De Kus, 1 thema, meerdere betekenissen
De Kus, 1 thema, betekenissen
Items in this lesson
De Kus, 1 thema, betekenissen
Rodin
Paolo en Francesca zijn twee figuren uit La Divina Commedia (1308-1320) geschreven door de Italiaanse dichter Dante Alighieri (1265 - 1321).
Chagall
Marc Chagall(1887-1985) een Joodse Wit-Russische kunstenaar die vanaf 1910 in Parijs woonde, schilder het werk naar aanleiding van zijn verjaardag. Zijn vrouw Bella, zijn muze op wie hij heel verliefd was, komt vaak naar voor in zijn werken. De kunstenaar drukt daarmee zijn persoonlijke gevoelens uit in zijn werk.
Brancusi
Twee lichamen worden een geheel. De kus van Brancusi is een kubistische omhelzing van een man een een vrouw. De kus staat op een graf van een jonge vrouw na haar dood uit liefdesverdriet, maar ook op een oorlogsmonument. Liefde in een blok kalksteen.
Vader van de moderne beeldhouwkunst
Constantin Brancusi wordt gezien als de vader van de moderne beeldhouwkunst. Hij versimpelde het menselijk lichaam tot geometrische vormen. Zijn kubistische beeldhouwkunst was een enorme vernieuwing in de tijd dat Auguste Rodin de dienst uitmaakte. Brancusi’s claim to fame was ‘de Kus’, een beeld waar hij zes versies van maakte tussen 1907 en 1913.
Brancusi
Constantin Brancusi wordt gezien als de vader van de moderne beeldhouwkunst. Hij versimpelde het menselijk lichaam tot geometrische vormen. Zijn kubistische beeldhouwkunst was een enorme vernieuwing in de tijd dat Auguste Rodin de dienst uitmaakte. Brancusi’s claim to fame was ‘de Kus’, een beeld waar hij zes versies van maakte tussen 1907 en 1913.
De broederkus
Decennialang was de broederkus een onmisbaar onderdeel van het begroetings- en afscheidsritueel van socialistische politici. De kus moest de wereld duidelijk maken dat zij broeders waren, dat hun relatie vrede uitstraalde, dat ze bij elkaar bleven en dat hun vriendschap onbreekbaar was.
Dmitri Vrubel
Dmitri Vrubel (1960-2022) was een Russisch schilder die bekend werd door zijn schilderij van de broederkus op de restanten van de Berlijns Muur. De originele broederkus van 5 oktober 1979 werd in zwart-wit vastgelegd door persfotograaf Régis Bossu en op grote schaal verspreid door een van de grootste Franse persbureaus onder de titel Le Baiser (“De Kus”).
Eind 1989 kreeg Vrubel van een vriend het tijdschrift Paris Match met de foto die Bossu had gemaakt tijdens het bezoek van een Sovjet-delegatie ter gelegenheid van de dertigste verjaardag van de oprichting van de DDR. Het was de rituele kus van de secretarissen-generaal van de communistische partijen van de Sovjet-Unie en de DDR, Leonid Brezjnev en Erich Honecker.
Mein Gott, hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben. (Mijn God, help mij, deze dodelijke liefde te overleven)
Geïnspireerd door deze foto schilderde Vrubel een paar maanden later, in het voorjaar van 1990, zijn afbeelding op de Berlijnse Muur: Brezjnev en Honecker die een hartstochtelijke broederlijke kus delen. Het schilderij werd meteen een symbool van de Koude Oorlog en een icoon van de popcultuur. Onder de schildering staat de door Vrubel toegevoegde zin in het Russisch en Duits:
Mein Gott, hilf mir, diese tödliche Liebe zu überleben. (Mijn God, help mij, deze dodelijke liefde te overleven)
Gustav Klimt - de kus
Het schilderij toont een grote man die een vrouw op haar wang kust. De man heeft een kamerjas met daarop hoekige symbolen om; de kleren van de vrouw tonen ronde symbolen. Het stelletje staat op de rand van een afgrond, in een veld vol bloemen. Of Klimt daar een symbolische bedoeling bij had, is niet bekend.
De werken van Gustav Klimt tonen vaak vrouwelijke figuren in sensuele en expressieve houdingen, wat in zijn tijd als vernieuwend en soms controversieel werd ervaren. In het toenmalige Wenen botste zijn werk met de heersende, eerder conservatieve normen rond naaktheid en vrouwelijkheid.
Klimt maakte deel uit van de Weense Secessie, een kunstenaarsgroep die zich afzette tegen traditionele kunstvormen en meer vrijheid in expressie nastreefde. Zijn aandacht voor het vrouwelijk lichaam en thema’s zoals sensualiteit, leven en dood zorgden ervoor dat zijn werk zowel bewondering als kritiek opriep.
Symboliek de kus - Klimt
De kus zien als een afbeelding van lust en/of liefde, maar ook van de weerstand van de vrouw tegen de seksuele driften van de man (de vrouw kust namelijk niet terug).
In de achtergrond heeft Klimt goud verwerkt, waarbij hij verschillende technieken door elkaar heeft gebruikt. Deze technieken had hij waarschijnlijk van zijn vader geleerd, die goudgraveerder was.
Erata - Wim Delvoye
Waaraan doet het kunstwerk je denken?
Welke thema's verwacht je?
Wat zie je hier?
Waarom zouden sommige mensen dit kunstwerk als schokkend ervaren?
De ene kus is de andere niet!
De betekenis van een voorstelling in de kunst (een gebaar, een symbool…) is niet altijd gelijk. Zo kan een kus verschillende gevoelens uitdrukken of verwijzen naar iets anders. De betekenis van een kunstwerk ligt ook niet noodzakelijk vast.
Afhankelijk van de inhoud van het kunstwerk en de context waarin het ontstaat of waarin het later terechtkomt, kan de bedoeling of de draagwijdte van het onderwerp en van het kunstwerk veranderen. Dat laten de bovenstaande voorbeelden zien.
De plaats waarvoor of de persoon voor wie het is gemaakt en de omgeving waarin het geplaatst wordt, spelen vaak een rol in de betekenisgeving. Bovendien bepaalt de keuze voor bepaalde materialen of technieken mee het referentiekader van het kunstwerk en de behandeling van het thema.
Opdracht tabel
