Expo Hoofdstuk 1 - Leren van kunst

Leren van kunst

1 / 41
next
Slide 1: Slide
New lesson editorBeeldende vormingMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 3,4

This lesson contains 41 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 45 min
Report this lesson

Items in this lesson

Leren van kunst

Open met het idee dat beeldende vorming niet alleen gaat over maken, maar ook over kijken, begrijpen en betekenis geven. Noem meteen dat dit een examenvak is met een schriftelijk examen en een praktijkexamen.

Lesdoel

Ik kan uitleggen welke ervaringen kunst kan oproepen, welke vaardigheden je bij beeldende vorming leert en hoe die terugkomen in kunst en beroepen.

This item has no instructions

Welke woorden passen volgens jou bij beeldende vorming?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Laat ook woorden als examenvak, kunst, maken, kijken, voelen of ontwerpen terugkomen.

Beeldende vorming als examenvak

  • Beeldende vorming is een examenvak

  • Je krijgt een schriftelijk examen en een praktijkexamen

  • We hebben drie lesuren per week

  • In het blokuur werk je aan praktijkopdrachten

  • In het theorie-uur behandelen we het boek en kunstbegrippen

Houd dit praktisch en duidelijk: leerlingen moeten weten hoe het vak is opgebouwd en waarom zowel theorie als praktijk belangrijk zijn.

Wat maakt beeldende vorming een examenvak?

A

Alleen praktijk

B

Alleen theorie

C

Schriftelijk en praktijk

D

Alleen portfolio

Sluit aan op slide 2: leerlingen moeten weten dat dit vak wordt afgesloten met een schriftelijk examen én een praktijkexamen.

Vul de juiste woorden in

Beeldende vorming is een examenvak. Je krijgt een schriftelijk examen en een praktijkexamen. We hebben drie lesuren per week. In het blokuur werk je aan praktijkopdrachten en in het theorie-uur behandel je het boek.

examenvak
schriftelijk examen
blokuur
profielvak
mondeling examen
atelieruur
keuzevak

Controleer of leerlingen de opbouw van het vak begrijpen: examenvak, schriftelijk examen en blokuur zijn de kernwoorden.

Wat kunst met je doet

  • Kunst kan mooi, lelijk, ontroerend of verrassend zijn

  • Kunst zorgt voor een ervaring

  • Kunst kan je ook aan het denken zetten

  • Je reactie op kunst is niet alleen kijken, maar ook voelen en nadenken

This item has no instructions

Nieuwe ervaringen in kunst

  • Bij digitale kunst reageert het werk soms op de bezoeker

  • In de tentoonstelling van teamLab veranderen projecties voortdurend

  • Je kijkt niet alleen naar kunst, maar beweegt erdoorheen

  • Zo ontstaat een hele nieuwe wereld van beelden en ervaring

Leg uit dat dit anders is dan veel traditionele museumzalen: de bezoeker staat niet op afstand, maar maakt deel uit van de ervaring.

Kunst begrijpen

Om over kunst te kunnen praten, heb je kennis nodig. Je leert begrippen die horen bij kunstbeschouwing. Ook leer je dat kunstenaars van nu zich vaak laten inspireren door kunst van vroeger. Daarom horen kijken, begrijpen en vergelijken bij dit vak.

This item has no instructions

Kunst laat je nadenken

Kunst is niet alleen decoratie. Een kunstwerk kan een onderwerp zichtbaar maken dat in de wereld speelt. Daardoor ga je beter kijken, vragen stellen en betekenis zoeken.

Gebruik dit als overgang naar Francis Alÿs: kunst kan er vrolijk uitzien, maar toch een zwaar onderwerp hebben.

Wat is het belangrijkste verschil bij digitale kunst van teamLab?

A

Je maakt zelf verf

B

Je staat op afstand

C

Je beweegt erdoorheen

D

Je ziet alleen foto's

Toetst begrip van slides 3-4: de bezoeker maakt deel uit van de ervaring.

Vul de juiste woorden in

Kunst kan een ervaring oproepen. Je kijkt niet alleen, maar je kunt ook voelen en nadenken. Om over kunst te praten, heb je kennis nodig. Daarbij leer je begrippen uit de kunstbeschouwing.

ervaring
kennis
kunstbeschouwing
museum
fantasie
mening
kunstgeschiedenis

De woorden komen letterlijk terug in deze subtopic en horen bij het lesdoel.

Wat kan kunst behalve mooi zijn nog meer met je doen?

Bespreek dat goede antwoorden gaan over voelen, nadenken, ervaring, betekenis geven of verrast worden door kunst. Geen exact goed/fout antwoord nodig.

Nadenken over de wereld

  • Francis Alÿs liet kinderen een denkbeeldige brug maken tussen Afrika en Europa

  • Kinderen in Marokko en Spanje lieten zelfgemaakte bootjes te water

  • De afstand over zee is 14 kilometer

  • De kinderen konden elkaar niet echt bereiken

This item has no instructions

Vrolijke vorm, ernstig onderwerp

De bootjes, tekeningen, schilderijen en video lijken op het eerste gezicht speels en vrolijk. Toch gaat het kunstproject over vluchtelingen die vanuit Afrika de gevaarlijke overtocht naar Europa maken. Juist dat contrast maakt het werk sterk.

Benadruk dat vorm en onderwerp in kunst niet altijd hetzelfde gevoel geven. Dat is een belangrijk inzicht in kunstbeschouwing.

De denkbeeldige brug

De brug was niet echt van steen of hout. Toch ontstond er een verbinding doordat beide groepen kinderen aan hetzelfde idee meededen. Het kunstwerk maakt zichtbaar wat mensen hopen, missen of proberen te overbruggen.

This item has no instructions

Waarom kunst hierover spreekt

  • Kunst kan een maatschappelijk onderwerp laten zien

  • Je kijkt niet alleen naar wat je ziet, maar ook naar wat het betekent

  • Een kunstenaar gebruikt beelden om mensen te laten nadenken over de wereld

This item has no instructions

Waarom is het werk van Francis Alÿs zo sterk?

A

Het is heel duur

B

Het hangt in een museum

C

Vorm en onderwerp contrasteren

D

De brug is echt gebouwd

Sluit aan op slides 7-10: het werk oogt speels, maar gaat over een ernstig onderwerp.

Vul de juiste woorden in

Francis Alÿs liet kinderen een denkbeeldige brug maken tussen Afrika en Europa. Het project lijkt speels, maar gaat over vluchtelingen en de overtocht over zee.

Afrika
Europa
vluchtelingen
Azië
Amerika
toeristen
handel

De drie kernwoorden uit deze reeks slides zijn Afrika, Europa en vluchtelingen.

Waarom spreekt kunst soms over moeilijke onderwerpen?

Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: maatschappelijk onderwerp zichtbaar maken, betekenis tonen, mensen laten nadenken, vragen oproepen.

Vaardigheden

  • Je leert beter waarnemen

  • Je ontdekt en ontwikkelt je talenten

  • Je werkt precies en nauwkeurig met materialen en technieken

  • Je ontwikkelt creativiteit door oplossingen te zoeken

  • Je leert meer over jezelf en anderen

Maak de koppeling met het vak duidelijk: deze vaardigheden heb je nodig bij zowel praktijkopdrachten als theorie.

Beter waarnemen

  • In het werk van René Magritte lijkt iets eerst normaal

  • Als je beter kijkt, klopt er iets niet

  • In de spiegel zie je niet het gezicht, maar de achterkant van het hoofd

  • Zo leer je nauwkeurig kijken

This item has no instructions

Inleven in anderen

  • Zanele Muholi maakt veel zelfportretten

  • Zij toont zichzelf steeds in andere gedaantes

  • Haar werk laat je nadenken over de positie van zwarte vrouwen in Zuid-Afrika

  • Ook wil zij vooroordelen over homoseksualiteit doorbreken

Leg uit dat een zelfportret meer kan zijn dan alleen een afbeelding van jezelf: het kan ook een boodschap dragen.

Creativiteit en oplossingen

Tijdens het maken van eigen werk loop je tegen keuzes en problemen aan. Je moet dan oplossingen bedenken: met vorm, materiaal, kleur of techniek. Daardoor groeit je creativiteit.

This item has no instructions

Jezelf leren kennen

Door je eigen werk te vergelijken met dat van anderen ontdek je meer over je identiteit. Je denkt na over vragen als: wie ben ik, wat vind ik belangrijk, en hoe laat ik dat zien in beeld?

This item has no instructions

Wat leer je bij het werk van Magritte vooral?

A

Sneller tekenen

B

Nauwkeurig kijken

C

Met licht werken

D

Etalages maken

Toetst de koppeling tussen kunstenaar en vaardigheid uit slides 11-15.

Vul de juiste woorden in

Bij beeldende vorming leer je beter waarnemen en werk je precies met materialen en technieken. Tijdens het maken zoek je oplossingen, waardoor je creativiteit groeit. Door eigen werk te vergelijken ontdek je ook meer over je identiteit.

waarnemen
oplossingen
creativiteit
kopiëren
antwoorden
snelheid
fantasie

Controleer of leerlingen vaardigheden kunnen koppelen aan het vak.

Welke vaardigheid past het meest bij jou?

1

Waarnemen

2

Creativiteit

3

Precies werken

4

Inleven

This item has no instructions

Beroepen

  • Kunstvakken zijn bruikbaar in veel beroepen

  • Voorbeelden: kunstenaar, vormgever, kunstdocent, museummedewerker

  • Ook in mode, wonen, horeca, handel, groen en techniek

  • Kennis van beeld, vorm en presentatie komt op veel plekken terug

Noem dat beeldende vorming dus niet losstaat van later werk: vaardigheden uit het vak hebben praktische waarde.

Grafisch vormgever

  • Ontwerpt drukwerk en digitale producten

  • Denk aan advertenties, brochures, affiches, verpakkingen en websites

  • Zorgt dat informatie duidelijk en overzichtelijk is

  • Werkt met lay-out, letters, kleuren en afbeeldingen

This item has no instructions

Beeldtaal in ontwerp

Een logo of pictogram is beeldtaal: een afbeelding die iets duidelijk maakt. Een grafisch vormgever kiest vormen en letters die passen bij de uitstraling van een merk, bedrijf of product.

Je kunt hier kort verwijzen naar bekende logo's zoals de NS zonder nieuwe inhoud uit te werken op de slide.

Etaleur

  • Richt etalages in en presenteert producten in de winkel

  • Gebruikt decoraties en verlichting

  • Zorgt dat een etalage opvalt

  • Trekt zo mensen de winkel in

This item has no instructions

Lichttechnicus

  • Verzorgt licht bij festivals, theater, concerten, film en tv

  • Richt met licht de aandacht van het publiek

  • Kan ook een bepaalde sfeer maken

  • Werkt met verschillende lampen, kleuren en een lichtcomputer

Gebruik de uitspraak uit het boek: een lichttechnicus 'schildert met licht en kleur'.

Van les naar beroep

Wat je leert bij beeldende vorming zie je terug in beroepen: waarnemen, creatief denken, precies werken, vormgeven en presenteren. Daarom zijn theorie en praktijk allebei belangrijk in dit examenvak.

This item has no instructions

Wat doet een grafisch vormgever?

A

Licht bedienen

B

Etalages inrichten

C

Drukwerk ontwerpen

D

Planten verzorgen

De afleiders komen uit andere genoemde werkvelden en beroepen.

Vul de juiste woorden in

Een logo of pictogram is beeldtaal. Een etaleur gebruikt decoraties en verlichting om producten op te laten vallen. Een lichttechnicus maakt met licht ook een bepaalde sfeer.

beeldtaal
verlichting
sfeer
identiteit
lay-out
verf
ruimte

Deze vraag laat leerlingen kernbegrippen uit de beroepenreeks actief gebruiken.

Welke vaardigheid uit dit vak heb je later ook in werk nodig?

Bespreek dat passende antwoorden verwijzen naar waarnemen, creatief denken, precies werken, vormgeven en presenteren.

Wat heb je vandaag geleerd over beeldende vorming?

Laat leerlingen kort terugkijken op de les. Er zijn geen goede of foute antwoorden.

Welk onderdeel van de les hielp jou het meest?

Gebruik dit als afsluitende reflectie op het leerproces.

Begrippen

beeldende vorming - schoolvak waarin je kunst bekijkt, begrijpt en zelf beeldend werk maakt

examenvak - vak dat wordt afgesloten met een officieel examen

kunstbeschouwing - kijken naar, nadenken over en praten over kunst

kunstgeschiedenis - ontwikkeling van kunst door de tijd heen

ervaring - wat een kunstwerk bij je oproept, zoals een gevoel of gedachte

identiteit - wie je bent en wat jij belangrijk vindt

creativiteit - nieuwe oplossingen of ideeën bedenken

This item has no instructions

Begrippen

waarnemen - aandachtig kijken en details opmerken

zelfportret - kunstwerk waarin de maker zichzelf afbeeldt

beeldtaal - beelden gebruiken om iets duidelijk te maken

lay-out - indeling van tekst en afbeeldingen

grafisch vormgever - ontwerper van drukwerk en digitale beelden

etaleur - ontwerper van etalages en productpresentaties

lichttechnicus - specialist die licht inzet voor aandacht en sfeer

This item has no instructions