HAVO-2.5-Rechtspraak-en-straffen

• New lesson editor
• Maatschappijleer
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

2.5 Rechtspraak en straffen

Vandaag

• Uitleg 2.4: 20 min

• Interactieve opdracht: 20 min

• Stellingen: 15 min

• Einde

Een 16-jarige pleegt voor de tweede keer een gewelddadige straatroof. Het slachtoffer is lichtgewond en erg geschrokken.

1. Wat vind jij in deze situatie belangrijker: strenger straffen of vooral helpen en begeleiden?

2. Waar baseer je die keuze op: bescherming van de samenleving, eerlijkheid tegenover het slachtoffer, of de toekomst van de dader? Ligt toe.

Centrale vraag paragraaf

Op welke manieren straffen we en wat willen we daarmee bereiken?

Soorten strafrechtzittingen

Politierechter

Meervoudige kamer

• Behandelt kleinere misdrijven als winkeldiefstal, verkeersmisdrijven, vernieling, oplichting, drugsbezit, etc.

• 1 rechter oordeelt over de zaak. 

• Behandelt ernstige misdrijven als moord, ernstige mishandeling, terrorisme, etc.

• 3 rechters behandelen de zaak. 

Dagvaarding

Voorafgaand aan een terechtzitting krijgt de verdachte een brief van de Officier van Justitie thuisgestuurd met daarin:

• het feit waarvan hij verdacht wordt (tenlastelegging).

• het tijdstip en de plaats waar de zitting plaatsvindt.

Hoger beroep en cassatie

Indeling rechtszaal

De zitting

Stap 1. Opening

Stap 2. Aanklacht

Stap 3. Onderzoek

Stap 4. Requisitoir
(formele, mondelinge toespraak van de officier van justitie in een strafzaak, waarin hij/zij de feiten samenvat, het bewijs analyseert, zijn/haar visie geeft en een straf (of vrijspraak) eist)

Stap 5. Pleidooi

(Een pleidooi is een overtuigend betoog, mondeling of schriftelijk, om een bepaald standpunt te verdedigen of iets te bepleiten)

Stap 6. Laatste woord

Stap 7. Vonnis

Het strafproces

Het strafproces | Schooltv

Om welke redenen straffen we eigenlijk?

Waarom straffen we?

• Wraak en vergelding

• Afschrikking

• Voorkomen van eigenrichting

• Resocialisatie

• Beveiliging van de samenleving

Hoofdstraffen

• Vrijheidsstraf

• Taakstraf: werkstraf of gedragstraining (alleen bij jongeren).

• Geldboete

• Bijkomende straf: altijd in combinatie met een hoofdstraf. Bijvoorbeeld:

  • Intrekking van het rijbewijs

  • Beroepsverbod

Voorwaardelijke straf

• Een straf kan (gedeeltelijk) voorwaardelijk worden opgelegd.

• Hier geldt altijd een proeftijd.

  • De straf wordt alleen uitgevoerd als de veroordeelde binnen de proeftijd opnieuw in de fout gaat.

Opdracht: Leg het volgende vonnis in eigen woorden uit:

“U krijgt een gevangenisstraf van 5 maanden, waarvan 2 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 3 jaar.”

Strafrechtelijke maatregelen

• Schadevergoeding aan het slachtoffer.

• Terbeschikkingstelling (TBS): behandeling van psychisch zieke daders waarbij de kans op herhaling groot is.

Strafrecht voor jongeren

• Niet strafbaar: daders jonger dan 12 jaar

• Jeugdstrafrecht: daders van 12 t/m 17 jaar; bij lichte misdrijven volgen taakstraffen, bij zwaardere de kinderrechter

• Adolescentenstrafrecht: daders tussen 16 en 23 jaar. De rechter kan kiezen tussen jeugd- en volwassenenstrafrecht

Jongeren als volwassene berechten

Interactieve werkvorm, van rechtzaak naar uitspraak

Jongeren berechten als volwassenen

Overleg met degene naast je, schrijf je antwoorden op

1. Wanneer vind jij dat een minderjarige als volwassene berecht zou mogen worden?

2. Wat zou er mis kunnen gaan als je minderjarigen als volwassenen berecht?

3. Wiens belangen moeten volgens jou het zwaarst wegen bij deze keuze: die van de dader, het slachtoffer of de samenleving? Waarom?

10

minute

00

second

+30 s