Les 1 - Thema 7 Planten - basisstof 1 Bladeren + basisstof 2 wortels stengels

• New lesson editor
• Biologie
• Middelbare school
• vmbo b
• Leerjaar 4

JdW-kijkwijzer

Lesopbouw:

1. Vooraf:
   Startklaar, Voorkennis activeren, Formatief Handelen
   

2. Instructie:
   Leerdoelgericht werken, Inclusieve didactiek, Concrete en herkenbare voorbeelden, Formatief Handelen
   

3. Toepassing:
   Actieve verwerking, Formatief handelen 
   

4. Evaluatie:
   Afsluiting

7.1 Bladeren, wortels en stengels

Een deel van 7.2

              Startklaar 

3

minute

00

second

+30 s

• Op je plek zitten 

• Telefoon in de kluis

• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond

• Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 

• Inloggen in lessonup

1. Startklaar

Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.

BEGIN VAN DE LES

Wat gaan we doen?

• Voorstellen

• Uitleg van de begrippen van 7.1 en 7.2

• Tussendoor checkvragen: laat zien of je het snapt

• Zelf werken aan de opgaven (20 min)

• Afsluiten: kun je de leerdoelen al?

BEGIN VAN DE LES

Voorstellen

• Wie ben ik?

• Wie ben jij?
  
  

Welke stof maakt een plant bij fotosynthese?

A

Water

B

Mineralen

C

Glucose

D

Zetmeel

In welk deel van de plantencel vindt fotosynthese plaats?

A

celkern

B

bladgroenkorrels

C

celwand

D

vacuole

           Leerdoelen

1.  7.1.1 Je kunt de bouw van bladeren beschrijven. (R)

2. 7.1.2 Je kunt de functie van bladeren beschrijven. (T1)

3. 7.2.1 Je kunt drie functies van wortels beschrijven. (R)

4. 7.2.2 Je kunt twee functies van stengels beschrijven. (T1)

3. Leerdoelgericht werken

De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      

BEGRIPPEN 7.1 EN 7.2

De begrippen van deze les

opperhuid

Buitenste laag cellen van een blad.

huidmondje

Kleine opening in het blad waardoor gassen het blad in en uit kunnen gaan.

nerf

Vat voor het vervoer van stoffen in een blad.

wortelhaar

Deel van de wortel waarmee een plant water en mineralen opneemt.

UITLEG · LEERDOEL 7.1.1

Hoe is een blad gebouwd?

Een blad bestaat uit drie delen. Elk deel heeft een eigen taak.

1. Bladmoes: het zachte deel van het blad. Hier zitten cellen met bladgroen.

2. Nerven: kleine buisjes in het blad. Ze vervoeren water, suiker en mineralen door het blad.

3. Opperhuid: de buitenste laag van het blad. Deze laag beschermt het blad.
   Huidmondjes: kleine openingen in de opperhuid. Ze kunnen open en dicht.

Onthoud: bladmoes – nerven – opperhuid (met huidmondjes).

In welk deel van een blad zitten de meeste bladgroenkorrels?

A

De nerven

B

Het bladmoes

C

De opperhuid

D

De huidmondjes

BEGRIPPEN 7.1 EN 7.2

De begrippen van deze les

opperhuid

Buitenste laag cellen van een blad.

huidmondje

Kleine opening in het blad waardoor gassen het blad in en uit kunnen gaan.

nerf

Vat voor het vervoer van stoffen in een blad.

wortelhaar

Deel van de wortel waarmee een plant water en mineralen opneemt.

3

minute

00

second

+30 s

UITLEG · LEERDOEL 7.1.2

Wat doet een blad?

De belangrijkste functie van het blad is fotosynthese.

• Fotosynthese: de plant maakt glucose (suiker).

• De plant heeft hiervoor water, koolstofdioxide en licht nodig.

• Er ontstaan glucose en zuurstof.

• Koolstofdioxide gaat via de huidmondjes het blad in. Zuurstof en waterdamp gaan naar buiten.

• Water gaat vanuit de wortels via de nerven naar het blad.

• Fotosynthese gebeurt alleen als er licht is en de temperatuur goed is.

koolstofdioxide + water + lichtenergie → glucose + zuurstof

UITLEG · LEERDOEL 7.1.2

Wat doet een blad?

koolstofdioxide + water + lichtenergie → glucose + zuurstof

Waarom zijn huidmondjes belangrijk voor de fotosynthese?

A

Ze maken glucose

B

Ze laten koolstofdioxide binnen

C

Ze vervoeren water naar het blad

D

Ze vangen zonlicht op

UITLEG · LEERDOEL 7.2.1

Drie functies van wortels

1. De plant stevig in de grond houden. Zo waait de plant niet om.

2. Water en mineralen opnemen uit de grond. Dit gebeurt met de wortelharen.

3. Voedsel opslaan. Bijvoorbeeld zetmeel in een winterpeen of rode biet.

• Wortelharen zitten aan de uiteinden van de zijwortels.

• Het water gaat vanuit de wortelharen naar de vaten in de hoofdwortel.

Vastzetten – opnemen – opslaan.

UITLEG · LEERDOEL 7.2.2

Twee functies van stengels

1. Vervoer: de vaten in de stengel vervoeren water en stoffen door de plant.

2. Stevigheid: de stengel houdt de plant rechtop.

• Rond de vaten zitten vezels. Die maken de stengel stevig.

• Van vezels kun je bijvoorbeeld touw, garen en jute maken.

• Een knol is een dikke stengel waarin de plant voedsel opslaat. Een aardappel is een voorbeeld.

• Sommige stengels kun je eten, zoals rabarber en asperge.

UITLEG · LEERDOEL 7.2.2

Eetbare delen van een plant

Een aardappel is een knol. Wat is een knol precies?

A

Een verdikt blad

B

Een verdikte stengel

C

Een vrucht met zaden

D

Een verdikte wortel

DOEN

In twee minuten: teken en benoem

2 minuten

• Teken in je schrift snel een blad in doorsnede.

• Zet er vier namen bij: bladmoes – nerf – opperhuid – huidmondje.

• Zet bij het huidmondje een pijl naar binnen met koolstofdioxide en een pijl naar buiten met zuurstof.

• Vergelijk met je buurman of buurvrouw: heb je alles?

Klaar? Steek je hand op, dan kijk ik even mee.

2

minute

00

second

+30 s

AAN DE SLAG

Aan de slag

20 minuten · zelfstandig werken, zachtjes overleggen mag

Basisstof 1 – Bladeren

1, 2, 4, 6, 7

Blz. 12 t/m 16. Opgave 8 is een + opgave: extra uitdaging. Begin bij opgave 1.

Basisstof 2 – Stengels en wortels

1 en 2

Blz. 19 en 20. Deze gaan over de functies van wortels en stengels van vandaag.

Hulp nodig?

Blz. 16 en 27

In het rode 'Om te onthouden' staan alle antwoorden op de leerdoelen kort samengevat.

Klaar? / Huiswerk

• Klaar en nagekeken? Maak de flitskaarten van basisstof 1 in de MAX-omgeving.

• Huiswerk: opgaven afmaken die je in de les niet af hebt gekregen. Volgende les gaan we verder met basisstof 2 en 3.

20

minute

00

second

+30 s

TERUGKIJKEN OP DE LEERDOELEN

Wat kun je nu?

7.1.1 Ik kan de bouw van bladeren beschrijven.

7.1.2 Ik kan de functie van bladeren beschrijven.

7.2.1 Ik kan drie functies van wortels beschrijven.

7.2.2 Ik kan twee functies van stengels beschrijven.

Duim omhoog / midden / omlaag

• Noem hardop drie delen van een blad.

• Noem drie functies van wortels.

• Noem twee functies van stengels.

Volgende les: hoe komt water van de wortel in het blad? En wat doet de plant met glucose?