HV1/ V1 NN6 H3 zelfstandig werkwoord hulpwerkwoord en V1 H4 koppelwerkwoord

• Nederlands
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

Welkom!

Leg klaar:

- iPad gesloten op tafel

- Wisbordje + stift

- Leerboek Nieuw Nederlands + schrift

Opdracht in tweetallen:

Bepaalde werkwoorden kun je NIET uit de zin weghalen. Welke?

1. Ik ben naar school gefietst.

2. We hebben met elkaar overlegd.

Opdracht:

Noteer welke werkwoorden uit zin 1 en 2 je echt NIET weg kunt laten.

Noteer welke werkwoorden uit zin 1 en 2 je WEL weg kunt laten.

Fluister met elkaar. 

Je mag de zin en de werkwoorden aanpassen, maar GEEN woorden toevoegen.

Opdracht bespreken:

Bepaalde werkwoorden kun je NIET uit de zin weghalen. Welke?

1. Ik ben naar school gefietst.

    Ik fiets naar school. (ben kun je weglaten = hww, fietsen = zww)

2. We hebben met elkaar overlegd.

    We overleggen met elkaar. (hebben kun je weglaten = hww, overleggen =   

    zww)

Je mag de zin en de werkwoorden aanpassen, maar GEEN woorden toevoegen.

Lesdoelen:

- Je kunt het zelfstandig werkwoord herkennen.

- Je kunt het hulpwerkwoord herkennen in de zin.

vwo:

- Je kunt het koppelwerkwoord herkennen in de zin. (vwo 1)

hww, zww 

hww = kun je altijd uit de zin halen, het zww verandert wel van plek in de zin

zww = kun je niet weglaten, want dan verandert de betekenis van de zin. Het is het belangrijkste werkwoord van het WG.

HV1 uitleg

Hulpwerkwoord (hww) ... 

- staat altijd met een zww in een zin;

- kun je altijd uit de de zin halen zonder dat de betekenis van de zin drastisch verandert.

- Er kunnen meerdere hulpwerkwoorden in de zin staan.

Zelfstandig werkwoord (zww)

- ... kan als enige werkwoord in de zin staan

- ... is het voltooid deelwoord als dat in de zin staat.

- ... kun je niet uit de zin halen, want dan weet je niet meer wat er in de zin gebeurde.

- ... in een zin zijn evenveel zelfstandige werkwoorden als pv's. 

hww, zww of kww?

hww = kun je altijd uit de zin halen

zww = het belangrijkste werkwoord van een WG

kww = het belangrijkste werkwoord van een NG

V1 - uitleg

                                                                     zelfstandig ww

                                belangrijkste

                                          werkwoord

                                                                      koppelww

werkwoord dat je weg kunt laten

                               hulpwerkwoord

Hulpwerkwoorden...

- Hww-den staan nooit in hun eentje in de zin.

- Er staat dus altijd een zww of een kww bij.

- Je kunt een hww altijd uit de zin halen zonder dat de betekenis van de zin verandert.

- Er kunnen meerdere hulpwerkwoorden in de zin staan.

Iemand DOET iets

- zelfstandig ww

- hulpwerkwoord

Iemand IS iets

- koppelwerkwoord

- hulpwerkwoord

Zww of Kww?

Zww is het belangrijkste werkwoord in de zin waarin iemand of iets wat DOET.

Kww is het belangrijkste werkwoord in de zin waarin iemand of iets wat IS.

Kww?

Er zijn er een paar: zijn, worden, blijven, blijken, lijken, schijnen, heten, dunken, voorkomen. 

Hoe weet je of een werkwoord écht een koppelwerkwoord is? Dan stel je de vraag:

Wie/wat + pv + ow + andere werkwoorden

1. De vrolijke overbuurman is altijd aardig tegen ons. 

Wie/ wat + is + de vrolijke overbuurman? = aardig (iemand/iets IS iets)

Let op:

1. Staat er één werkwoord in de zin (pv) dan kan dat een koppelwerkwoord zijn als het een van bovenstaande werkwoorden is.

2. Staan er meerdere werkwoorden in de zin, dan is de pv NOOIT een koppelwerkwoord, maar een hww.

zelfstandig werkwoord of hulpwerkwoord?

Ik heb gegeten
heb = .....

1. zelfstandig werkwoord
2. hulpwerkwoord

Wie zou de jas hebben meegenomen?
hebben = .....

1. zelfstandig werkwoord
2. hulpwerkwoord

Wie zou de jas hebben meegenomen?
meegenomen = .....

1. zelfstandig werkwoord
2. hulpwerkwoord

We hebben met elkaar gewandeld.
gewandeld = .....

1. zelfstandig werkwoord
2. hulpwerkwoord

vwo: Hij is altijd al een opschepper geweest.
is = ...

1. hulpwerkwoord
2. zelfstandig werkwoord
3. koppelwerkwoord

vwo: Hij is altijd al een opschepper geweest.
geweest = ...

1. hulpwerkwoord
2. zelfstandig werkwoord
3. koppelwerkwoord

Ik begrijp de hulpwerkwoorden en zelfstandige werkwoorden!

1. Ja
2. Nee
3. Bijna!

Ik begrijp de koppelwerkwoorden!

1. Ja
2. Nee
3. Bijna!

Aan de slag!

* Maak de planning P4 grammatica woordsoorten.

* Je kunt alle opdrachten af krijgen.

Klaar?

Lees uit je leesboek.

Werk aan je fictieopdracht.

Maak je huiswerk voor lezen.