Les 7: Groepsproces en groepscultuur

• Pedagogisch werk
• MBO
• Studiejaar 2

Les 7

Klassenmanagement

Groepsproces & groepscultuur

Lesdoelen: Soorten groepen en observeren

Je leert:

• je kunt toelichten wat de vijf fasen van de groepsontwikkeling inhouden
• je kunt kenmerken weergeven van een positieve groep
• je kunt kenmerken weergeven van een negatieve groep
• je kunt beschrijven wat nodig is voor de vorming van een positieve groep 

Groepscultuur

Groepscultuur = het geheel van normen, waarden opvattingen en gewoonten  die gelden voor een groep

Je kan een positieve en een negatieve groep hebben

Jij als OA'er/ docent hebt hier een grote rol in. Als facilitator en als voorbeeld.  

Een positieve groep

Herken je aan een ontspannen, gezellige en vrolijke sfeer. De klas loopt lekker en je hoeft als begeleider weinig "in te grijpen".

In een positieve groep voelen kinderen zich veilig en blij en laten kinderen elkaar in hun waarde.

Het is wetenschappelijk bewezen dat kinderen beter leren in een positieve groep

Welk gedrag laten kinderen volgens jullie zien in een positieve groep?

Kenmerken positieve groep (kinderen)

• kinderen helpen elkaar
• geven elkaar positieve feedback
• gaan positief om met verschillen
• stellen elkaar en jou als OA'er vragen
• voelen zich vrij om onzekerheden en problemen te bespreken
• voelen zich veilig om zichzelf te zijn
• spreken elkaar aan op negatief gedrag

Kenmerken positieve groep OA'er

• geeft gericht (bege)leiding
• zorgt voor een gevoel van veiligheid door alle kinderen aan te moedigen
• geeft stille, onzekere en aarzelende kinderen steun
• begrenst dominante kinderen
• geeft iedereen het gevoel erbij te horen
• stimuleert contact tussen meisjes, jongens en kinderen die op wat voor manier dan ook anders zijn

Een negatieve groep

Herken je aan een spanning , onrust, angst en ruzie. De klas loopt niet lekker, er zijn veel "brandjes" en je moet als begeleider vaak "in grijpen".

In een negatieve groep voelen kinderen zich onveilig en is er meer pestgedrag zichtbaar. Kinderen durven elkaar niet aan te spreken.

Het is wetenschappelijk bewezen dat kinderen slechter leren in een negatieve groep.

Welk gedrag laten kinderen volgens jullie zien in een negatieve groep?

Kenmerken negatieve groep (kinderen)

• durven niet zichzelf te zijn
• doen niet mee of proberen aan groepsopdrachten te ontkomen
• lachen andere kinderen uit
• nemen geef verantwoordelijkheid voor het groepsproces
• doen vooral iets om te "scoren" bij de stoerdere kinderen in de groep
• vragen veel negatieve aandacht

Kenmerken negatieve groep OA'er

• is vaak boos en voelt zich regelmatig wanhopig
• speelt de kinderen tegen elkaar uit en treedt niet op bij pesten
• geeft op een negatieve manier feedback ( "o daar heb je die weer")
• Lokt bij kinderen sociaal gewenst gedrag uit op een onvriendelijke of niet- effectieve manier ( zou je ook niet eens een keer ... doen)
• gelooft verhalen van kinderen vaak niet 

Het groepsproces

Groepsproces = groepsvorming en groepsverandering die optreedt, doordat groepsleden op elkaar reageren (filmpje mindfuck) 

Groepsontwikkeling = de levenscyclus van een groep bestaat uit vijf fasen: vorming, storming, norming, prestatie en afscheidsfase. 

Maak een poster

1. Klas wordt verdeeld in 5 groepen.
2. Iedere groep krijgt eigen fase van de groepsontwikkeling
3. Beschrijf wat de fase inhoud en beschrijf de kenmerken. 
4. Bedenk drie aandachtspunten waar je als OA'er op moet letten bij deze fase
5. Bedenk één klassenactiviteit, die past bij jullie fase 

Presenteren van de posters 

Ieder groepje krijgt 2 minuten voor een flits presentatie