Les 7+8: Europese Unie

• Bedrijfseconomie
• MBO
• Studiejaar 1

Europese Unie

- geschiedenis

- doelen

- lidstaten

- instellingen

Dag van Europa

- vrijdag, 30 januari 2026 is samen met International Business op Sterrenlaan 8 de Dag van Europa

- gastsprekers van het Europees Parlement

- workshops van Junior Ambassadors van Juridische Beroepen en International Business

- voorwaardelijk voor het behalen van Burgerschap (en dus voor het diploma)

Start: stellingenspel

Ben je voor: links in de klas gaan staan <--------

Ben je tegen: rechts in de klas gaan staan ------->

Ik vind het goed dat de EU beslissingen neemt over plastic rietjes

deze kant

NIET

deze kant

Ik vind het goed dat de /EU beslissingen neemt over de euro

deze kant

NEE

deze kant

De EU maakt mijn leven makkelijker

deze kant

NIET WAAR

deze kant

Geschiedenis

1. 1951 na WOII: stap naar Europese samenwerking (EGKS)

2. 1957: EEG vrijhandel, meer groei en geen invoerbelasting

3. '70-'80: uitbreiding lidstaten (o.a. VK), ook landbouw, transport en gelijke rechten

4. 1992: EU gevormd door verdrag van Maastricht, politieke samenwerking, veiligheid en justitie

5. 2002: 20 landen stappen over op de euro en grenzen open

Oprichting EEG 1957

Oprichtende landen:

- België - Frankrijk

- Duitsland - Italië 

- Luxemburg - Nederland 

Uitbreidingen

- 1973: Denemarken, Ierland, VK

- 1981: Griekenland

- 1986: Spanje, Portugal

- 1995: Oostenrijk Finland, Zweden

2002: DING FLOF BIPS

12 landen voerden de Euro in

2011: sms ff bondige clips (tot 2014)

Nóg meer lidstaten

- 2004: 10 nieuwe landen (Cyprus, Tsjechië, Estland, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije)

- 2007: Bulgarije en Roemenië

- 2013: Kroatië 

2020

BREXIT

topo toets

EU-instellingen

De 4 grote:

- Europees Parlement

- Europese Commissie

- Europese Raad

- Raad van de EU

OPDRACHT

Ga in groepjes (4 groepjes per klas) een EU-instelling onderzoeken 

Europees Parlement, Europese Commissie, Europese Raad, Raad van de EU

- wat doet deze instelling?

- wie zitten erin?

- hoe beïnvloeden ze NL?

- actueel voorbeeld (regel, debat, gebeurtenis)

Presentatie

Alle groepjes vertellen 2 minuten over hun bevindingen

EXIT TICKET

Schrijf op:

- 1 voordeel van de EU

- 1 nadeel van de EU

Inleveren voordat je de klas verlaat (met je naam)

Europees Parlement

- 720 gekozen leden (Europarlementariërs)

voor NL: 29 leden

- verkiezingen ééns in de 5 jaar (2029)

TAKEN

- wetgeving (samen met Raad van de EU)

-  politieke controle op de Europese Commissie

- begroting

Uit onze regio Mohammed Chamin (Helmond - GL/PvdA) en 

Tom Berendsen (Breda - CDA)

Europese Commissie

- 27 commissarissen, afhankelijk van hun lidstaat

- dienen in het belang van de EU (dus niet lidstaat)

- Voorzitter: Ursula von der Leyen (sinds 2019)

TAKEN

- dagelijks bestuur

- 'waakhond van Europa' (controle)

Voor Nederland: Wopke Hoestra (klimaat)

Europese Raad

- 27 regeringsleiders / staatshoofden

NL: premier (Schoof, demissionair)

Voorzitter: António Costa

TAKEN

- besluiten over het beleid (financiën / politiek)

- prioriteiten stellen voor Europese Commissie

Raad van de EU

- 27 ministers (afhankelijk van het beleidsterrein opgeroepen)

- 10 verschillende Raden ('formaties')!

TAKEN

- beslissen over wetgeving (met EP)

- begroting (met EP)

- beslissen over buitenlands- en veiligheidsbeleid

- coördineren economische beleid

- algemene zaken

- buitenlandse zaken

- concurrentievermogen

- economische en financiële zaken

- justitie en binnenlandse zaken

- landbouw en visserij

- milieu

- onderwijs, jeugdzaken, cultuur en sport

- vervoer, telecommunicatie en energie

- werkgelegenheid, sociaal beleid en volksgezondheid en consumentenzaken

Andere EU-instellingen

- Hof van Justitie EU

- Europese Rekenkamer

Initiatief: EC

Besluit: EP + Raad EU

Uitvoering: commissie / lidstaten

Voorbeelden EU wetgeving

- wegwerpplastic

- CO2-normen voor auto's

- datagebruik

- plan: sociale media jongeren beperken

De 4 vrijheden 

Landsgrenzen EU zo open mogelijk, vrij verkeer  van:

1. goederen

2. personen

3. diensten; en

4. kapitaal

Beperking alleen als: noodzakelijk, doelgericht en geen milder middel beschikbaar

Vrij verkeer van goederen

- binnen de EU vrij over de landsgrenzen handelen

dus:

- geen douanerechten (belastingen)

of andere financiële import- of exportheffingen

- ook: verboden: bepalingen die Europese handel beperken

Soortgelijke of concurrerende producten

Artikel 110 VWEU: binnenlandse belastingen mogen geen verkapte discriminatie voor buitenlandse producten inhouden 

- vergelijkbaar of soortgelijk product: vergelijkbare kenmerken en voldoen vanuit het oogpunt van de consument aan dezelfde behoefte

Whisky en cognac-arrest.
In Frankrijk geldt een hogere accijns op sterk alcoholische drank gemaakt van granen (bijvoorbeeld whisky) dan op sterk alcoholische drank gemaakt van fruit (bijvoorbeeld cognac). Frankrijk is zich van geen kwaad bewust, de dranken zijn niet gelijkwaardig. Het is wel zo dat cognac een traditioneel Franse drank is en whisky niet.
Wat vindt jij hiervan?

Whisky en cognac-arrest (1980, EC / Frankrijk)

Zijn whisky en cognac soortgelijk aan elkaar?

HvJ: "door de flexibiliteit in het gebruik, worden deze dranken geacht gelijksoortig te zijn met een bijzonder groot aantal andere alcoholhoudende dranken of in ieder geval gedeeltelijk met deze concurreren." 

Vrij verkeer van personen

- binnen de EU mogen personen vrij reizen en verblijven 

1. minder dan 3 maanden: ID kaart
2. meer dan 3 maanden, economisch niet-actief:
- voldoende bestaansmiddelen
- ziektekostenverzekering
- geen gevaar voor openbare orde / veiligheid
3. meer dan 3 maanden, economisch actief:
- vrij beslissen in welk land je werkt
- =vrij verkeer van werknemers
- vrijheid van vestiging als zelfstandige

youth.europa.eu

Welke lidstaten zou jij bezoeken? Leg per lidstaat kort uit, waarom.

Bosman-arrest: Bosman was een Belgische voetballer die na afloop van zijn contractperiode voor een Franse club wilde gaan spelen omdat zijn salaris achteruit was gegaan. De Franse club wilde hem aanzienlijk meer betalen dan de Belgische club. De Belgische voetbalbond wilde echter een transfervergoeding van de Franse club. Daardoor haakte de Franse club af en wilde Bosman niet langer boeken.
Wordt het vrij verkeer van werknemers geschonden of mag de Belgische bond dergelijke eisen stellen?

Bosman-arrest (1995)

Voor: een club kan een transfervergoeding eisen, zelfs als contract al afgelopen

HvJ: strijd met recht op vrij verkeer. Na afloop contract vrij overstappen zonder transfervergoeding ('transfervrije spelers')

+ verbod op beperkingen nationaliteit aantal EU-speler in team

Vrij verkeer van diensten

- alles wat niet is: vrij verkeer van goederen, werknemers of vestiging

- natuurlijke én rechtspersonen

denk ook aan diensten uit andere staten via internet

Bacardi-arrest:
Reclameborden voor alcohol waren in Frankrijk bij sportevenementen verboden vanwege de volksgezondheid. Een uitzondering werd gemaakt voor internationale wedstrijden.
Bacardi was het er niet mee eens. Zij wilden opheffing van het verbod voor alle sportevenementen.

Wat vindt jij?

Bacardi-arrest (2004)

- lidstaten mogen regels stellen in verband met gezondheidsbelang

- nationale beperkingen op alcoholreclame zijn toegestaan binnen de EU als ze voldoen aan het proportionaliteitsbeginsel: beperking geschikt om gezondheidsdoelen te bereiken

Vrij verkeer van kapitaal

- betalingsverkeer: overmaken van geld

geen extra kosten voor internationale overboekingen

- kapitaalverkeer: financiële transacties beleggingen of investeringen