HEY 5.2 Zouten in water

• Scheikunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

5.2 Zouten in water

Les 1

Vandaag

Je leert wat er op microniveau gebeurt als een zout in contact komt met water.

Je leert hoe je de oplosbaarheid van een zout in water bepaalt en hoe je oplosvergelijkingen en indampvergelijkingen opstelt. 

Eerst even herhaling van vorige paragraaf!

Wat is de formule van het hydroxide-ion?

1. OH-
2. S2-
3. O2-
4. NH4+

Wat is de verhoudingsformule van natriumfosfaat?

1. Na(PO​4​​)​3​​
2. Na​2​​CO​3​​
3. Na​3​​PO​4​​
4. NaF

Wat is de naam van PbO2?

1. loodoxide
2. lood(II)oxide
3. lood(IV)oxide
4. looddioxide

Zouten oplossen

Zout oplossen: valt uiteen in losse ionen en deze ionen kunnen vrij bewegen

--> elektrische geleiding

Veel zouten goed oplosbaar in water

Hydratatie

Ionen laten elkaar los en worden omgeven door watermoleculen --> gehydrateerde ionen

Oplosvergelijking

Oplosvergelijking:

zout (s) -> +ion (aq) + -ion(aq)

Aqua geeft aan dat er een 

mantel van water om het ion zit

natriumchloride oplossen in water:

• wat is de formule van natriumchloride?
• NaCl
• oplosvergelijking:
• NaCl (s) -> Na⁺ (aq) + Cl^- (aq)

aluminiumnitraat oplossen in water:

• wat is de formule van aluminiumnitraat?
• Al(NO₃)₃
• oplosvergelijking:
• Al(NO₃)₃ (s) -> Al³⁺ (aq) + 3NO₃^- (aq)
  

Zouten herkennen aan kleur

Sommige zouten kun je herkennen aan hun kleur als je ze oplost in water. 

Koper geeft een blauwe kleur

IJzer(II) geeft een lichtgroene kleur
IJzer(III) geeft een lichtbruine kleur

BiNaS 65B

Zouthydraten

Zouthydraat: watermoleculen opgenomen in het kristalrooster van een zout 

Kristalwater: het opgenomen water

Omkeerbare reactie: afstaan van kristalwater is endotherm 

(je moet het dus verwarmen om het kristalwater te verwijderen)

Blauw kopersulfaat

en

Wit kopersulfaat:

Opnemen - afstaan kristalwater

Opnemen van kristalwater is een exotherme reactie (er komt dus energie vrij).

Afstaan van kristalwater is een endotherme reactie (je moet er energie instoppen).

kristalwater openemen/afstaan

Het opnemen van kristalwater is meestal een exotherm proces

het afstaan van kristalwater is dan dus een endotherm proces

Kristalwater naamgeving

_^.Bekende stoffen die kristalwater bevatten:

• Blauw kopersulfaat; CuSO₄ ^. 5H₂O (s)     kopersulfaatpentahydraat
• Soda Na₂CO₃ ^. 10H₂O (s)                                natriumcarbonaatdecahydraat
• Gips; CaSO₄ ^. 2H₂O (s)                                     calciumsulfaatdihydraat
• Aluin; KAl(SO₄)₂ ^. 12H₂O (s)     

Aan de slag!

5.2 Zouten in water lezen

Maken opdr. 17 t/m 23

Vergeet je nakijkwerk niet!

5.2 Zouten in water

Les 2

Huiswerkcheck

5.2 Zouten in water lezen

Maken opdr. 17 t/m 23

Vergeet je nakijkwerk niet!

Wat gebeurt er met een zout wanneer je dit oplost in water?

1. Niks
2. Verdwijnt
3. Valt uit elkaar in ionen
4. Ionen blijven aan elkaar

Hoe noem je een ion wat in water is opgelost?

1. Gehydrateerd ion
2. Opgelost ion
3. Zout
4. Zoutoplossing

Wat is de formule van zinknitraat?

1. Zn(NO​3​​)​2​​
2. ZnNO​3​​
3. Zn​2​​NO​3​​
4. Zn(NO​3​​)​3​​

Welke hydratatie zie je hiernaast?

1. Hydratatie van een positief ion
2. Hydratatie van een negatief ion
3. Dat is niet op te maken uit dit plaatje.

Leerdoelen

Je leert wat er op microniveau gebeurt als een zout in contact komt met water.

Je leert hoe je de oplosbaarheid van een zout in water bepaalt en hoe je oplosvergelijkingen en indampvergelijkingen opstelt. 

Wat gebeurt er als een zout in water komt?

- ion rooster val uit elkaar in losse ionen 

Oplosvergelijking 

.

Belangrijk: ALTIJD de fases aangeven!!!

Getallen die eronder staan, zet je na de pijl voor het ion

Oplosbaarheid 

Niet alle zouten lossen op.

Als de ionbinding te sterk is, komen die ionen niet los

Binas tabel 45A!

Belangrijke symbolen: g (goed oplosbaar), s (slecht oplosbaar) en r (reageert met water)

Voorbeeld

Oplosvergelijking van lood(II)jodide

• lood(II)jodide: PbI₂
• kijk bij Pb²⁺ en I^-
• deze is slecht oplosbaar
• dus er is GEEN oplosvergelijking

4 zouten met een oxide-ion (O^2-) reageren in water:

O^2- neemt H⁺ van water op en wordt OH^-

Na₂O + H₂O -> 2OH^- + 2Na⁺

K₂O + H₂O -> 2OH^- + 2K⁺

CaO + H₂O -> 2OH^- + Ca²⁺

BaO + H₂O -> 2OH^- + Ba²⁺

Indampvergelijking

Wanneer een zout is opgelost, kun je deze oplossing
ook indampen. Het water verdampt, de lossen ionen
trekken weer naar elkaar en worden een vast zout

Indampvergelijking:

+ion (aq) + -ion(aq) -> zout(s)

• Voorbeeld
  bariumbromide-oplossing indampen:
  Ba²⁺ (aq) + 2Br^- (aq) -> BaBr₂ (s)

De oplosvergelijking van
zinknitraat is:

1. Zn​2+​​(aq)+2NO​3​−​​(aq)→Zn(NO​3​​)​2​​(s)
2. Zn(NO​3​​)​2​​(s)→Zn​2+​​(aq)+2NO​3​−​​(aq)

De indampvergelijking van
een zinknitraat-oplossing is:

1. Zn​2+​​(aq)+2NO​3​−​​(aq)→Zn(NO​3​​)​2​​(s)
2. Zn(NO​3​​)​2​​(s)→Zn​2+​​(aq)+2NO​3​−​​(aq)

Hoe is de oplosbaarheid van magnesiumfosfaat?

1. goed
2. matig
3. slecht

Hoe is de oplosbaarheid van ammoniumfluoride?

1. goed
2. matig
3. slecht

De oplosvergelijking van aluminiumfosfaat, , is:

AlPO​4​​

1. Al​3+​​(aq)+PO​4​3−​​(aq)→AlPO​4​​(s)
2. AlPO​4​​(s)→Al​3+​​(aq)+PO​4​3−​​(aq)
3. Dit zout lost slecht op.
4. AlPO​4​​→Al​3+​​+PO​4​3−​​

Aan de slag!

5.2 Zouten in water lezen

Maken opdr. 24 t/m 29