De identiteitscollage

• New lesson editor

De identiteitscollage

Open de les als een verdiepende lesfase binnen identiteit en levensbeschouwing: leerlingen maken zichtbaar dat identiteit uit meerdere lagen bestaat en verbonden is met mensbeeld, wereldbeeld en godsbeeld.

Lesdoel

Ik kan in een identiteitscollage laten zien hoe mijn identiteit uit meerdere lagen bestaat en hoe groepen of een (geloofs)gemeenschap mijn mensbeeld, wereldbeeld en godsbeeld beïnvloeden.

Welke woorden passen volgens jou bij identiteit?

Gebruik de antwoorden als startpunt: laat leerlingen benoemen dat identiteit uit meerdere lagen kan bestaan, zoals imago, groepen, zelfbeeld, overtuigingen en relaties.

Identiteit heeft meerdere lagen

• Je identiteit is niet maar één ding

• Verschillende rollen bestaan tegelijk

• Wat anderen zien, is niet alles

• Ook overtuigingen en relaties vormen wie je bent

Leg uit dat deze les niet draait om een vast etiket, maar om het zichtbaar maken van verschillende kanten van identiteit binnen godsdienst/levensbeschouwing.

Het identiteits-drieluik

De collage bestaat uit drie lagen:

• Buitenwereld: imago en groepsidentiteit

• Zelf en de ander: mensbeeld en zelfbeeld

• Grotere geheel en het hogere: wereldbeeld en godsbeeld

Samen laten deze lagen zien hoe identiteit opgebouwd is.

Benadruk dat de drie delen samenhangen: hoe iemand gezien wil worden, hoe iemand zichzelf begrijpt, en hoe iemand zich verhoudt tot wereld en het hogere.

Analoog starten

• Werk in duo's op A3-formaat

• Gebruik tijdschriften en kranten

• Knip beelden, woorden en quotes uit

• Kies materiaal dat echt iets zegt over identiteit

De analoge fase maakt keuzes concreet en tastbaar. Laat leerlingen niet alleen op 'mooie plaatjes' kiezen, maar op betekenis.

Laag 1: buitenwereld

In dit deel gaat het om wat zichtbaar is voor anderen.

• Hoe presenteer ik mij?

• Bij welke groepen hoor ik?

• Welke stijl, symbolen of labels passen daarbij?

• Welke verwachtingen van buitenaf spelen mee?

Verbind groepsidentiteit aan concrete contexten zoals gezin, vriendengroep, sportclub, school of online groepen.

Laag 2: zelf en de ander

Hier gaat het om hoe je naar jezelf en mensen kijkt.

• Wat vind ik belangrijk in een mens?

• Hoe zie ik mezelf?

• Hoe wil ik omgaan met anderen?

• Welke woorden of beelden passen bij mijn mensbeeld?

Maak duidelijk dat mensbeeld niet alleen over 'ik' gaat, maar ook over hoe je waarde, kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid bij mensen ziet.

Laag 3: wereld en het hogere

Deze laag gaat over grotere vragen.

• Hoe kijk ik naar de wereld?

• Wat geeft richting of betekenis?

• Is er voor mij iets hogers of heiligs?

• Welke beelden passen bij mijn wereldbeeld en godsbeeld?

In godsdienst mag 'het hogere' breed worden opgevat: religieus, spiritueel, zoekend of juist afwezig. Houd ruimte voor verschillende posities.

Welke laag gaat vooral over imago en groepsidentiteit?

A

Zelf en de ander

B

Buitenwereld

C

Wereldbeeld

D

Godsbeeld

Controleert of leerlingen de eerste laag van het drieluik juist koppelen aan wat zichtbaar is voor anderen.

Vul de kernbegrippen aan

Het identiteits-drieluik laat zien dat identiteit uit meerdere bestaat. In de laag buitenwereld gaat het over imago en groepsidentiteit. In de laag zelf en de ander kijk je naar jezelf en naar wat belangrijk is in een mens. De derde laag gaat over wereldbeeld en godsbeeld.

Het identiteits-drieluik laat zien dat identiteit uit meerdere

buitenwereld

zelf en de ander

wereldbeeld en godsbeeld

rollen

uiterlijk

vriendengroep

zelfbeeld

school

mensbeeld

De juiste invulling volgt direct uit de opbouw van slides 2 t/m 7: lagen, buitenwereld, zelf en de ander, wereldbeeld en godsbeeld.

Waarom laat imago maar één deel van identiteit zien?

Bespreek dat goede antwoorden verwijzen naar zichtbare kenmerken of groepssymbolen, maar ook naar de beperking daarvan: imago toont niet alles van iemands identiteit.

Van collage naar digitaal

• Maak een foto van het A3-drieluik

• Upload die op Padlet of het schoolplatform

• Voeg digitaal drie hashtags toe

• De hashtags geven extra uitleg bij de collage

De digitale stap helpt leerlingen hun keuzes kort te verwoorden en maakt delen binnen de klas mogelijk zonder de collage zelf vol tekst te zetten.

Hashtags met betekenis

De drie hashtags laten zien hoe een groep of gemeenschap invloed heeft op identiteit.

Denk aan invloed van:

• gezin

• sportclub

• vriendengroep

• kerkgemeenschap

• andere (geloofs)gemeenschappen

Het gaat niet om losse trefwoorden, maar om betekenisvolle labels die een verband leggen tussen identiteit en verbondenheid met een groep.

Identiteit en verbondenheid

Lid zijn van een groep kan invloed hebben op:

• wat je belangrijk vindt

• hoe je naar mensen kijkt

• hoe je je gedraagt

• hoe je de wereld begrijpt

• hoe je denkt over God of het hogere

Hier landt het doel van de les: identiteit is meervoudig en wordt mede gevormd door relaties, gemeenschappen en levensbeschouwelijke kaders.

Waarom voeg je drie hashtags toe aan de digitale collage?

A

Om kleuren te ordenen

B

Om betekenis toe te lichten

C

Om plaatjes te vervangen

D

Om groter te uploaden

Toetst of leerlingen begrijpen dat hashtags niet decoratief zijn, maar uitleg geven over invloed van groepen of gemeenschappen.

Maak de digitale stap compleet

Na het analoge deel maak je een van het A3-drieluik. Die upload je op Padlet of het schoolplatform. Daarna voeg je drie hashtags toe. Daarmee laat je zien hoe een groep of gemeenschap je identiteit beïnvloedt.

Na het analoge deel maak je een

Padlet

hashtags

groep

tekening

poster

Teams

stickers

persoon

schrift

Alle ingevulde woorden komen rechtstreeks uit de uitleg over de digitale afwerking en de koppeling aan verbondenheid.

Welke groep beïnvloedt identiteit volgens jou het sterkst?

1

Gezin

2

Vriendengroep

3

Sportclub

4

Geloofsgemeenschap

5

Online groep

Wat is één inzicht dat jij uit deze les meeneemt?

Reflectievraag zonder goed of fout. Laat leerlingen één inzicht benoemen, bijvoorbeeld over meervoudige identiteit, groepsinvloed of de drie lagen van het drieluik.

Welk deel van de les hielp jou het meest begrijpen?

Gebruik de antwoorden om zicht te krijgen op wat leerlingen hielp: voorbeelden, de drie lagen, duo-overleg, knippen/plakken of hashtags.

Wat vond jij het lastigst aan deze opdracht?

Metacognitieve afsluiting. Mogelijke antwoorden: mensbeeld en zelfbeeld uit elkaar houden, een passende hashtag kiezen, of woorden vinden voor godsbeeld/wereldbeeld.

Begrippenlijst

identiteit - wie je bent en hoe jij jezelf en anderen jou zien

imago - het beeld dat de buitenwereld van jou heeft

groepsidentiteit - het deel van je identiteit dat verbonden is met een groep waarbij je hoort

zelfbeeld - hoe je naar jezelf kijkt

mensbeeld - ideeën over wat de mens is en wat belangrijk is in een mens

wereldbeeld - hoe je kijkt naar de wereld en wat daarin betekenis heeft

godsbeeld - hoe je denkt over God, het hogere of het heilige