Organen en einde organisatie (Bedrijfseconomie vwo), les 2: Examentraining

• New lesson editor
• Bedrijfseconomie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introduction

Examentraining met vier vraagtypen: bevoegdheid toewijzen, medezeggenschap toepassen, beëindigen van een organisatie en gevolgen van een faillissement voor stakeholders, met een berekening van de uitkering aan een schuldeiser.

Bestuursvergadering, industriebedrijf Oslo. Foto: Atelier Rude, CC BY-SA 4.0

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Examentraining

Organen en einde organisatie: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Atelier Rude / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Wat ga je kunnen?

Ik kan in een casus de rol van organen toepassen, redenen voor beëindigen uitleggen en de gevolgen van een faillissement voor stakeholders analyseren.

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: wie is de organisatie (nv, bv, stichting of vereniging) en wat is de situatie?

• 2. Zoek: welk orgaan, recht of begrip uit de syllabus hoort bij de vraag?

• 3. Redeneer: welke stakeholder is betrokken en wat verandert er voor die partij?

• 4. Controleer: past je antwoord bij de rechtsvorm en bij de volgorde van de schuldeisers?

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Type 1: bevoegdheid toewijzen

• Bij elke casus eerst de rechtsvorm bepalen: een bv heeft aandeelhouders, een vereniging heeft leden.

• Vervolgens: leiden is bestuur, controleren is toezicht, grote besluiten zijn voor de eigenaren of leden.

Tennisvereniging De Smash wil de contributie verdubbelen. Welk orgaan besluit hierover?

A

De raad van toezicht

B

De ondernemingsraad

C

De algemene ledenvergadering

D

De algemene vergadering van aandeelhouders

Syllabus 13.1.4. Een vereniging heeft een algemene ledenvergadering; de leden stellen de contributie vast. Verwachte fout: de AvA kiezen of de raad van toezicht.

Vermeer Techniek bv heeft geen raad van commissarissen. Wie ontslaat de bestuurder?

A

De algemene vergadering van aandeelhouders

B

De ondernemingsraad

C

De rechtbank

D

De medewerkers samen

Syllabus 13.1.4. De AvA benoemt en ontslaat bestuurders. Verwachte fout: de ondernemingsraad, omdat die de werknemers vertegenwoordigt.

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Type 2: medezeggenschap toepassen

• Adviesrecht: vooraf advies vragen bij grote besluiten. Instemmingsrecht: zonder instemming geen regeling.

• Bij een geschil kan de OR naar de Ondernemingskamer.

Pakhuis Zuid bv wil een beloningsregeling invoeren, de OR stemt niet in. Wat nu?

A

Het bestuur voert haar in na het advies

B

Het bestuur mag de regeling niet zomaar invoeren

C

De OR mag de bestuurder ontslaan

D

De raad van toezicht beslist daarover

Syllabus 13.1.4 en 17.9. Een beloningsregeling is een personele regeling waarvoor instemming nodig is. Zonder instemming gaat de regeling niet zomaar door. Verwachte fout: denken dat advies genoeg is.

Noem één besluit met adviesrecht voor de OR.

Goed: overname, reorganisatie, verhuizing of een grote investering van de organisatie. Verwachte fout: werktijden of pensioen noemen, dat is instemmingsrecht.

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Type 3: beëindigen van een organisatie

• Stopt de eigenaar vrijwillig, dan kan de zaak naar een opvolger of koper, of wordt ze opgeheven.

• Kan de organisatie haar schulden niet betalen, dan volgt faillissement met een curator.

Café Zeezicht bv verliest al jaren geld, heeft geen reserves en kan haar rekeningen niet betalen. Wat volgt waarschijnlijk?

A

Een bedrijfsopvolging binnen de familie

B

Een verkoop met winst aan een concurrent

C

Vrijwillig opheffen met alle schulden betaald

D

Een faillissement

Syllabus 13.1.5 en 13.1.6. Zonder geld om de schulden te betalen kan het café niet vrijwillig worden opgeheven, en een opvolger of koper voor een verlieslatend bedrijf zonder reserves ligt niet voor de hand. Verwachte fout: vrijwillig opheffen kiezen, omdat het bedrijf toch stopt.

Waarom is verkoop voor personeel vaak beter?

Syllabus 13.1.5. Goed: bij verkoop blijft de onderneming bestaan en gaan de arbeidsovereenkomsten mee naar de koper (BW 7:663), bij opheffen verliest het personeel de baan. Verwachte fout: alleen noemen dat er geld binnenkomt; dat geld gaat naar de eigenaar.

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Type 4: gevolgen voor stakeholders

• Rangorde: eerst boedelkosten, dan bevoorrechte schuldeisers, dan de gewone schuldeisers naar verhouding.

• Een gewone schuldeiser krijgt een percentage van zijn vordering: rest gedeeld door alle gewone vorderingen.

Meubel Lux bv verkoopt voorraad voor € 90.000. Boedelkosten € 20.000, Belastingdienst € 30.000, gewone schuldeisers samen € 200.000. Leverancier Kok heeft € 10.000 tegoed. Wat krijgt Kok?

A

€ 2.000

B

€ 3.500

C

€ 4.500

D

€ 10.000

Syllabus 13.1.6. Stap 1: € 90.000 min boedelkosten € 20.000 is € 70.000. Stap 2: min Belastingdienst € 30.000 is € 40.000 voor gewone schuldeisers. Stap 3: € 40.000 gedeeld door € 200.000 is 20%. Stap 4: 20% van € 10.000 is € 2.000. Fouten: Belastingdienst vergeten geeft € 3.500, boedelkosten en Belastingdienst vergeten geeft € 4.500, volledige betaling geeft € 10.000.

Delta bv is failliet. De bank gaf een lening zonder onderpand. Welke positie heeft de bank?

A

Pandhouder met voorrang

B

Bevoorrechte schuldeiser

C

Concurrente schuldeiser

D

Aandeelhouder

Syllabus 13.1.6. Zonder onderpand of voorrecht is de bank een gewone (concurrente) schuldeiser en krijgt ze naar verhouding wat overblijft. Verwachte fout: bank automatisch met voorrang kiezen.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Bevoegdheid toewijzen

2

Medezeggenschap toepassen

3

Beëindigen van een organisatie

4

Gevolgen voor stakeholders

EXAMENSTOF · PERSOON · EINDE ORGANISATIE

Tips voor op het examen

• Bepaal eerst de rechtsvorm: nv en bv hebben aandeelhouders, een vereniging leden, een stichting geen van beide.

• Bij rekenen met een faillissement: boedelkosten eerst aftrekken, dan bevoorrechte schuldeisers, dan naar verhouding verdelen.

• Noem bij stakeholdervragen altijd de partij, het gevolg en de reden.