Samenwonen, trouwen, scheiden (Bedrijfseconomie havo), les 2: Examentraining

• New lesson editor
• Bedrijfseconomie
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4,5

Introduction

Examentraining met 4 vraagtypen en 8 vragen: de regeling herkennen, de gemeenschap verdelen, pensioen en alimentatie berekenen en een keuze onderbouwen. Rekenvragen hebben een uitwerking in de notities.

De trouwzaal van het stadhuis van Gouda

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Examentraining

Samenwonen, trouwen, scheiden: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Gouwenaar / Wikimedia Commons, CC0

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Wat ga je kunnen?

Ik kan in een casus de gevolgen van samenwonen, trouwen of scheiden noemen en berekenen.

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: hoe wonen de personen samen of zijn ze getrouwd, en met welke regeling?

• 2. Zoek: welke gegevens staan erin: bedragen, jaren, kinderen, privé of gezamenlijk?

• 3. Pas toe: welke wetsregel hoort erbij: gemeenschap, pensioen of alimentatie?

• 4. Reken en controleer: werk stap voor stap en schat of je uitkomst past.

Het stadhuis van Delft, 2016

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Vraagtype 1: de regeling herkennen

• Je krijgt een stel met een situatie en noemt welke regels gelden.

• Let op: samenwonen of getrouwd, contract of voorwaarden, en het jaar.

• Voorbeeld: getrouwd zonder voorwaarden na 2018 betekent beperkte gemeenschap.

Image credit: Michielverbeek / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Bo en Sven wonen samen zonder contract. Op hun en/of-rekening staat € 4.000, bijna alles gestort door Bo. Wat geldt?

A

Het wordt verdeeld in twee gelijke delen van € 2.000

B

Het geld blijft van wie het erop zette, dus vooral van Bo

C

Het gaat naar Sven, die in het huis blijft wonen

D

De rechter verdeelt het met een convenant

Syllabus 11.4. Zonder samenlevingscontract is er geen gemeenschap van goederen; geld op een en/of-rekening blijft van wie het inbracht (notaris.nl). Verwachte fout: gelijk delen omdat de rekening gezamenlijk is.

Kim en Ravi trouwen in 2027 zonder voorwaarden. Kim heeft € 6.000 spaargeld van vóór het huwelijk. Welke regeling geldt?

A

Algehele gemeenschap: het spaargeld wordt gedeeld

B

Geen gemeenschap, want ze tekenden niets

C

Beperkte gemeenschap: het spaargeld blijft van Kim

D

Beperkte gemeenschap: Kim brengt de helft in

Syllabus 11.4.1. Na 1 januari 2018 geldt zonder voorwaarden beperkte gemeenschap; wat je alleen bezat voor het huwelijk blijft privé. Verwachte fout: algehele gemeenschap.

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Vraagtype 2: de gemeenschap verdelen

• Je rekent uit wat iemand bij een scheiding krijgt.

• Stap 1: wat is privé? Dat houdt de eigenaar. Stap 2: de rest van de gemeenschap gaat bij de helft.

• Schulden in de gemeenschap trek je eerst af van de bezittingen.

Eva en Bas trouwen in beperkte gemeenschap. Samen sparen ze € 42.000. Eva had vooraf € 9.000. Wat krijgt Eva bij scheiding?

A

€ 30.000

B

€ 21.000

C

€ 25.500

D

€ 51.000

Syllabus 11.4.1. Uitwerking: gemeenschap € 42.000, helft € 21.000; plus privé € 9.000 is € 30.000. Fout € 21.000: privé vergeten. Fout € 25.500: (42.000 + 9.000) gedeeld door 2, privé ook gedeeld. Fout € 51.000: alles bij Eva.

In de gemeenschap zit € 80.000 aan bezittingen en € 20.000 aan schulden. Wat houdt elke partner na scheiding netto over?

A

€ 40.000

B

€ 30.000

C

€ 20.000

D

€ 60.000

Syllabus 11.4.1. Uitwerking: netto € 80.000 min € 20.000 is € 60.000; gedeeld door twee is € 30.000. Fout € 40.000: schulden vergeten. Fout € 20.000: de hele schuld bij één partner aftrekken. Fout € 60.000: niet delen.

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Vraagtype 3: pensioen en alimentatie

• Je past de wetsregel toe op de gegevens in de casus.

• Pensioen: alleen het deel dat tijdens het huwelijk is opgebouwd gaat bij de helft.

• Partneralimentatie: maximaal vijf jaar; bij een huwelijk korter dan tien jaar de helft van de duur, tenzij een uitzondering geldt.

Sam bouwde vóór het huwelijk € 4.000 pensioen per jaar op en tijdens het huwelijk € 9.000. Geen andere afspraken. Wat krijgt de ex-partner per jaar?

A

€ 6.500

B

€ 9.000

C

€ 2.000

D

€ 4.500

Syllabus 11.4.2. Uitwerking: alleen het pensioen van tijdens het huwelijk telt: € 9.000, de helft is € 4.500. Fout € 6.500: ook het pensioen van voor het huwelijk meegeteld ((4.000 + 9.000) / 2). Fout € 9.000: niet gedeeld. Fout € 2.000: de helft van het pensioen van voor het huwelijk.

Jamal en Priya waren 6 jaar getrouwd, zonder kinderen, en scheiden in 2027. Hoe lang betaalt Jamal maximaal partneralimentatie?

A

3 jaar

B

5 jaar

C

6 jaar

D

12 jaar

Syllabus 11.4.2. Uitwerking: huwelijk korter dan tien jaar, dus de helft van 6 jaar is 3 jaar (lager dan het maximum van vijf jaar). Fout 5 jaar: maximum zonder te kijken naar de duur. Fout 6 jaar: even lang als het huwelijk (oude regel voor korte huwelijken). Fout 12 jaar: oude maximumduur van voor 2020.

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Vraagtype 4: een keuze onderbouwen

• Je adviseert een stel en onderbouwt met een gevolg uit de wet.

• Noem de regeling, het gevolg voor geld en wie er voordeel of nadeel van heeft.

• Bij kinderalimentatie kijkt de wet naar de behoefte van het kind en de draagkracht van de ouders.

Dani start tijdens het huwelijk een webwinkel. Ze trouwden in beperkte gemeenschap. Van wie is de webwinkel?

A

Van Dani alleen, want Dani startte hem

B

Van Dani alleen, zolang er geen winst is

C

Van beiden, hij valt in de gemeenschap

D

Dat bepaalt de notaris bij de oprichting

Syllabus 11.4.1. Een bedrijf dat tijdens het huwelijk wordt gestart valt in de gemeenschap (rijksoverheid.nl). Wie dat niet wil, kan huwelijkse voorwaarden maken. Verwachte fout: denken dat een bedrijf privé is van wie het startte.

Noem één factor die kinderalimentatie bepaalt.

Goed antwoord: de behoefte van het kind of de draagkracht van de ouders. Verwachte fout: de duur van het huwelijk of het inkomen van de ex-partner noemen (dat hoort bij partneralimentatie).

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

De regeling herkennen

2

De gemeenschap verdelen

3

Pensioen en alimentatie berekenen

4

Een keuze onderbouwen

Bespreek na de poll het vraagtype met de meeste stemmen, bijvoorbeeld de verdeling van de gemeenschap met een schuld.

EXAMENSTOF · GELD · SAMEN EN UIT ELKAAR

Tips voor op het examen

• Vraag jezelf eerst: samenwonen of getrouwd, en met welke regeling?

• Privé en gezamenlijk: haal eerst het privé-deel eruit, deel dan de rest.

• Alimentatie: kijk naar de duur van het huwelijk, kinderen en uitzonderingen.

• Controleer je uitkomst: kan één partner meer krijgen dan het totaal van de gemeenschap?