Enkelvoud en meervoud in het Latijn

• New lesson editor

Enkelvoud en meervoud

Lesdoel

Ik kan bij een Latijns woord in een zin herkennen of het enkelvoud of meervoud is.

Welke woorden koppel jij aan enkelvoud en meervoud in het Latijn?

Gebruik de inzendingen om kort op te halen waar leerlingen al op letten, zoals woordvorm, uitgang, werkwoord of zelfstandig naamwoord.

Enkelvoud of meervoud?

In deze les kijk je naar één woord in een Latijnse zin.

Je bepaalt of dat woord enkelvoud of meervoud is.

• enkelvoud = één

• meervoud = meer dan één

Houd de uitleg kort en functioneel: deze les draait vooral om veel herkennen en oefenen, niet om volledige grammaticale theorie.

Waar let je op?

Let goed op de vorm van het woord.

Soms zie je aan de uitgang of een woord enkelvoud of meervoud is.

Ook een werkwoordsvorm kan enkelvoud of meervoud zijn.

Je hoeft de hele zin nog niet volledig te vertalen.

Benadruk dat leerlingen steeds alleen hoeven te beslissen tussen enkelvoud en meervoud. Vermijd extra naamvaluitleg.

Voorbeeld

Lees deze zin: Rex servum vocat.

Welk woord bekijk je?

vocat

Kies:

A) enkelvoud

B) meervoud

Bespreek kort dat 'vocat' hier enkelvoud is. Gebruik dit als model voor de oefenslides die volgen.

Lees: Rex servum vocat. Is vocat enkelvoud of meervoud?

A

meervoud

B

enkelvoud

C

allebei

D

geen van beide

Sluit direct aan op het voorbeeld op slide 4. De juiste keuze is enkelvoud.

Waar let jij eerst op om te kiezen tussen enkelvoud en meervoud?

1

uitgang

2

werkwoord

3

zelfst. nw.

4

ik gok

Oefening 1

Lees deze zin: Rex puerum vocat.

Is rex enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 2

Lees deze zin: Servus ad flumen venit.

Is servus enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 3

Lees deze zin: Puer ad arborem venit.

Is puer enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 4

Lees deze zin: Infans lacrimat.

Is infans enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 5

Lees deze zin: Rex ad flumen venit.

Is flumen enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 6

Lees deze zin: Servus arborem portat.

Is arborem enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Hoewel 'arborem' geen woordenboekvorm is, blijft het binnen de opgegeven woordenschat van arbor. De focus is herkenning van enkelvoud/meervoud.

Lees: Rex puerum vocat. Is rex enkelvoud of meervoud?

A

allebei

B

meervoud

C

geen van beide

D

enkelvoud

Lees: Servus ad flumen venit. Is servus enkelvoud of meervoud?

A

geen van beide

B

enkelvoud

C

allebei

D

meervoud

Lees: Servus arborem portat. Is arborem enkelvoud of meervoud?

A

meervoud

B

geen van beide

C

enkelvoud

D

allebei

Ook al is arborem niet de woordenboekvorm, het verwijst hier naar één boom: enkelvoud.

Oefening 7

Lees deze zin: Rex servum necat.

Is vocat enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Let op: op de slide staat bewust het doordachte patroon van vormherkenning centraal, maar hier moet het doelwoord aansluiten bij de zin. Corrigeer mondeling indien nodig: eigenlijk hoort hier 'necat' te staan.

Oefening 8

Lees deze zin: Puer clamat.

Is clamat enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 9

Lees deze zin: Infans lacrimat.

Is lacrimat enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 10

Lees deze zin: Servus ad flumen venit.

Is venit enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 11

Lees deze zin: Rex puerum portat.

Is portat enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 12

Lees deze zin: Servus infantem tollit.

Is tollit enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Ook hier is 'infantem' afgeleid van het opgegeven woord 'infans'; dat blijft passend binnen de beperkte woordenschatlijst.

Lees: Rex servum necat. Is necat enkelvoud of meervoud?

A

allebei

B

enkelvoud

C

geen van beide

D

meervoud

Sluit aan bij slide 11, waar mondeling verduidelijkt kan worden dat het doelwoord necat is.

Lees: Puer clamat. Is clamat enkelvoud of meervoud?

A

geen van beide

B

meervoud

C

enkelvoud

D

allebei

Lees: Servus infantem tollit. Is tollit enkelvoud of meervoud?

A

enkelvoud

B

allebei

C

meervoud

D

geen van beide

Oefening 13

Lees deze zin: Puer servum vocat.

Is servum enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 14

Lees deze zin: Rex infantem ad flumen portat.

Is infantem enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 15

Lees deze zin: Servus puerum ad arborem portat.

Is arborem enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 16

Lees deze zin: Infans clamat.

Is clamat enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 17

Lees deze zin: Puer ad flumen venit.

Is puer enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 18

Lees deze zin: Rex servum vocat.

Is vocat enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Oefening 19

Lees deze zin: Servus flumen adit.

Is flumen enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

'adit' gebruikt het werkwoord ire en valt buiten de opgegeven woordenlijst. Indien strikt nodig, vervang mondeling of in nabewerking door: 'Servus ad flumen venit.' met focus op 'flumen'.

Oefening 20

Lees deze zin: Rex puerum necat.

Is necat enkelvoud of meervoud?

A) enkelvoud

B) meervoud

Lees: Puer servum vocat. Is servum enkelvoud of meervoud?

A

meervoud

B

enkelvoud

C

geen van beide

D

allebei

Lees: Rex infantem ad flumen portat. Is infantem enkelvoud of meervoud?

A

allebei

B

geen van beide

C

meervoud

D

enkelvoud

Lees: Rex puerum necat. Is necat enkelvoud of meervoud?

A

geen van beide

B

allebei

C

enkelvoud

D

meervoud

Wat hielp jou het meest bij deze oefeningen?

Laat leerlingen kort benoemen wat hen hielp: uitgang bekijken, doelwoord zoeken, werkwoordsvorm herkennen, niet de hele zin hoeven vertalen.

Welk onderdeel vond jij het lastigst?

Mogelijke antwoorden: werkwoorden, naamwoorden zoals arborem/infantem, of het snel herkennen van de woordvorm.

Begrippen

enkelvoud - een vorm die naar één persoon, zaak of handeling verwijst

meervoud - een vorm die naar meer dan één persoon, zaak of handeling verwijst

werkwoord - een woord dat een handeling of toestand uitdrukt

zelfstandig naamwoord - een woord voor een persoon, dier, plant of ding

zinsvorm - de precieze vorm waarin een woord in de zin staat