5.3-2 Stambomenonderzoek deel 2 4V 2526

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4

Paragraaf 1 Dierenwelzijn

5.3 Stamboomonderzoek             - deel 2

Lesdoel 5.3 deel 2 

Andere vormen van overerving 

(anders dan gewoon dominant-recessief of X chromosomaal)

Intermediaire overerving

Twee allelen, beide even sterk.

Een individu met beide allelen heeft een intermediair fenotype.

Bijvoorbeeld bloemkleur rood en wit en roze.

Notatie BR en BW waarbij R de ene variant van eigenschap Bloemkleur is en W de andere variant.

We kruisen

                                                         x

Welke nakomelingen zijn er in welke verhouding?

We kruisen

                                                            x

1. Welke fenotypen en genotypen zijn er mogelijk

2. Welk genotype hebben de ouders

3. Welke geslachtscellen maken ze

4. Kruisingsschema

We kruisen

                                                         x

Multipele allelen

Voor sommige eigenschappen zijn er meer dan 2 allelen: multipele allelen.

Er kan dan ook sprake zijn van co-dominantie van 2 van de drie allelen, de ander is dan recessief.

Verschil tussen intermediair en co-dominatie?

Bij intermediair is het géén recessief allel, bij co-dominantie wel.

Bloedgroepen

Voor bloedgroepen zijn er 3 allelen.

I^A, I^B en i

I^A en I^B zijn beide dominant over i

I^A en I^B zijn even sterk (co-dominant): er is een intermediair fenotype.

Bloedgroepen g/fenotypes

I^AI^A en I^Ai Bloedgroep A

I^BI^B en I^Bi Bloedgroep B

I^AI^B Bloedgroep AB

ii Bloedgroep 0 (nul)

Bepaal alle genotypes

Letale allelen

Letale zijn voor een homozygoot individu letaal (dodelijk).

Dit beïnvloed de verhouding van de eigenschappen van de nakomelingen want sommigen worden niet geboren.

Letale allelen

Bij grijze muizen komt een gele variant voor, veroorzaakt door een dominant allel G. Muizen met een gele vacht zijn altijd heterozygoot (Gg). Een homozygoot dominante muis (GG) sterft als embryo. 

Wat zijn de genotypes en fenotypes van de nakomelingen en in welke verhouding komen ze voor?

Lesdoel 5.3 deel 2 

7. Je leidt de kans op een bepaald genotype en fenotype bij de nakomelingen af uit een monohybride kruising met een codominant of intermediair fenotype.

8. Je leidt de kans op een bepaald genotype en fenotype bij de nakomelingen af uit een monohybride kruising met multipele allelen.

9. Je leidt de kans op een bepaald genotype en fenotype bij de nakomelingen af uit een monohybride kruising met letale allelen.

Huiswerk

Opdrachten 5.3

Leerdoelen 8, 9, 10

Opdrachten 5.4

Leerdoel 11