9. Afsluiten als een pro - Wat onthouden leerlingen van jouw les en weet jij dat?

• New lesson editor
• Pedagogiek
• Klassemanagement
• HBO
• WO
• MBO
• Basisschool
• Middelbare school
• Praktijkonderwijs

Introduction

Een sterke les eindigt niet wanneer de bel gaat. Juist de laatste minuten bepalen wat leerlingen meenemen, onthouden en begrijpen. In deze les ontdek je hoe je met een eenvoudige exitroutine bewust afsluit, zichtbaar maakt wat leerlingen hebben geleerd en waardevolle informatie verzamelt voor je volgende les. Je leert verschillende afsluitvormen kennen en kiest een routine die past bij jouw klas en jouw manier van lesgeven.

Instructions

De module is flexibel inzetbaar, alleen of samen met collega's.

• Als persoonlijke opfrisser (zelfstudie): Onderzoek hoe jij je lessen afsluit, ontdek welke exitroutine bij jouw klas past en kies een aanpak die je direct kunt gebruiken.
• Als minicursus met een collega (peer-sessie): Bespreek lesafsluitingen met een collega, ontwerp samen een exitroutine en geef elkaar feedback.
• Als actieve deelsessie (studiedag of sectieoverleg):  Gebruik de les om praktijkvoorbeelden te bespreken, afsluitvormen uit te proberen en gezamenlijke afspraken te maken over effectieve lesafsluiting.

9

Afsluiten

als een pro

Wat onthouden leerlingen van jouw

les en weet jij dat?

Een sterke les eindigt niet

vanzelf wanneer de bel gaat.

De laatste minuten bepalen wat leerlingen onthouden en geven

jou inzicht in hun leerproces.

In dit hoofdstuk ontdek je hoe je met afsluitroutines je lessen bewust afrondt. Je leert hoe je leerlingen actief laat terugkijken op hun leerproces en hoe je de opbrengst gebruikt om je volgende lessen beter af te stemmen.

1

Met een vaste routine

2

Ik sluit af met een samenvatting of vraag

3

De bel gaat en leerlingen vertrekken

4

We lopen altijd net iets uit. Er is geen tijd voor afsluiting

5

Anders, namelijk . . .

Hoe eindigen jouw lessen gemiddeld?

Schrijf op wat er normaal gesproken gebeurt in de laatste 3 minuten.

Wat doe jij? Wat doen de leerlingen?

Het recentheidseffect
Leerlingen onthouden het beste wat als laatste komt. Als je de les afsluit met een samenvatting of vraag, vergroot je de kans dat de kennis blijft hangen.

Feedback zonder te toetsen

Een exit ticket vertelt je wie het begrepen heeft en wie niet. Dat is informatie voor jouw volgende les.

Les eindigen met een punt
Geen chaos van inpakkende leerlingen, geen halve zinnen. De les heeft een duidelijk einde, jij bepaalt wanneer.

Waarom een exitroutine werkt

Een exitroutine kost je 3 tot 5 minuten. Het geeft je meer terug dan een extra uitlegmoment ooit zou kunnen.

3-2-1

Leerlingen schrijven op: 3 dingen die ze leerden, 2 vragen die ze nog hebben, 1 ding dat ze gaan toepassen. Geschikt voor: diepere reflectie, oudere leerlingen.

2

Exitticket

Leerlingen beantwoorden één gerichte vraag op papier of digitaal. Geschikt voor: snel begrip peilen, diagnostisch. Voorbeeld: 'Leg in één zin uit wat het verschil is tussen X en Y.'

1

Duimregel

Duim omhoog (begrijp het), plat (twijfel), omlaag (snap het niet). Daarna legt één leerling met duim omlaag uit wat nog onduidelijk is. Geschikt voor: snelle peiling, grote klassen.

Terugkoppelingszin

Leerlingen maken een zin af: 'Vandaag leerde ik...' of 'Eerst dacht ik... Nu denk ik...'

Geschikt voor: laagdrempelig afsluiten, elke leeftijd.

3

4

Exitvormen

4

Kies wat bij jou past

Koppel de exitvorm aan de situatie

Sleep de exitvorm naar de situatie.

Exitticket

3-2-1

Terugkoppelingszin

Laagdrempelig afsluiten

Diepere reflectie

Eén gerichte begripscheck

Jij wilt weten welke vragen er nog leven

Kies een komende les waarvoor je nu een exitroutine ontwerpt.

Mijn vraag of zinstarter

Schrijf precies wat leerlingen zien of horen,

klaar om te gebruiken.

Hoe lang duurt het?

Wat doe ik met de uitkomst?

• Lees ik ze na de les na?

• Gebruik ik het als startpunt voor de volgende les?

• Bespreek ik het direct in de klas?

Je hebt exit tickets nagelezen. Drie leerlingen begrijpen het kernbegrip niet. Schrijf op: Wat doe jij dan aan het begin van de volgende les?