Voortplanting en fokkerij

• Dier
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 3

Voortplanting en fokkerij

Programma

• De voortplanting bij dieren;
• Het geboorteproces;
• Begeleiden van de voortplanting;
• Termen uit de fokkerij;

Voortplanting van een baviaan

Het geboorteproces

Begeleiding: hond

Rundvee fokkerij

Kunstmatige Inseminatie (KI)

Evolutie

1. Bekijk de afbeelding;
2. Welke veranderingen zijn er
   ontstaan tijdens de evolutie
   van het paard? 

Wat is fokken?

Fokkerij = selectie + voortplanting

Fokken is eigenlijk het selecteren van ouderdieren

Kenmerken van fokken

Fokken is een mensenbezigheid; mensen fokken dieren

Fokken doe je met groepen (populaties) dieren, anders kun je niet selecteren. Selecteren in ouderdieren en nakomelingen is het voornaamste onderdeel bij fokken of kweken.

Bij fokken moet je kennis hebben van de erfelijkheidsregels, anders wordt “fokken” gokken!

Voor het fokken heb je als het goed is een plan, je werkt naar een doel

Raad van Beheer + NVWA

Raad van Beheer + NVWA   zegt dat fokkerij moet uitgaan vanuit kaders

1. Behoud van vitaliteit en fysieke gezondheid

2. Behoud van soorteigen gedrag en mentale gezondheid

3. Behoud van integriteit

4. Behoud van genetische diversiteit

www.google.com

www.houdenvanhonden.nl

Fokbesluit

1e stap: jezelf de vraag stellen of het wel verantwoord om te gaan fokken --> wanneer is het niet verantwoord?

Als verzorger moet je keuzes maken --> welke keuzes zijn er?

Altijd in overleg met andere parken/fokkers

Gebruiksdoel

Als je vooruitgang in de fokkerij wil boeken, moet je keuzes maken in gebruiksdoelen

• springpaard vs. dressuurpaad
• politiehonden

Wanneer je het gebruiksdoel weet, kun je het fokdoel beter omschrijven

Met welke redenen worden dieren gehouden? (Gebruiksdoelen)

Fokdoel

Fokdoel = wat voor "product" wil je bereiken

Mogelijk fokdoel: lammeren fokken voor een kinderboerderij die niet agressief zijn, ongehoornd zijn, gemakkelijk aflammeren, sober zijn en sterk beenwerk hebben.

Belangrijk om alle waardevolle eigenschappen op te nemen, ook eventueel de eigenschappen die zeer ongewenst zijn

Het doel waarmee een dier gehouden wordt

1. Gebruiksdoel
2. Fokdoel
3. Studiedoel
4. Kruisingsdoel

De politie van Rotterdam wil in verband met de assistentie bij de ordehandhaving haar hondenbestand uitbreiden. Welke gebruikseisen hebben deze dieren?

Omschrijf het fokdoel van deze honden (minimaal 3 eigenschappen)

Fokplan maken

1. Kies een diersoort uit;
2. Maak een fokplan voor een "...". Welke stappen zitten er tussen het uitkiezen van een partner tot aan de verkoop van het jong?;
3. je mag zelf een ouderdieren kiezen. maar het is makkelijker om een bestaand dier te kiezen
4. Gebruik een A2 vel. Plak hier ook foto's bij;
5. Gebruik zoveel tussenstappen als nodig is, wees uitgebreid en creatief. 

“Het ideale fokplan”

Doel: ontdekken hoe fokkerij en voortplanting in de praktijk werken en leren nadenken over gezondheid, erfelijkheid en welzijn.

1. Kies een diersoort

Koe

Hond

Paard

Kip

(of een ander dier dat in de klas kan worden behandeld)

“Het ideale fokplan”

2. Bedenk een fokdoel

Bijv. gezonde kalveren, een melkkoe met veel productie, een hond zonder erfelijke afwijkingen, een sportpaard met uithoudingsvermogen.

3. Onderzoek & noteer

• Wanneer is dit dier vruchtbaar?
• Hoe verloopt de voortplantingscyclus? (bronsttijd, drachtduur, aantal jongen)
• Welke erfelijke eigenschappen zijn belangrijk? (positief én negatief)

“Het ideale fokplan”

4. Maak een fokplan

• Welke ouderdieren kies je en waarom?
• Hoe voorkom je erfelijke afwijkingen of gezondheidsproblemen?
• Hoe zorg je voor goede huisvesting en verzorging tijdens dracht en geboorte

5, Creatief eindproduct

leerlingen gaan dit presenteren in een vorm naar keuze:

• bvb een PowerPoint, cava of Poster met een “fokplan stap voor stap”
• Een profielkaart van de ouderdieren
• Een korte pitch waarin je je plan uitleggen alsof ze een veehouder of fokker zijn