SO2-Dilemma, het moreel beraad

• New lesson editor
• Geneeskunde
• WO
• Studiejaar 1

SO2-Dilemma, het moreel beraad

Door: Haya, Leanne, Roosje & Merijn

Inhoudsopgave

• Casus recap

• Het dilemma

• De negatieve consequenties

• Vragen bij casus

• Normen en waarden

• Individuele afweging

Casus recap

• Man, 68 jaar

• Niertransplantatie (7 weken geleden)

• Wilde dialyse vermijden

• Postoperatief: hartinfarct, slechte conditie

• Tijdelijk herstel (plassen op gang)

• Nu: afstoting transplantaat (rejectie)

• Behandeling mogelijk maar zwaar / infectierisico

• Zonder behandeling → terug naar dialyse + evt. operatie

• Vrouw (arts) → wil géén behandeling (te belastend)

• Patiënt → zegt nu ook “hoeft niet meer”

• Mogelijk beïnvloed door vrouw

Over welk dilemma hebben we het?

Moet de partner (collega-arts) van de man betrokken worden in de besluitvorming of er een rejectiebehandeling moet komen? 

Wat zijn de negatieve consequenties van het betrekken van de partner (collega-arts)?

Wat zijn de negatieve consequenties van het uitsluiten van de partner (collega-arts)?

Negatieve consequenties

• Wel rejectiebehandeling --> belasting conditie patiënt, schuldgevoel, spanning, bezorgdheid

• Geen rejectiebehandeling --> opnieuw dialyseren, kwaliteit van leven, eerdere wens?, schending autonomie?

Welke informatie mist nog om een weloverwogen besluit te kunnen nemen?

Openstaande vragen

• Concreet de beide behandelopties, dus de duur, de bijwerkingen en de belasting en de kans op slagen voor patiënt en zijn naasten. Ook is een geschatte prognose bij wel en niet behandelen essentiële informatie die nu mist.  

• Hoe staat meneer tegenover het dilemma ''levensverleningen vs kwaliteit van leven''. Waarom zijn die waarden veranderd ten opzien van vorige week toen meneer ''nog vastbesloten door wilde knokken?'' 

• Wat is de mentale en emotionele toestand van de partner? Kan zij wel inschatten wat het beste is voor haar man, wat zijn wensen zijn? Werkt haar medische achtergrond juist helpend of belemmerend? 

• Hoe ziet de gezamenlijke toekomstvisie van patiënt en partner eruit?  

• Heeft patiënt eerder vastgelegde behandelwensen in bijv. een wilsverklaring? 

• Wat betekent afhankelijkheid voor de patiënt en voor zijn partner? 

Waarden

Normen

Welke waarden met normen zijn van toepassing op de casus (vrouw, patiënt en arts)?

Noem ook bij welke rol deze hoort

Waarden en normen in casus

Perspectief van de patiënt:  

• Autonomie. Patiënt heeft het recht om en wil zelf beslissen over zijn behandeling. 

• Onafhankelijkheid. Patiënt wilde absoluut niet terug naar de dialyse; hij voelde zich dan van zijn vrijheid ontnomen. ''Ik wil niet terug naar de dialyse'' - patiënt.  

• Kwaliteit van leven. Meneer droomt ervan om weer fijn op vakantie te kunnen naar zijn huis in Frankrijk, vrij van medische beperkingen.  

• Niet tot last willen zijn. ''Ik ben mijn vrouw alleen maar tot last''. Deze recente uitspraak laat zijn dat meneers normen zijn verschoven door kwetsbaarheid en afhankelijkheid.  

• Doorzettingsvermogen. Tot op vorige week was meneer vastbesloten dat hij wilde ''doorvechten'' zoals hij maar niet aan de dialyse hoefde.  

• Het conflict tussen verschillende waarde is hier: autonomie vs. Afhankelijkheid.  

Waarden en normen in casus

Perspectief van de partner: 

• Bescherming van haar man. Als partner wil ze meneer beschermen voor verder lijden, ze ziet al hoe verzwakt hij nu is. Ze wil hem niet verliezen, maar ze wil hem ook niet zien lijden.  

• Medische rationaliteit. Als arts kent zij de risico's van de rejectiebehandeling bij kwetsbare patiënten.  

• Grenzen aan behandeling. Mevrouw vindt dat patiënt wel genoeg heeft ondergaan, het is nu tijd om de behandelingen los te laten. 

• Het centrale dilemma is: vertegenwoordigt de vrouw patiënts vermoedelijke wil of haar eigen grenzen? 

Waarden en normen in casus

Perspectief van de arts: 

• Respect voor autonomie. De arts wil weten of patiënt zelf een weloverwogen keuze maakt, los van de invloeden van zijn vrouw.  

• Weldoen. De arts wil de patiënt een kans op herstel bieden.  

• Niet-schaden. De rejectiebehandeling is een zwaar traject. Hierbij wil de arts de patiënt niet meer schade opleveren dan de handeling wint. 

• Professionele verantwoordelijkheid. De arts moet zorgvuldig en afhankelijk handelen, ook al is families mening anders dan die van patiënt.  

• Eerlijke besluitvorming. Arts wil graag dat de beslissing wordt genomen op basis van patiënts normen en waarden, niet op die van de partner.  

• Centrale dilemma: weldoen vs. niet schaden van de rejectiebehandeling.  

Wat zouden jullie zelf nu doen als arts in deze situatie?

Onze afweging

1. Vrouw blijft betrokken bij besluitvorming

2. Maar ook apart gesprek met patiënt noodzakelijk

3. Patiënt waarschijnlijk wilsbekwaam → autonomie centraal

4. Twijfel door uitspraak: “ik ben tot last” → beïnvloeding mogelijk

5. Vrouw:

   • belangrijke rol (partner + arts)

   • kent patiënt goed

   • mogelijk overbelast

   • → wel betrekken, maar rol begrenzen

En verder....

Tussenweg:

• vrouw serieus nemen

• erkenning voor zorgen/overbelasting

• patiënt individueel spreken

In gesprek patiënt nagaan:

• begrip van situatie en consequenties

• echte, vrije wil?

• belangrijke waarden (kwaliteit leven, geen dialyse, belasting partner, herstelkans)

→ Daarna pas definitief behandelbesluit

Vragen?