Lj1 P1 Les 3 Materialen en Stoffen

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 2

Scheikunde les 3 

Materialen & Stoffen

Zuivere stoffen & Mengsels

Stofeigenschappen

Grootheden en Eenheden

Dichtheid

Massa en Volume omrekenen

ItsLearning: Nova SK3 Materialen en Stoffen.pdf

Materialen & Stoffen

Leerdoelen

Aan het einde van de les kunnen studenten:

• Het verschil uitleggen tussen materialen en stoffen;
• Natuurlijke en synthetische materialen herkennen;
• Uitleggen wat een mengsel en een zuivere stof is;
• Uitleggen wat grootheden, eenheden en stofconstanten zijn;
• Massa en volumes omrekenen;
• Een dichtheid berekenen.

Materialen

Kijk om je heen:

• Waar is je tafel van gemaakt?
• Waar is je telefoon van gemaakt?
• Waar zijn je schoenen van gemaakt?

Wat is een materiaal? 

Een materiaal is een stof of combinatie van stoffen waarvan producten worden gemaakt.

Voorbeelden:

• Hout → tafel
• Staal → fietsframe
• Glas → raam
• Kunststof → telefoonhoesje

Wat is een materiaal? 

Een materiaal is een stof of combinatie van stoffen waarvan producten worden gemaakt.

• Natuurlijke materialen
• Synthetische materialen
• Moderne materialen 

Natuurlijke materialen

Natuurlijke materialen komen rechtstreeks uit de natuur.

Voorbeelden:

• Hout
• Wol
• Leer
• Katoen

Synthetische materialen

Door mensen gemaakt.

Voorbeelden:

• Kunststof
• Nylon
• Polyester
• PVC

Moderne materialen

Additieven

Extra stoffen die aan materialen worden toegevoegd om eigenschappen te veranderen.

Voorbeelden:

• Weekmakers maken kunststof soepeler.
• Kleurstoffen geven kleur.
• UV-beschermers beschermen tegen zonlicht.

Antwoord: licht én sterk.

Moderne materialen

Composieten

Materialen gemaakt uit meerdere materialen.

Voorbeelden:

• Glasvezel
• Koolstofvezel (carbon)

Vraag:

Waarom worden racefietsen vaak van carbon gemaakt?

Stoffen

Vraag:   Wat zit er in je spijkerbroek?

Stoffen

Vraag:   Wat zit er in je spijkerbroek?

Stoffen

Vraag:   Wat zit er in je spijkerbroek?

Stoffen

Vraag:   Wat zit er in je spijkerbroek?

Stoffen

Vraag:   Wat zit er in cola?

Zuivere stoffen en Mengsels

Zuivere stoffen

• Zuiver water
• Zuiver zout
• Zuiver goud

Mengsels

• Cola
• Melk
• Lucht

Zuivere stoffen 

hebben

onveranderlijke 

stofeigenschappen

• Geur
• Kleur
• Smaak
• Kookpunt

• Smeltpunt
• Brandbaarheid
• Oplosbaarheid in water
• Elektrische geleiding

Stofeigenschappen?

Vorm

Gas

Vloeibaar

Vast bij kamer-

temperatuur

Brandbaar

Oplosbaarheid

Massa

Structuur

Volume

Kleur

Smeltpunt

Kookpunt

Dichtheid

Geleidbaarheid

Stofeigenschappen

LET OP!

VORM, VOLUME EN MASSA ZIJN NOOIT

STOFEIGENSCHAPPEN

Grootheden & Eenheden

Eigenschappen die je kunt meten noem je grootheden

zoals massa en volume

Een eenheid is dat waarmee je een grootheid meet, 

zoals kg, m, L

Stofconstanten

Stofeigenschappen die je kunt weergeven met een getal noem je stofconstanten 

bv smeltpunt, kookpunt, dichtheid

Dichtheid

dichtheid = massa / volume

Wat is de dichtheid van zuiver water?

Dichtheid

dichtheid = massa / volume

Wat is de dichtheid van zuiver water?

Altijd?

De massa van een stuk hout van 20            is 150 gram.

bereken de dichtheid

cm​3​​

Massa en volume

omrekenen

Omrekenen

Massa

Omrekenen

Volume

Oefenen

Bereken ml hoeveel is 56 L?

Bereken mg hoeveel is 3,5 kg?

Welk van de onderstaande opties zijn stofeigenschappen?

1. vorm, kleur
2. dichtheid, temperatuur
3. geleidbaarheid, geur
4. brandbaarheid, volume

Welke eigenschappen zijn geen stofeigenschap
kleur, smeltpunt, geur, kookpunt, dichtheid, vorm, massa, brandbaarheid, volume, temperatuur, giftigheid, smaak, oplosbaarheid

Voer onderstaande berekening uit en laat duidelijk zien welke stappen je uitvoert:
hoeveel ton is 5, 78 kg?
hoeveel is 10 L?

cm​3​​

De massa van een stuk hout van 20
is 15600 kg. Bereken de dichtheid in kg/

m​3​​

m​3​​

De massa van een diamant wordt weergegeven in karaat. 1 karaat is gelijk aan 0,200 g. Is karaat een grootheid of een eenheid.

1. grootheid
2. eenheid

Is de grootte van een diamant een stofeigenschap

1. ja
2. nee

Wat is zwaarder een kilogram veren of een kilogram lood

1. veren
2. lood
3. even zwaar

Leerdoelen evaluatie

Aan het einde van de les kunnen studenten:

• Het verschil uitleggen tussen materialen en stoffen;
• Natuurlijke en synthetische materialen herkennen;
• Uitleggen wat een mengsel en een zuivere stof is;
• Uitleggen wat grootheden, eenheden en stofconstanten zijn;
• Massa en volumes omrekenen;
• Een dichtheid berekenen.