JngV B - Les 2 Huisvesting - P. Verhoef

• Dierverzorging
• MBO
• Studiejaar 1

 Jongveeopfok les 2

 Huisvesting en organisatie

Agenda

• Introductie / theorie

                - Diaree (Pensdrinker / kleischeiter)
                - Huisvesting / management

• Maken Vragen les 2
• Werken aan Lesopdracht, Omschrijf je ideale jongveestal

Leerdoelen 

De leerling kent

-  symptomen, oorzaken en behandeling van Kleischeiters 

- De 4 verschillende huisvestingsvormen voor het jongvee.

- De voordelen benoemen van een juist stalklimaat in de stal

Diaree - Blz 22

Elke week 1 diaree soort

Elke week vul je het schema verder in.

Vandaag: Voedingsdiarree

Type: 

• Voedingsdiarree
• Ongeveer 70% van alle diarree is voedingsdiarree en is vaak management gerelateerd.

 Gevoelig moment: 

• 1e tot 3e week

Symptomen: 

• Gelig, vla-achtige diaree. 
• Kalf sloom maar drinkt goed. 
• Geen koorts

Oorzaak: 

• een verstoorde eiwit- of vetvertering doordat:
• slokdarmsleufreflex niet optimaal werkt en hierdoor de melk in de pens terecht komt.

 

Behandeling: 

• 2 voedingen melkgift halveren.
•  Daarna voorzichtig opvoeren
• Electrolyten mix (poeder in water)

Preventie: 

1. Schoner werken, 
2. Kunstmelk concentratie en temperatuur
3. vaker kleiner porties, 
4. speen emmer (houding). 
5. Water erbij geven, in ieder geval vanaf dag 3 (zichzelf doorspoelen)

Doelen

Stel doelen op (SMART)

-Groei

-Gezondheid

-Voeropname

- Bioveiligheid (voorkomen van ziekte overdracht)

-Arbeid

Met duidelijke doelen kun je keuzes maken voor huisvesting, werkwijze, inrichting van stallen en werkplekken

Welke kengetallen ken je
rond Jongvee opfok?

1 Kengetallen

a. Geboorte gewicht HF vaarskalf 45 kg
b/c. Spenen: 85 kg, 2 maanden, 2kg krachtvoer
d/e. Insemineren: 14 maanden, 370 kg
1.4 inseminaties per drachtige vaars
f/g. Afkalven met 24 maanden en 580 kg
Uitval %......               % kalveren aan diaree .....
Groei per dag van geboorte tot spenen: 750 gram

2. Wegen zonder weegschaal

3 Planmatig werken

Maak een plan

Stel doelen op

1. - Groei
   
2. - Gezondheid
   
3. - Voeropname
   
4. - Bioveiligheid (voorkomen van ziekte overdracht)
5. - Arbeid
   

1. PLAN - wat is je doel?
2. DO - wat ga je doen?
3. CHECK - hoe / wanneer ga je controleren?
4. ACT - wat ga je aanpassen als je je doel niet bereikt?

Verbeter plan:
PLAN - wat is je doel?
DO - wat ga je doen?
CHECK - hoe / wanneer ga je controleren?
ACT - wat ga je aanpassen als je je doel niet bereikt?

Hoe werk je planmatig?

1. plan, act, check, do.
2. plan, check, do, act
3. do, plan, check, act
4. plan, do, check, act.

Een sterk punt van de
jongvee huisvesting
op jouw bedrijf

Een verbeterpunt rond
Jongvee Huisvesting
op jouw bedrijf

Lees opdracht

Lees bladzijde 40, 41 en 42 goed door.

Maak vervolgens 3 vragen bij de gelezen tekst.

Tijd: 10 minuten

Vervolg: Geef de vragen aan de buurman en hij/zij geeft hier antwoord op.

Stal klimaat

Licht: Zorg voor voldoende licht, 16 uur per dag 180 lux

- Belangrijk voor gezondheid: Aanmaken van  hormoon Melatonine

IGF hormoon is een soort groei hormoon/

Melatonine hormoon is bij veel diersoorten van invloed op het slaap-waakritme en het voortplantingsritme

Waarvoor zorgt het melatonine hormoon

1. Het slaap-waakritme en groeihormoon
2. Een groeihormoon
3. Slaap-waakritme en het voortplantingsritme
4. Zorgt voor een juiste gezondheid.

6 Groepsgrote

Ideaal: 8

Meer = meer druk op zwakkere kalveren

Minder =  minder leerproces door de groep

7 Ventilatie 

Lucht verversen: 

Afvoeren van Gassen(Co2), stof, ziekekiemen en vocht

Aanvoeren van zuurstof 

Niet te veel en niet te weinig

8 Regelmatig kalveren van 4-8 weken die snel ademen, hoesten, en koorts 

• A1: Weerstand 
• A1: Klimaat
• A3: Infectiedruk
• 
  
• B1:  Biestopname / biest management
• B2: Ventilatie doormeten / Energie opname
• B3:  Onderzoek welke  ziektes er zijn (bloed onderzoek / sectie)

1. Natuurlijke ventilatie (wind)
2. Mechanische ventilatie: Onderdruk (kleppen/deur)
3. Mechanische ventilatie: Overdruk (buis)

1. Natuurlijke ventilatie (wind)
2. Mechanische ventilatie: Onderdruk (kleppen/deur)
3. Mechanische ventilatie: Overdruk (buis)

1. Natuurlijke ventilatie (wind)
2. Mechanische ventilatie: Onderdruk (kleppen/deur)
3. Mechanische ventilatie: Overdruk (buis)

9 Ventilatie op jouw stagebedrijf

Wat is het minst belangrijke doel van ventilatie?

1. gassen afvoeren
2. vocht afvoeren
3. temperatuur regelen
4. zuurstof aanvoeren

Ruimte 

2,5 m² kalveren aan de melk

3,5 m² gespeende kalveren in stro

Boven 4 maanden 4 m²

Voeding

Vast voer vanaf de 1e levensweek

Dier wil kauwen en herkauwen, (voorkomt eten van strooisel) goed voor ontwikkeling voormagen en darmen

Bron van energie, eiwit mineralen en vitaminen

Hoeveel ruimte heeft een kalf nodig die nog aan de melk is?

1. 1,5 m²
2. 2,5 m²
3. 3,5 m²
4. 4 m²

Soorten huisvesting

Gescheiden van de oudere dieren

Looplijnen van jong naar oud, om verspreiding van ziekten zoveel mogelijk tegen te gaan

1. Eerste twee – drie weken in eenlingbox / Of vijf weken in een iglo

2. Tot 16 weken leeftijd in een strohok (spenen rond 8 weken)

3. Vanaf 17 weken leeftijd op roosters

4. Vanaf 12 maanden t/m 24 maanden in een andere groep op roosters. Waarbij ze tochtig worden en geïnsemineerd.

Wat zijn damslapers?

1. Kalveren die verkeerd om in de boxen liggen
2. Kalveren die op de rooster gaan liggen
3. Kalveren die achter het voerhek gaan liggen
4. Kalveren die meer dan 20 uur per dag slapen

Vanaf dag 1

Vanaf 2-3 weken

Vanaf 3 á 4 maanden

Vanaf ca 12 maanden

Wetgeving

- Kalf niet aangebonden houden, vastzetten maximaal 1 uur

- Kalveren ouderen dan 8 weken niet meer in eenlingbox (mits dierenarts anders heeft bepaald)

- Eenlingbox heeft ten minste de breedte als de schofthoogte van het kalf

- Zonder problemen, liggen, eten, rusten en likken

- Vloer is stroef

- Kalveren jonger dan 2 weken ingestrooid

- Passend dag of kunstlicht

- Onbeperkt water drinken

- Binnen eerste 6 uur drinken van biest

- NUKA's minimaal 14 dagen op het bedrijf blijven.  --> gaat veranderen!

Wetgeving

Lesopdracht

Omschrijf ideale jongveestal

Zie PPT - Lesopdracht Jongveestal

Afkalfstal

Afmeting 5 x 5 m²

Dikke laag droog en zacht stro

Goede vreetplaats

Mogelijkheid tot vastzetten

Opdracht

Wat: Ga in groepjes aan het werk met 1 van de volgende onderwerpen:              1. Eenling box, 2. Iglo's 3. Groepshokken 4. Ligboxen/Roosters

Hoe: Zoek op internet voor welke leeftijd, hoe groot en extra bijkomstigheden

Tijd: 10 minuten

Uitkomst: Maak een PowerPoint dia van de huisvesting en 1 persoon presenteert deze aan de groep

Klaar: Ga aan het werk met het huiswerk

Terugkoppeling leerdoelen

De leerling kan

- De 4 verschillende huisvestingen opnoemen voor het jongvee.

- De voordelen benoemen van een juist stalklimaat in de stal.

Opdracht

Lees de e-learning 6.1, 6.2, 6.3 door.Lees ook de tekst achter de blauwe cirkels met vraagtekens

Aan de slag

Maak de opdrachten in je werkboek 

Deel 3: 

1. Huisvesting van jongvee

2. Luchtwegproblemen