Planmatig samenwerken 3 - Les 4

• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 3

Planmatig samenwerken 3 - Les 1

Weekplanning

Wk 1: Communicatie in de organisatie

Wk 2: Begeleiden medewerkers - feedback geven & ontvangen, reflecteren

Wk 3: Begeleiden medewerkers - instrueren

Wk 4: Begeleiden medewerkers - instrueren

Wk 5: Begeleiden medewerkers - motiveren

Wk 6: Samenwerken - werkoverdracht

Wk 7: Eindopdracht 

Leerdoelen

Jij:

• Kent verschillende mondelinge instructietechnieken;
  
• Instrueert (nieuwe) collega’s, uitzendkrachten in stagiaires met behulp van mondelinge instructietechnieken.

Lesplanning

• Mondelinge instructietechnieken
• Oefenen in de praktijk

Welke vormen van
instructie ken jij?

Vormen van instructie

• Schriftelijke instructie: instructie op papier, met behulp van woorden & beelden.
  
• Mondelinge instructie: gesproken instructie.
  
• Demonstratie instructie: handeling laten zien.
  
• Begeleid oefenen (coaching on the job): taken uitvoeren waarbij je begeleider/leidinggevende meekijkt.
  

Wanneer gebruik je
mondelinge instructie?

Toepassing mondelinge instructie

Mondelinge instructie gebruik je bij:

• Praktische handelingen: bijvoorbeeld bij het instellen van een machine, schoonmaken van een werkbank, of het uitvoeren van een hygiëneprocedure.
  
• Direct contact: bijvoorbeeld bij spoedopdrachten of kleine correcties in het proces.
  
• Urgentie/gevaarlijke situaties: wanneer er direct gereageerd moet worden op een storing, kwaliteitsafwijking of veiligheidsrisico.
  
• Nieuwe of tijdelijke medewerkers: bijvoorbeeld bij onboarding van stagiaires, uitzendkrachten of nieuwe collega’s.
  

Wat zijn aandachtspunten bij
mondelinge instructie?

Aandachtspunten mondelinge instructie

Voorbereiding

• Bepaal het doel van de instructie: wat moet de ander weten of kunnen?
  
• Verzamel alle benodigde materialen en voorbeelden.
  
• Denk na over tijd: hoelang duurt de uitleg?
  

Structuur van de instructie

• Start met het doel: vertel waarom de instructie belangrijk is.
  
• Geef een overzicht van de stappen voordat je begint.
  
• Gebruik logische volgorde: van eenvoudig naar complex.
  

Communicatie

• Spreek duidelijk en rustig.
  
• Gebruik eenvoudige taal en vermijd vaktaal.
  

Aandachtspunten mondelinge instructie

Ondersteuning

• Gebruik visuele hulpmiddelen (bijv. voorbeelden, schema’s).
  
• Demonstreer waar mogelijk.
  
• Herhaal kernpunten.
  

Interactief maken

• Vraag tussendoor of alles duidelijk is.
  
• Stimuleer vragen van de ander.
  
• Laat de ander herhalen of voordoen om begrip te checken.
  

Aandachtspunten mondelinge instructie

Afronding

• Vat de belangrijkste punten kort samen.
• Geef gelegenheid voor laatste vragen.
• Benoem wat de volgende stap is.

Evaluatie

• Vraag feedback: “Was de uitleg duidelijk?”
• Observeer of de ander de instructie correct uitvoert.

Wanneer is de
instructie goed?

Goede instructie

Een goede mondelinge instructie voldoet aan deze aspecten:

• De instructie is begrijpelijk.
• De instructie is volledig.
• De instructie is logisch opgebouwd.
• De instructie past bij het niveau van de ontvanger.
• De instructie controleert op de uitvoering (feedbackmoment).

Opdracht

Ik (de docent) geef een instructie. 

Je mag geen vragen stellen, enkel de instructies volgen. 

Instructie voor docent:

Mondelinge instructie: Papieren boot

1. Pak een A4-vel en leg het liggend voor je.

2. Vouw het papier in de lengte dubbel zodat je een smalle rechthoek krijgt.

3. Vouw het papier weer open en leg het plat.

4. Vouw nu het papier in de breedte dubbel zodat je een korte rechthoek hebt.

5. Houd de vouw bovenaan en vouw de linker- en rechterbovenhoek naar het midden, zodat er een driehoek ontstaat met een rechthoekige flap eronder.

6. Vouw de onderste flap aan de voorkant omhoog tegen de driehoek.

7. Draai het papier om en vouw de andere flap ook omhoog.

8. Vouw de hoekjes die uitsteken naar binnen.

9. Pak nu het papier bij de open onderkant en trek voorzichtig uit elkaar tot er een vierkant ontstaat.

10. Vouw het vierkant plat en draai het zo dat de open kant naar beneden wijst.

11. Herhaal het uit elkaar trekken tot er een bootvorm ontstaat.

Nabespreken

• Welke stappen waren duidelijk? Welke niet?
• Wat gebeurde er als je een stap niet goed begreep?
• Hoe kun je de instructie verbeteren (tempo, woorden, volgorde)?

Instructie voor docent:

Mondelinge instructie: Papieren boot

1. Pak een A4-vel en leg het liggend voor je.

2. Vouw het papier in de lengte dubbel zodat je een smalle rechthoek krijgt.

3. Vouw het papier weer open en leg het plat.

4. Vouw nu het papier in de breedte dubbel zodat je een korte rechthoek hebt.

5. Houd de vouw bovenaan en vouw de linker- en rechterbovenhoek naar het midden, zodat er een driehoek ontstaat met een rechthoekige flap eronder.

6. Vouw de onderste flap aan de voorkant omhoog tegen de driehoek.

7. Draai het papier om en vouw de andere flap ook omhoog.

8. Vouw de hoekjes die uitsteken naar binnen.

9. Pak nu het papier bij de open onderkant en trek voorzichtig uit elkaar tot er een vierkant ontstaat.

10. Vouw het vierkant plat en draai het zo dat de open kant naar beneden wijst.

11. Herhaal het uit elkaar trekken tot er een bootvorm ontstaat.

Lesplanning

• Mondelinge instructietechnieken
• Oefenen in de praktijk

Oefenen in de praktijk

Neem de praktijkopdracht door: Mondelinge instructie geven.

Tijd: 15 minuten, nabespreken.