Kommagetallen in het dagelijks leven
Kommagetallen in het dagelijks leven
Open met herkenbare voorbeelden zoals prijzen, liters en meters. Houd het praktisch en eenvoudig.
Lesdoel
Ik kan kommagetallen aflezen en benoemen als tienden, honderdsten en duizendsten.
Ik kan kommagetallen afronden.
Ik kan zelfstandig oefenen met klokijken.
Er zijn meerdere doelen genoemd door de docent, maar deze lesdoelzin past het best bij de inhoudelijke uitleg van de les. Afronden komt later terug als toepassing.
Waar zie jij kommagetallen in het dagelijks leven?
Verwachte woorden: geld, prijs, liter, meter, kilo, weegschaal, tanken. Gebruik de opbrengst als brug naar de voorbeelden op de volgende slides.
Herhaling: wat weet je al?
Een heel getal is bijvoorbeeld 3 of 12.
Een kommagetal heeft een komma, bijvoorbeeld 3,5.
De cijfers na de komma geven een deel van een heel aan.
Gebruik deze slide als rustige start. Leg nadruk op het verschil tussen hele getallen en kommagetallen.
Wat is een kommagetal?
Een kommagetal bestaat uit een heel deel en soms een deel achter de komma.
Bijvoorbeeld: in 4,7 is 4 het hele deel en 7 het deel achter de komma.
Noem de komma duidelijk als scheiding tussen het hele deel en het deel van een geheel.
Waar kom je kommagetallen tegen?
Bij geld: €2,50
Bij lengte: 1,5 meter
Bij gewicht: 0,8 kilo
Bij inhoud: 1,25 liter
Koppel aan herkenbare situaties. Geld is extra bruikbaar bij honderdsten.
De plaats van cijfers
Het eerste cijfer achter de komma is: tienden
Het tweede cijfer achter de komma is: honderdsten
Het derde cijfer achter de komma is: duizendsten
Gebruik steeds dezelfde woorden: tienden, honderdsten, duizendsten. Herhaal de volgorde een paar keer mondeling.
Tienden
Bij 1 getal achter de komma spreek je van tienden.
Voorbeelden:
2,3 = 2 hele en 3 tienden
5,8 = 5 hele en 8 tienden
Laat leerlingen het getal hardop lezen: 'twee komma drie' en daarna 'twee hele en drie tienden'.
Tienden in een voorbeeld
0,4 betekent 4 tienden
1,9 betekent 1 hele en 9 tienden
Het cijfer direct na de komma vertelt dus de tienden
Een maatbeker of liniaal kan helpen om te laten zien dat een heel in delen is verdeeld.
Welk getal heeft tienden?
2,4
2,45
2,456
24
Checkt of leerlingen zien dat tienden betekent: 1 cijfer achter de komma.
Vul de juiste woorden in
Een kommagetal heeft een komma. In 4,7 is 4 het hele deel en 7 zijn de tienden. Bij 1,9 heb je 1 hele en 9 tienden.
Sluit aan bij de herhaling en de uitleg over tienden.
Honderdsten
Bij 2 getallen achter de komma spreek je van honderdsten.
Voorbeelden:
3,45 = 3 hele en 45 honderdsten
0,12 = 12 honderdsten
Maak duidelijk dat het tweede cijfer achter de komma bij de honderdsten hoort, maar dat je het hele deel samen leest als 45 honderdsten.
Honderdsten en geld
Bij geld zie je vaak 2 cijfers achter de komma
€1,25 betekent 1 euro en 25 cent
Centen passen goed bij honderdsten
Dit is een sterke koppeling voor praktijkonderwijs. Noem ook €0,99 als bekend voorbeeld.
Duizendsten
Bij 3 getallen achter de komma spreek je van duizendsten.
Voorbeelden:
2,356 = 2 hele en 356 duizendsten
0,007 = 7 duizendsten
Houd het begrip eenvoudig: drie cijfers achter de komma = duizendsten. Niet te diep ingaan op formele notatie.
Wat betekent 1,25 bij geld?
1 euro 25 cent
125 euro
1 euro 5 cent
12 euro 5 cent
Gebruikt de koppeling tussen honderdsten en geld.
Vul de juiste woorden in
Bij 2 cijfers achter de komma spreek je van honderdsten. Bij 3 cijfers achter de komma spreek je van duizendsten. Het getal 0,12 is 12 honderdsten.
Herhaalt de plaatswaarde: 2 cijfers = honderdsten, 3 cijfers = duizendsten.
Afronden naar hele getallen
Kijk naar het eerste cijfer achter de komma.
0, 1, 2, 3, 4 → afronden naar beneden
5, 6, 7, 8, 9 → afronden naar boven
Gebruik eenvoudige voorbeelden op het bord: 3,2 wordt 3 en 3,7 wordt 4.
Drie cijfers achter de komma
4,125 heeft 4 hele
Achter de komma staat 125 duizendsten
Hoe meer cijfers achter de komma, hoe nauwkeuriger het getal
Je kunt noemen dat meetapparaten soms drie cijfers achter de komma laten zien.
Afronden
Voorbeeld: 21,5
stap 1, waar ligt het getal tussen?
stap 2, welk getal is het dichtstbij?
is het kommacijfer een 0 1 2 3 4 dan ga je naar beneden
is het kommacijfer een 5 6 7 8 9 dan ga je naar boven
Laat zien dat je bij 3,49 en 3,50 nog steeds naar het eerste cijfer achter de komma kijkt als je afrondt naar een heel getal.
Begrippen
kommagetal - een getal met een komma
heel getal - een getal zonder komma
tienden - het eerste cijfer achter de komma
honderdsten - het tweede cijfer achter de komma
duizendsten - het derde cijfer achter de komma
afronden - een getal makkelijker maken naar een heel getal
This item has no instructions
Hoe rond je 3,5 af naar een heel getal?
2
3
4
5
Controleert of leerlingen kijken naar het eerste cijfer achter de komma bij afronden naar een heel getal.
Vul de juiste woorden in
Bij afronden naar hele getallen kijk je naar het eerste cijfer achter de komma. Is dat 0, 1, 2, 3 of 4, dan rond je naar beneden. Is dat 5, 6, 7, 8 of 9, dan rond je naar boven.
Laat leerlingen de vaste afrondregel opnieuw lezen en toepassen.
Zelfstandig verder werken
Maak de opdrachten van hoofdstuk 7 in Studiemeter
Klaar? Ga verder met klokkijken op rekenen.nl
Gebruikersnaam is je voornaam en accent
naamaccent voorbeeld: keesaccent
Wachtwoord= Accent2026
Bij Naoh is het noah1accent
Deze slide sluit aan op de praktijk van de opvangles. Houd de instructie kort en duidelijk.
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort opschrijven wat is blijven hangen, bijvoorbeeld tienden, honderdsten, duizendsten of afronden.
Wat vond jij het lastigst?
Mogelijke antwoorden: afronden, honderdsten en geld, cijfers achter de komma lezen. Bespreek kort waar extra hulp nodig is.
Wat hielp jou vandaag het meest?
Laat leerlingen denken aan voorbeelden, herhaling, geld of samen hardop lezen van getallen.