Herhaling zinsdelen brugklas

• New lesson editor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo k, g, t, mavo, havo
• Leerjaar 1,2

Herhaling zinsdelen - leerjaar 2 mh

Wat weet je al over zinsdelen in een zin?

Lesdoel

Aan het einde van de les kun je de zinsdelen;

• persoonsvorm (pv),

• werkwoordelijk gezegde (wg),

• onderwerp (ow),

• lijdend voorwerp (lv),

• meewerkend voorwerp (mv)

• bijwoordelijke bepaling (bwb)

herkennen en benoemen in een zin.

Wat zijn zinsdelen?

Waarom moet je zinsdelen kunnen ontleden?

Het helpt je beter te leren:

-Spellen (werkwoordspelling bijv.)

-Schrijven (goede zinnen maken)

-Een andere taal leren (je kunt praten over een taal).

Overzicht: de zes belangrijkste zinsdelen

- pv: persoonsvorm - wg: werkwoordelijk gezegde - ow: onderwerp - lv: lijdend voorwerp - mv: meewerkend voorwerp - bwp: bijwoordelijke bepaling

Stappenplan zinsdelen vinden

Stap 1: Zoek de persoonsvorm (pv)

Stap 2: Zet zinsdeelstrepen

Stap 3: Zoek het onderwerp (ow)

Stap 4: Zoek het werkwoordelijk gezegde (wg)

Stap 5: Zoek het lijdend voorwerp (lv)

Stap 6: Zoek het meewerkend voorwerp (mv)

Stap 7: Zoek de bijwoordelijke bepaling(en) (bwb)

(niet iedere zin heeft een lv, mv, of bwb)

Persoonsvorm (pv)

De pv is het werkwoord dat verandert als je de zin in een andere tijd zet.

Na de les gaf de docent de leerlingen in het lokaal extra uitleg.

Stap 1: Zoek de persoonsvorm (pv)
Vraag: Welk werkwoord verandert als je de tijd verandert?
Na de les geeft de docent de leerlingen in het lokaal extra uitleg.

v.t. > t.t.

Zoek de pv.

Na afloop van de wedstrijd gaf de trainer zijn spelers in de kleedkamer een duidelijke uitleg.

Na afloop van de wedstrijd geeft de trainer zijn spelers in de kleedkamer een duidelijke uitleg.

Zoek de pv.

Met een brede glimlach vertelde de leerling zijn klasgenoten tijdens de presentatie het goede nieuws.

Met een brede glimlach vertelt de leerling zijn klasgenoten tijdens de presentatie het goede nieuws.

Zinsdeelstrepen plaatsen

Stappenplan voor het plaatsen van zinsdeelstrepen

1. Zoek de persoonsvorm: Zet de zin in een andere tijd.

   • Voorbeeld: "Sanne en Kato gaan morgen naar de bioscoop." -> PV = gaan.

2. Zet de persoonsvorm tussen strepen: Plaats de persoonsvorm zelf altijd tussen strepen, en alle andere werkwoorden ook apart tussen strepen.

   • Voorbeeld: "Sanne en Kato / gaan / morgen / naar de bioscoop."

3. Gebruik de zinsdeelproef (verplaatsen): Verplaats stukken van de zin naar voren, direct vóór de persoonsvorm.

   • "Sanne en Kato / gaan / morgen / naar de bioscoop."

   • "Morgen / gaan / Sanne en Kato / naar de bioscoop." (Morgen is een zinsdeel).

   • "Naar de bioscoop / gaan / Sanne en Kato / morgen." (Naar de bioscoop is een zinsdeel).

Zinsdeelstrepen zetten / zinsdelen bepalen

• Gisteren gaf de docent het proefwerk terug aan de leerling.

• Gisteren gaven de docenten het proefwerk terug aan de leerling.

• gaf = pv

• 
  

• Gaf | de docent | gisteren | het proefwerk terug aan de leerling?

• Het proefwerk | gaf | de docent | gisteren | terug aan de leerling.

• De docent | gaf | gisteren | het proefwerk terug aan de leerling.

• Aan de leerling | gaf | de docent | gisteren | het proefwerk | terug.

• 
  

• Hussel de zinsdelen door elkaar. Plaats steeds een ander blokje voor de pv. Heeft de zin nog dezelfde betekenis? Dan is het deel dat je kan verplaatsen een zinsdeel.

• 
  

• 
  

Uit hoeveel zinsdelen bestaat de volgende zin?

Gisteren gaf de docent het proefwerk terug aan de leerling.

A

4

B

5

C

6

D

7

Onderwerp (ow)

Het ow geeft aan wie iets doet of wie iets is.

Wie / wat + wg? = ow

Gijs heeft een nieuwe spelcomputer gekocht.

Wie / wat heeft gekocht? > Gijs

Sander is erg moe van het sporten.

Wie / wat + is? > Sander

Wat is het ow?

Waarom heb ik zelden naar zijn lange verhalen geluisterd?

Werkwoordelijk gezegde (wg)

Het wg bestaat uit alle werkwoorden in de zin. Zoek eerst de pv, dan de overige werkwoorden.

Wat is het wg?

De directrice zal voor alle scholieren een leuk vakantiebaantje regelen.

Lijdend voorwerp (lv)

Het lv 'ondergaat' de actie.

Stel de vraag: Wie of wat + wg + ow?

In het park beet de hond de man in zijn enkel.

Wie/wat + beet + de hond? > de man

Wat is het lv?

De auto wilden zij vorig jaar uitlenen aan die onbetrouwbare buren.

Wie / wat wilden zij uitlenen? > de auto

Meewerkend voorwerp (mv)

Het mv geeft aan wie er 'meewerkt' aan de handeling.

Stel de vraag: Aan/Voor wie + wg + ow + lv?

De buurman geeft de post aan de buurvrouw.

Aan/voor wie + geeft + de buurman + de post? > aan de buurvrouw

Wat is het mv?

Vorig weekend gaf oma mijn broertje een nieuwe broek voor zijn verjaardag.

Bijwoordelijke bepaling (bwp)

De bwp zegt iets over wanneer (tijd), waar (plaats), waarom (reden) het gebeurt.

We hebben om tien uur in de stad afsproken.

Hij rende hard weg toen de politie kwam.

Bepaal de bwb:

Ze eet ’s ochtends snel haar ontbijt.

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.