Kies Vervolg - Thema 2 - Les 1

• New lesson editor
• Aardrijkskunde
• Voortgezet speciaal onderwijs
• Leerroute 3

Milieuvervuiling

Open de les met het brede onderwerp: we leven in een omgeving met lucht, water, bodem, planten, dieren en mensen. Deze les zoomt in op vervuiling van die omgeving.

Lesdoel

Ik kan uitleggen wat milieuvervuiling is en de woorden milieu, milieuvervuiling en plasticsoep gebruiken.

Welke woorden denk je aan bij milieu en vervuiling?

Gebruik de woorden uit de woordwolk om voorkennis op te halen. Vraag eventueel door op woorden als afval, water, lucht, plastic en dieren.

Wat is het milieu?

Het milieu is alles om ons heen.

• lucht

• water

• bodem

• planten en dieren

• mensen en hun leefomgeving

Houd het concreet en dichtbij: klas, straat, park, sloot. Zo wordt 'milieu' geen moeilijk woord maar iets wat leerlingen herkennen.

Milieu hoort bij ons leven

Wij wonen, spelen en reizen in het milieu. Daarom is een schoon milieu belangrijk.

• schone lucht om te ademen

• schoon water voor mensen en dieren

• schone grond voor planten om te groeien

Leg de link met burgerschap: hoe mensen omgaan met hun omgeving heeft gevolgen voor anderen, nu en later.

Wat is milieuvervuiling?

Milieuvervuiling betekent: er komen schadelijke stoffen of afval in het milieu.

Daardoor worden lucht, water of bodem vies of minder gezond.

Benadruk 'schadelijk' en 'afval'. Niet alles wat mensen gebruiken is vervuiling; het wordt vervuiling als het het milieu vies of ongezond maakt.

Voorbeelden van vervuiling

• rook en uitlaatgassen in de lucht

• afval in water

• plastic op straat of in de natuur

• chemische stoffen in bodem of sloot

Gebruik herkenbare voorbeelden uit de buurt of actualiteit. Vermijd te veel moeilijke termen; het doel is begrip van het basisidee.

Gevolgen van vervuiling

Vervuiling is niet alleen vies om te zien.

• mensen kunnen er ziek van worden

• dieren kunnen afval eten

• planten groeien slechter

• water en bodem raken beschadigd

Koppel oorzaak en gevolg eenvoudig aan elkaar. Bijvoorbeeld: plastic in water kan door dieren worden aangezien voor voedsel.

Wat betekent milieuvervuiling?

A

schadelijke stoffen of afval in het milieu

B

alle planten in een park

C

een schone straat zonder afval

D

alleen afval in een vuilnisbak

Toetst de kern van slides 2-6. Afval in een vuilnisbak is juist geen milieuvervuiling.

Vul de juiste woorden in

Het milieu is alles om ons heen, zoals lucht, water en bodem. Milieuvervuiling ontstaat als afval of schadelijke stoffen in het milieu komen. Daardoor kunnen mensen en dieren er last van krijgen.

milieu

Milieuvervuiling

krijgen

plasticsoep

groeien

straat

milieuvriendelijk

Herhaalt de basiswoorden uit het eerste inhoudsblok in eenvoudige zinnen.

Themawoord: milieu

Milieu = de omgeving waarin mensen, dieren en planten leven.

Denk aan:

• lucht

• water

• bodem

• natuur en woonplek

Dit is een woordenslide. Laat het woord steeds terugkomen in eenvoudige zinnen: 'Het milieu moet schoon blijven.'

Themawoord: milieuvervuiling

Milieuvervuiling = vervuiling van het milieu.

Dat gebeurt als afval of schadelijke stoffen in de natuur of leefomgeving komen.

Laat leerlingen het verschil horen: milieu = omgeving, milieuvervuiling = die omgeving wordt vies of schadelijk.

Niet alles is meteen hetzelfde

Er is verschil tussen:

• afval: iets wat wordt weggegooid

• milieuvervuiling: afval of stoffen die het milieu schaden

Een afvalbak helpt juist om vervuiling te voorkomen.

Dit onderscheid voorkomt misverstanden. Afval op de juiste plek is nog geen vervuiling van het milieu.

Wat helpt vervuiling voorkomen?

A

plastic in zee

B

rook in de lucht

C

afval in de sloot

D

afval in de afvalbak

Sluit aan bij het onderscheid op slide 9 tussen afval en milieuvervuiling.

Wat is het verschil tussen milieu en milieuvervuiling?

Goed antwoord noemt het verschil: milieu is de omgeving; milieuvervuiling is als die omgeving vies of schadelijk wordt door afval of stoffen.

Themawoord: plasticsoep

Plasticsoep is heel veel plastic afval in zee en oceaan.

Het plastic drijft in het water of valt uiteen in kleine stukjes.

Gebruik eenvoudige taal. Vermijd nu nog diepgaande uitleg over microplastics; noem alleen kleine stukjes plastic als basisbegrip.

Waarom is plasticsoep een probleem?

• dieren kunnen erin vast komen te zitten

• dieren kunnen plastic opeten

• stranden en water worden vies

• plastic blijft vaak lang bestaan

Als passend, noem dat plastic niet snel verdwijnt. Houd het concreet met dieren, water en strand.

Van plastic naar plasticsoep

Plastic op straat → in de put of rivier → naar zee → blijft daar rondzweven

Klein afval kan zo een groot probleem worden.

Deze causale keten helpt leerlingen zien dat gedrag op straat gevolgen kan hebben ver weg.

Milieuvervuiling dichtbij en ver weg

Milieuvervuiling zie je op veel plekken.

• dichtbij: afval op straat, vieze lucht langs een weg

• verder weg: vervuilde zee, plasticsoep

Maak duidelijk dat het onderwerp niet alleen groot en ver weg is; leerlingen kunnen het ook in hun eigen omgeving herkennen.

Wat is plasticsoep?

A

plastic in de afvalbak

B

veel plastic in zee

C

water met modder

D

glas in het bos

Toetst het themawoord plasticsoep uit slides 10-13.

Vul de juiste woorden in

Plastic op straat kan in de rivier of put komen. Daarna gaat het naar de zee. Daar kan plasticsoep ontstaan en dieren kunnen plastic opeten.

rivier

zee

plasticsoep

bodem

park

rook

afvalbak

Controleert of leerlingen de keten van straat naar zee begrijpen.

Wat heb jij vandaag geleerd over milieuvervuiling?

Welk woord onthoud jij het best: milieu, vervuiling of plasticsoep?

Hoe goed begrijp jij deze les nu?

Belangrijkste woorden

milieu - alles om ons heen: lucht, water, bodem, planten, dieren en leefomgeving

milieuvervuiling - afval of schadelijke stoffen maken het milieu vies of ongezond

plasticsoep - grote hoeveelheid plastic afval in zee en oceaan