H19.2 CIRKELdiagrammen

• Rekenen
• MBO
• Studiejaar 1

Startrekenen 

Hoofdstuk  19 Diagrammen

Les 2 

Planning

- Leerdoelen

- Uitleg

- Aan de slag!

Leerdoelen

- Ik kan een staafdiagram maken op basis van een tabel.

- Ik weet wat een cirkeldiagram is.

- Ik kan informatie uit een cirkeldiagram aflezen.

Diagrammen maken

• Je kunt een staafdiagram maken bij informatie uit een schema of tabel. 
• Je tekent dan de staven die bij de aantallen horen in een assenstelsel.

Voorbeeld

Teken in het assenstelsel de staven voor de investering in groene energie in 2012.

Je ziet op de horizontale as dat je eerst de staaf van China moet tekenen. Je zoekt in de tabel op hoeveel miljarden euro’s China heeft geïnvesteerd in groene energie in 2012. China heeft € 25 miljard geïnvesteerd. Je tekent in het assenstelsel een staaf tot 25.

Antwoord

De andere staven teken je op dezelfde manier in het assenstelsel.

Opdracht:

Antwoord:

19.2 Cirkeldiagrammen

Uitleg

• Een cirkeldiagram is een cirkel die is opgedeeld in een aantal delen.
• Elk deel van de cirkel hoort bij een deel van het totaal.

Cirkeldiagram:

-Een cirkeldiagram is verdeeld in
sectoren.
-Bij een cirkeldiagram staan vaak
aantallen of percentages.

-Deze cirkeldiagram

bestaat uit 3 sectoren.

het cirkeldiagram of het taartpuntendiagram

Een deel van het cirkeldiagram 

heet een sector of een taartpunt.

de sector, de sectoren

Voorbeeld:

1. Welke sector is groter: Knaagdieren of katten?
2. Wat is de kleinste sector?
3. Hoeveel procent van de dieren 

in de dierenopvang zijn honden?

Voorbeeld

Hoeveel procent van de verkochte 

taarten is aardbeientaart?

Hoeveel procent van de verkochte 

taarten is chocoladetaart?

Welke taart wordt het meest verkocht in Oma’s Taartwinkel?

Opdracht 1:

1. Hoeveel % totaal?

2. Welk percentage

 is jonger dan 

 5 jaar?

3. Hoeveel procent

is tussen de 15 

en 25 jaar?

Antwoord 1:

1. 100 %

2. Welk percentage

 is jonger dan 

 5 jaar?  18%

3. Hoeveel procent

is tussen de 15 

en 25 jaar? 

21+22= 43%

Opdracht 2:

Hoeveel procent kiest

voor een vakantie bij

de zee en de bergen?

Antwoord 2:

Hoeveel procent kiest

voor een vakantie bij

de zee en de bergen?

23+17= 40 %

kleuren

Als je moeite hebt met kleuren onderscheiden,

dan MOET je dat melden bij je rekendocenten en bij je studentcoach.

Zij moeten dan zorgen dat je bij je toets 

en bij je rekenexamen vragen mag stellen

over welke kleuren er gebruikt worden.

kleurenblind - de beperking waardoor een persoon niet goed genoeg kleuren onderscheiden kan

Links staat een cirkel met groene rondjes en in oranje het getal 97.

Rechts is wat sommige kleurenblinden zien: alleen maar groene rondjes.

Opdracht 3:

1. Welke doelgroep 

krijgt de minste 

subsidie?

2. Hoeveel procent

 subsidie

krijgt 'cultuur'?

overig - de rest

de cultuur - muziek, theater, museum

sociaal - daklozen, ondersteuning arme mensen

Antwoord 3:

1. Welke doelgroep 

krijgt de minste 

subsidie? de jeugd

2. Hoeveel subsidie

krijgt 'cultuur'. 27 %

overig - de rest

de cultuur - muziek, theater, museum

sociaal - daklozen, ondersteuning arme mensen

Opdract 4:

1. Hoeveel studenten hadden liever een 

andere baan gehad?

2. Waar heb je dat afgelezen? 

In het staafdiagram of 

in het cirkeldiagram?

3. Hoeveel procent v.d. studenten 

had een geweldige bijbaan?

4. Waar heb je dat afgelezen?

Antwoord 4:

1. Hoeveel studenten hadden liever een 

andere baan gehad? 150 studenten

2. Waar heb je dat afgelezen? 

In het staafdiagram of in het 

cirkeldiagram? staaf-d (geeft aantallen)

3. Hoeveel procent v.d. studenten had een

 geweldige bijbaan? 50% (1/2 cirkel)

4. Waar heb je dat afgelezen? (cirkel geeft

 percentages)

Opdracht 5:

1. Bij welke school doet 

het kleinste aantal 

studenten aan tennis?

2. In welk diagram heb je 

dat afgelezen?

school A ca. 990 studenten

school B ca. 940 studenten

Antwoord 5:

1. Bij welke school doet 

het kleinste aantal 

studenten aan tennis? A

2. In welk diagram heb je 

dat afgelezen? staafdiagram

school A ca. 990 studenten

school B ca. 940 studenten

Opdracht 6:

Aan welk onderdeel besteden Kim en Jos evenveel tijd?

Rekenen met cirkeldiagrammen

Hoeveel procent van het verbruikte water wordt gebruikt voor toiletspoeling?

Hoeveel procent van het verbruikte water wordt gebruikt voor kleding wassen?

Soms heb je informatie uit een cirkeldiagram nodig om iets uit te rekenen.

Stap 1

Lees de informatie af.

In de legenda zie je dat bij toiletspoeling de kleur groen hoort.

Bij het groene deel staat 36 liter.

In de titel zie je dat in totaal 120 liter water wordt gebruikt.

Stap 2

Reken uit.

Je berekent het percentage.

36 liter van 120 liter = 30%

30% van het verbruikte water wordt gebruikt voor toiletspoeling.

Hoe goed begrijp je cirkeldiagrammen?

😒🙁😐🙂😃

Aan de slag

Hoofdstuk 19 op blz. 203.

Maak opdrachten  5 t/m 10. Blz. 203 t/m 208

Veel succes!

Aan welk onderdeel
besteden Kim en
Jos evenveel tijd?

1. school
2. huiswerk
3. eten
4. slapen

percentages veranderen

De lunchroom wil meer sappen

en minder koffie gaan verkopen.

Het lukt! Het percentage sappen

stijgt naar 10 %.

Hoeveel procent koffie wordt er dan nog verkocht?

Geef je antwoord via LessonUp.

Type je berekening en antwoord.
Meer sap, minder koffie!
Sap stijgt naar 10%.
Hoeveel procent koffie nog?

percentages veranderen

De lunchroom wil meer sappen

en minder koffie gaan verkopen.

Het lukt! Het percentage sappen

stijgt naar 10 %.

Hoeveel procent koffie wordt er dan nog verkocht?

In een cirkeldiagram gaat het altijd om 100%. 

Sappen was 5%, wordt 10% (dus 5% + 5%). Koffie 38-5= 33%

Er staat niets over de andere consumpties. Dat betekent dat die percentages niet veranderen.

ontbrekend aantal berekenen

Totaal zijn er 150 taarten

verkocht.

Hoeveel kwarktaarten waren

daarbij?

Let op de waarde 

(de betekenis) van 

de getallen!            Geef berekening en antwoord via LessonUp.

Hoeveel kwarktaarten
werden er verkocht?
Type berekening en antwoord.

ontbrekend aantal berekenen                                    NUR

Totaal zijn er 150 taarten

verkocht.

Hoeveel kwarktaarten waren

daarbij?

andere taarten 

30+39+30+14=113 taarten

totaal 150     150-113 = 37 kwarktaarten

oefenen met de aanpak van context-opgaven

tekst en rekenen

A. de opgave splitsen in info en vraag

1- Lees tekst. Bepaal of je onbekende woorden moet opzoeken.

2- Welke gegevens zijn er in de info-tekst en de afbeelding?

3- Welke gegevens zijn er in de vraag?

4- Wat moet ik doen bij de vraag?

B. nadenken over een oplossing

5- Welke berekeningen kunnen bij de info en de vraag passen?

C. 6- de berekening(en) maken

D. 7- controleren of het zou kunnen wat ik heb uitgerekend

Geef nog geen antwoord.

Zijn er woorden die je moet opzoeken?

Links staan de aantallen

rechts moeten 

de percentages komen.

A. de opgave splitsen in info en vraag

2- Welke gegevens zijn er in de info-tekst en de afbeelding?

3- Welke gegevens zijn er in de vraag?

info

cirkeldiagram

aantallen in de sectoren

vragen

cirkeldiagram

percentages in de sectoren

                                     

                                                                  

                                                                  

                                                                    

                                                                                >>>

A4- Wat moet ik doen bij de vraag?

de vraag:

Welke percentages horen in de sectoren?

de taak

uitrekenen van het totaal

bepalen van de percentages

B. 5- nadenken over een oplossing van de vraag: 

totaal van de aantallen uitrekenen:   optellen v.d. aantallen

cirkeldiagram is altijd 100%

totaal v.d. aantallen = 100%

totaal v.d. aantallen : 100 = 1%

C 6- de berekeningen maken

Let op: afronden!

totaal van de aantallen = 20+30+60+90 = 200

percentage = deel : geheel x 100

rode sector     20/200 x 100 = 10%

paarse sector  30/200 x 100 = 15 %

blauwe sector  60/200 x 100 = 30 %

groene sector  90/200 x 100 = 45 %

D 7- controleren of het antwoord zou kunnen kloppen

totaal van de aantallen = 20+30+60+90 = 200

percentage = deel : geheel x 100

rode sector    20/200 x 100 = 10%

paarse sector 30/200 x 100 = 15 %

blauwe sector 60/200 x 100 = 30 %

groene sector 90/200 x 100 = 45 % +

TOTAAL                                 100 %

Alle sectoren bij elkaar moeten 100% zijn.