Slim lezen: van stappenplan tot argumenten
Slim lezen: van stappenplan tot argumenten
Wat weet jij al over teksten begrijpen?
Leerdoel van deze les
Aan het eind van deze les kun je teksten analyseren met een stappenplan, onbekende woorden begrijpen, tekstverbanden en signaalwoorden herkennen, hoofd- en bijzaken onderscheiden en onderscheid maken tussen feit, mening, argument en standpunt.
Waarom goed leren lezen belangrijk is
School en later
Goed kunnen lezen en begrijpen van teksten is belangrijk op school én in het dagelijks leven. Je gebruikt het bij bijna elk vak.
Bij Nederlands, economie en wiskunde krijg je teksten, opdrachten en examenvragen. Begrijpen wat er staat, is essentieel.
Voorbeelden
Stappenplan lezen: stap 1
Bekijk de titel, tussenkopjes en afbeeldingen. Probeer te voorspellen waar de tekst over zal gaan.
Stappenplan lezen: stap 2
Lees de inleiding zorgvuldig. Let op het onderwerp, de aanleiding en wie de tekst heeft geschreven.
Stappenplan lezen: stap 3
Lees de rest van de tekst globaal. Markeer woorden of stukken die je niet begrijpt.
Omgaan met onbekende woorden
Kijk eerst in de tekst naar context of uitleg. Begrijp je het woord nog niet? Gebruik een woordenboek of vraag een klasgenoot.
Tekstverbanden herkennen
Tekstverbanden zijn logische verbindingen tussen zinnen of alinea’s, zoals opsommend, tegenstellend, oorzakelijk of toelichtend.
Signaalwoorden bij tekstverbanden
Signaalwoorden geven het verband aan: bijvoorbeeld ‘maar’ (tegenstelling), ‘dus’ (conclusie), ‘want’ (reden), ‘daarom’ (gevolg).
Hoofd- en bijzaken scheiden
Hoofdzaak: het belangrijkste uit een tekst. Bijzaak: minder belangrijk, uitleg, voorbeelden of details.
Hoe vind je hoofd- en bijzaken?
Let op de kernzinnen, vooral aan het begin of eind van alinea’s. Wat wil de schrijver dat je echt onthoudt?
Feit, mening, argument, standpunt
Feit: iets wat waar of controleerbaar is. Mening: wat iemand vindt. Argument: waarom iemand iets vindt. Standpunt: het oordeel zelf.
Voorbeelden van feiten en meningen
Feit: ‘Nederland ligt in Europa.’ Mening: ‘Nederland is het mooiste land.’
Argumenten herkennen
Zoek naar woorden als ‘want’, ‘omdat’, ‘dus’. Argumenten zijn de redenen die horen bij een standpunt.
Oefenen met een voorbeeldtekst
Opdracht
Welke feiten, meningen en argumenten herken je? Welke tekstverbanden zie je?
Lees de tekst op het werkblad. Onderstreep hoofd- en bijzaken. Zet signaalwoorden in het geel.
Bespreek
Afronden en reflectie
Wat vond je makkelijk of lastig? Waar wil je de volgende keer meer over leren?