1.3 Wat bepaalt je welvaart?

• Economie
• Middelbare school
• vmbo g
• Leerjaar 4

H1 Inkomen en welvaart

§ 1.1 Hoe besteed jij je geld?

§ 1.2 Niet ieder inkomen is hetzelfde.

§ 1.3 Wat bepaalt je welvaart?

§ 1.4 Help, de prijzen stijgen!

We gaan beginnen!

Op tafel: 

je boek, 

een schrift, 

een pen én 

je rekenmachine

§ 1.3 Opbouw van de les

	Herhaling vorige les: Lorenzcurve	5 min
	Lesdoelen	5 min
	Uitleg % verandering + opgave	15 min
	Uitleg schaarste en (brede) welvaart	10 min
	Twee stellingen	10 min
	Uitleg indexcijfers + opgaven	15 min
	Aan de slag!	15 min
	Exit-ticket en afsluiting	10 min

<span style="font-weight:bold">5%</span>

1

1  Hoeveel % van het totale inkomen wordt verdiend door de armste 20%?

2  Hoeveel % van het totale inkomen wordt verdiend door de rijkste 20%?

<span style="font-weight:bold">100% - 55% = 45%</span>

2

Noteer in je schrift!

Lorenzcurve

Aan het eind van deze les kun je:

• een verandering in procenten berekenen;
• het belang van prioriteiten stellen uitleggen;
• het begrip schaars in de economie uitleggen;
• het onderscheid tussen welvaart en brede welvaart uitleggen;
• indexcijfers berekenen.

DE LESDOELEN

GOAL!

Jullie mogen gaan staan!

Jullie krijgen een stelling 

te zien op het bord.

Ben je het eens: 

dan loop je naar de kasten.

Ben je het oneens: 

dan loop je naar de ramen.

Maken: Opgave 9 (blz. 20)

   (nieuw - oud) ÷ oud x 100%    

     Stijging of daling in procenten =

(nieuw - oud) ÷ oud × 100%

     Stijging of daling in procenten =

(nieuw - oud) ÷ oud × 100%

  Absolute stijging: stijging in aantal of geld.

  Relatieve stijging: stijging in procenten.

Opgave 9 (blz. 20)

• 1  (€ 894 − € 825) ÷ € 825 × 100% = 8,36... --> 8,4% gestegen
• 2  (698 − 754) ÷ 754 × 100% = -7,42... --> -7,4% -->                                                                                                                          7,4% gedaald
• 3  (32 − 40) ÷ 40 × 100% = -20% --> 20% gedaald
• 4  (2,4 − 0,5) ÷ 0,5 × 100% = 380% gestegen

   (nieuw - oud) ÷ oud x 100%    

§ 1.3 Opbouw van de les

	Herhaling vorige les: Lorenzcurve	5 min
	Lesdoelen	5 min
	Uitleg % verandering + opgave	15 min
	Uitleg schaarste en (brede) welvaart	10 min
	Twee stellingen	10 min
	Uitleg indexcijfers + opgaven	15 min
	Aan de slag!	15 min
	Exit-ticket en afsluiting	10 min

Middelen: tijd en geld

Prioriteiten stellen: welke behoeften vind ik het belangrijkst, want middelen zijn beperkt aanwezig

Schaars: economische betekenis:

                het is niét onbeperkt beschikbaar. 

                Er zijn (productie)middelen nodig!          

schaarse goederen

je betaalt een prijs, bijv. electriciteit, kraanwater, festival

vrije goederen

geen middelen nodig, bijv. zon(licht), regenwater, vriendschap

volgende slide: 

video 1

apps.noordhoff.nl

Welvaart = de mate waarin je met je beschikbare  

                     middelen in je behoeften kunt voorzien.

De welvaart kan toenemen door:

- het kopen van goederen en diensten = consumeren

- zelfvoorziening

- collectieve voorzieningen

Welzijn: hoe gelukkig zijn de mensen?

                wat is de kwaliteit van leven?

<span style="font-weight: bold">worden geleverd en betaald door de overheid, bijv. onderwijs en gezondheidszorg</span>

<span style="font-weight: bold">zelf produceren van goederen en diensten, bijv. zonnepanelen en eten verbouwen</span>

tijd en geld

primaire en secundaire

Welvaart = de mate waarin je met je beschikbare  

                     middelen in je behoeften kunt voorzien.

Welzijn: hoe gelukkig zijn de mensen?

                wat is de kwaliteit van leven?

tijd en geld

primaire en secundaire

Brede welvaart

<b>welvaart én welzijn</b>

 Eens: loop richting de kasten

 Oneens: loop richting de ramen

Stelling 1:

'Meer welvaart heeft negatieve gevolgen voor ons welzijn.'

 Eens: loop richting de kasten

 Oneens: loop richting de ramen

Stelling 2:

'Door goedkope vliegvakanties neemt ons

welzijn toe.'

§ 1.3 Opbouw van de les

	Herhaling vorige les: Lorenzcurve	5 min
	Lesdoelen	5 min
	Uitleg % verandering + opgave	15 min
	Uitleg schaarste en (brede) welvaart	10 min
	Twee stellingen	10 min
	Uitleg indexcijfers + opgaven	15 min
	Aan de slag!	15 min
	Afsluiting	10 min

CBS:

verzamelt allerlei informatie, o.a. 

over economische veranderingen

https:

berekent het cpi =

consumentenprijsindexcijfer

  Indexcijfers:

  * basisjaar: indexcijfer = 100

  * geen %-teken erachter

Prijsveranderingen berekenen

Indexcijfer = (nieuw getal ÷ getal basisjaar) × 100

indexcijfer in het basisjaar = 100

     Stijging of daling in procenten = (nieuw - oud) ÷ oud × 100%

Maken: Rekenopgaven 11 + 12 (blz. 33)

 Indexcijfer = (nieuw getal ÷ getal basisjaar) × 100   

Noteer de berekeningen in je schrift!

Rekenopgave 11 (blz. 33)

 Indexcijfer = (nieuw getal ÷ getal basisjaar) × 100   

Rekenopgave 11 (blz. 33)

   (680÷ 900) × 100 = 75,5...

 Indexcijfer = (nieuw getal ÷ getal basisjaar) × 100    

Rekenopgave 11 (blz. 33)

   (680÷ 900) × 100 = 75,5...

 Indexcijfer = (nieuw getal ÷ getal basisjaar) × 100    

   (769 ÷ 900) × 100 = 85,4...

Rekenopgave 11 (blz. 33)

   (680÷ 900) × 100 = 75,5...

 Indexcijfer = (nieuw getal ÷ getal basisjaar) × 100    

   (769 ÷ 900) × 100 = 85,4...

   (1.006 ÷ 900) × 100 = 111,7...

Rekenopgave 11 (blz. 33)

   (680÷ 900) × 100 = 75,5...

 Indexcijfer = (nieuw getal ÷ getal basisjaar) × 100    

   (769 ÷ 900) × 100 = 85,4...

   (1.006 ÷ 900) × 100 = 111,7...

   (1.123 ÷ 900) × 100 = 124,7...

Rekenopgave 12 (blz. 33)

Gegeven: basisjaar index 100 = € 1.960

Rekenopgave 12 (blz. 33)

Gegeven: basisjaar index 100 = € 1.960

Rekenopgave 12 (blz. 33)

Gegeven: basisjaar index 100 = € 1.960

  (2.312,80 ÷ 1.960) × 100 = 118

Rekenopgave 12 (blz. 33)

Gegeven: basisjaar index 100 = € 1.960

  (2.312,80 ÷ 1.960) × 100 = 118

   1.960 ÷ 100 × 127 = € 2.489,20

Rekenopgave 12 (blz. 33)

Gegeven: basisjaar index 100 = € 1.960

  (2.312,80 ÷ 1.960) × 100 = 118

   1.960 ÷ 100 × 127 = € 2.489,20

  (2.646 ÷ 1.960) × 100 = 135

Rekenopgave 12 (blz. 33)

Gegeven: basisjaar index 100 = € 1.960

  (2.312,80 ÷ 1.960) × 100 = 118

   1.960 ÷ 100 × 127 = € 2.489,20

  (2.646 ÷ 1.960) × 100 = 135

   1.960 ÷ 100 × 140 = € 2.744,-

Aan de slag! Jij kiest:

Maken: § 1.3

opg. 1 t/m 7 (blz. 18)

Zelf nakijken via Magister ELO Studiewijzers

De theorie

Maken: § 1.3

opg. 11 + 12 (blz. 20)

Rekenen

Lesafsluiting

* Schrijf drie woorden in je schrift op die laten zien wat je 

deze les geleerd hebt.

* Schrijf daarna de betekenis van jouw woorden op.

* Bespreek dit met je buurvrouw of buurman.

Middelen die nodig zijn om behoeften te vervullen:

• Tijd
• Geld

Doordat deze middelen beperkt zijn, moet je als consument keuzes maken. Je moet prioriteiten stellen (bepalen wat je het belangrijkst vindt).

'Schaarste' bij het vak economie

Er zijn (productie)middelen nodig om het te kunnen verkrijgen. 

Voor schaarse goederen betaal je dus een prijs!!!

Hoe schaarser het product (dus meer middelen nodig), hoe hoger de prijs!

Tegenover schaarse goederen staan 

vrije goederen

Voor vrije goederen zijn geen middelen nodig en hoef je geen prijs te betalen, zoals zeewater, lucht, zonlicht en wind.