Gedragssystemen_herpeten_ppt.pptx

• New lesson editor

Gedragssystemen bij Herpeten

Schildpadden, Krokodilachtigen, Hagedissen, Kikkers, Salamanders & Slangen

Leerdoelen

• Inzicht krijgen in gedragssystemen bij herpeten

• Verschillen en overeenkomsten herkennen tussen de groepen

• Voorbeelden kunnen koppelen aan gedragselementen en overlevingsstrategieën

• Aangeboren vs aangeleerd gedrag onderscheiden

Wat zijn gedragssystemen?

• Samenhangende gedragingen met specifieke functie

• Bestaan uit motivatie, gedragselementen en functie

• Soorten: voeding, voortplanting, verdediging, sociaal gedrag, thermoregulatie

Schildpadden

Learning objective

Foerageren

• Land vs water

• Beet- en slikgedrag (geen tanden)

• Zoeken op geur en zicht

Voortplanting

• Balts: kopknikken, zwemmen rond vrouwtjes

• Eieren op land gelegd

• Geen ouderzorg

Thermoregulatie &Verdediging

• Zonnen op boomstammen, stenen

• Terugtrekken in schild

• Camouflage als passieve verdediging

Krokodilachtigen

Learning objective

Sociaal gedrag

• Sterker ontwikkeld dan andere reptielen

• Geluiden: brommen, piepen

• Territoriaal gedrag

Voortplanting & Ouderzorg

• Complexe balts: roepen, vibraties in water

• Nest wordt beschermd door vrouwtje

• Jongen reageren op moederlijk roepgeluid

Hagedissen

Learning objective

Voedsel- en Jachtgedrag

• Actieve jagers (bv. agamen)

• Vangen met tong of beet

• Zicht als belangrijkste zintuig (visueel ingesteld)

Verdediging & Territorium

• Autotomie: staart afwerpen

• Kleuren & opblazen keelzakken

• Paringsgevechten tussen mannetjes

Kikkers

Learning objective

Geluidscommunicatie & Balts

• Mannetjes maken roepgeluiden

• Keelzak als versterker

• Amplexus: man klemt zich vast aan vrouwtje

Verdediging

• Camouflage

• Gifstoffen bij sommige soorten

• Bevriezen bij dreiging

Salamanders

Learning objective

Voortplanting & Balts

• Complex baltsgedrag bij sommige soorten

• Feromonen als lokstof

• Inwendige bevruchting via spermatoforen

Habitat & Thermoregulatie

• Actief bij hoge luchtvochtigheid

• Schuilen overdag, actief bij schemer

• Huid speelt rol in vocht- en temperatuurregulatie

Slangen

Learning objective

Jachtgedrag

• Zintuigen: warmte, geur, trillingen

• Gif (adder, cobra) vs wurging (boa, python)

• Prooi in één keer inslikken

Slangen – Verdediging & Signalen

• Sissende geluiden, opzetten kop

• Ratelstaart bij ratelslangen

• Camouflage of snelle vlucht

Overeenkomsten & Verschillen

• Ouderzorg: alleen bij krokodillen

• Balts: varieert (geluid, lichaamstaal, feromonen)

• Thermoregulatie: bij alle groepen, anders toegepast

Opdracht: Observeer gedrag

• Bekijk video of observeer dier

• Identificeer gedragssysteem en functie

• Beantwoord: Aangeboren of aangeleerd?

Quizvragen

• 1. Wat is amplexus?

• 2. Welke herpeten vertonen ouderzorg?

• 3. Waarom zonnen reptielen?

• 4. Noem twee verdedigingsstrategieën van slangen

Afsluiting & Reflectie

• Waarom is kennis van gedrag belangrijk?

• Toepassing in dierverzorging en natuurbeheer

• Welke diergroep verraste je het meest?