§5.5 De stelling van Pythagoras toepassen (leerjaar 2)

5

De stelling van Pythagoras

Paragraaf 5.5

De stelling van Pythagoras toepassen

Een ladder tegen een muur: hoe hoog reikt hij? Met Pythagoras reken je dat uit, ook als je een rechthoekszijde zoekt.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

1 / 15
suivant
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

Cette leçon contient 15 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

Signaler cette leçon

Introduction

Leerlingen berekenen met de stelling van Pythagoras een rechthoekszijde, afstanden, de hoogte van een ladder en de diagonaal van een rechthoek, afgerond op 1 decimaal. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 2, hoofdstuk 5 De stelling van Pythagoras, paragraaf 5.5. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Éléments de cette leçon

5

De stelling van Pythagoras

Paragraaf 5.5

De stelling van Pythagoras toepassen

Een ladder tegen een muur: hoe hoog reikt hij? Met Pythagoras reken je dat uit, ook als je een rechthoekszijde zoekt.

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 2, hoofdstuk 5 De stelling van Pythagoras, paragraaf 5.5 De stelling van Pythagoras toepassen. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

5.5  De stelling van Pythagoras toepassen

Leerdoelen

5.5.1

Je kunt een rechthoekszijde berekenen met de stelling van Pythagoras.

5.5.2

Je kunt de diagonaal van een rechthoek en afstanden berekenen.

5.5.3

Je kunt de stelling toepassen in situaties zoals een ladder tegen een muur.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Startvraag

De ladder tegen de muur

Een ladder van 5 m staat 3 m van de muur. Hoe hoog tegen de muur reikt de ladder?

A

2 m

B

4 m

C

8 m

D

5,8 m

Laat leerlingen eerst gokken. De ladder is de schuine zijde (5 m), dus de hoogte is een rechthoekszijde: h² = 5² − 3² = 16, h = 4 m. Wie 2 kiest, doet 5 − 3; 8 is 5 + 3; 5,8 is √(5² + 3²), dus optellen terwijl je moet aftrekken. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Een rechthoekszijde berekenen

Weet je de schuine zijde en één rechthoekszijde? Dan haal je de kwadraten van elkaar af: a² = c² − b². Hier: a² = 13² − 5² = 169 − 25 = 144, dus a = √144 = 12 cm. Let op: nu trek je af, want c is de grootste.

Laat leerlingen de schuine zijde eerst aanwijzen: tegenover de rechte hoek. Die staat altijd alleen in het kwadraat vooraan: c² = a² + b². Daar komt de min vandaan. Controle: 12² + 5² = 144 + 25 = 169 = 13². Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Optellen of aftrekken?

Dat hangt af van wat je zoekt.

Schuine zijde zoeken

Kwadraten optellen: c² = a² + b², bijvoorbeeld 3² + 4² = 25.

Rechthoekszijde zoeken

Kwadraten aftrekken: a² = c² − b², bijvoorbeeld 5² − 3² = 16.

Een handige eigen controle: de schuine zijde moet altijd de langste zijde zijn. Komt er een rechthoekszijde uit die langer is dan c, dan is er opgeteld in plaats van afgetrokken (of andersom). Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Voorbeeldopdracht 1

Een ladder van 4 m staat 1,5 m van de muur. Hoe hoog reikt hij? Rond af op 1 decimaal.

gegeven

Ladder (schuine zijde) = 4 m

Afstand tot de muur = 1,5 m

uitwerking

h² = 4² − 1,5²

h² = 16 − 2,25 = 13,75

h = √13,75 ≈ 3,708

antwoord

De ladder reikt 3,7 m hoog

Let op: 1,5² = 2,25. Wie 1,5² als 3 uitrekent, heeft 1,5 · 2 gedaan. Wie √(16 + 2,25) neemt, komt uit op 4,3 m: dan is er opgeteld, terwijl de ladder de schuine zijde is. Controle: de hoogte moet kleiner zijn dan 4 m. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Opdrachten Kennis

1

De schuine zijde is 10 cm en een rechthoekszijde is 6 cm. Hoe lang is de andere rechthoekszijde?

A

4 cm

B

11,7 cm

C

16 cm

D

8 cm

a² = 10² − 6² = 100 − 36 = 64, dus a = 8 cm. Wie 4 kiest, doet 10 − 6; 16 is 10 + 6 en 11,7 is √(100 + 36): optellen terwijl c de schuine zijde is.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Opdrachten Toepassing

2

Langs de rand (via B) of dwars over het veld? Hoeveel meter scheelt de kortere route?

Langs de rand is het 80 + 60 = 140 m. De diagonaal is √(80² + 60²) = √10000 = 100 m. Het scheelt dus 40 m. Wie 100 antwoordt, geeft de lengte van de diagonaal in plaats van het verschil. Een echt grasveld heeft zo vaak een kuierpad. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Een rechthoek is 12 cm bij 5 cm. Bereken de diagonaal.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Opdrachten Toepassing

3

d² = 12² + 5² = 144 + 25 = 169

d = √169 = 13 cm

144
25
169
169
13
17
60
119

De diagonaal van een rechthoek is de schuine zijde van de driehoek die je krijgt als je hem in tweeën deelt. Afleiders: 17 is 12 + 5, 60 is 12 · 5 en 119 is 12² − 5² (aftrekken, terwijl de diagonaal de schuine zijde is).

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Opdrachten Toepassing

4

Zet de stappen in de goede volgorde.

1

Neem de wortel: a = √64 = 8 cm

2

Schrijf op: a² + b² = c²

3

Vul in: a² + 6² = 10²

4

Reken uit: a² + 36 = 100, dus a² = 64

Hier zoek je een rechthoekszijde, dus de laatste twee stappen zijn anders dan bij de schuine zijde: eerst aftrekken, dan de wortel. Laat een leerling de stappen in eigen woorden herhalen.

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Opdrachten Toepassing

5

Een tv is 100 cm breed en 56 cm hoog. Hoe lang is de diagonaal (afgerond op 1 decimaal)?

A

156 cm

B

82,8 cm

C

114,6 cm

D

13.136 cm

d² = 100² + 56² = 10.000 + 3.136 = 13.136 en d = √13.136 ≈ 114,6 cm. Wie 156 kiest, telt 100 + 56. 13.136 is de wortel vergeten. 82,8 komt van 100² − 56² (aftrekken in plaats van optellen). Handig: tv's geef je meestal op in inches (1 inch = 2,54 cm).

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Opdrachten Toepassing

★ 6

Een helling is 5 m lang en overbrugt 4,8 m horizontaal. Hoe hoog is hij?

h² = 5² − 4,8² = 25 − 23,04 = 1,96 en h = √1,96 = 1,4 m. Wie √(25 + 23,04) neemt, komt op 6,9 m uit: dat is langer dan de helling zelf. Laat de uitkomst controleren: hoogte kleiner dan de lengte van de helling. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

V E R D E R K I J K E R

Afstand tussen twee punten

Je kunt de afstand tussen twee punten in een assenstelsel ook met Pythagoras berekenen. A (1, 1) en B (5, 4): 4 naar rechts en 3 omhoog. Dus AB = √(4² + 3²) = √25 = 5.

Laat leerlingen het verschil in x en het verschil in y bepalen en dan de stelling gebruiken. Doorvraag: wat is de afstand tussen (0, 0) en (6, 8)? (10). Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 5

Paragraaf 5.5

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

5.5.1 Rechthoekszijde berekenen

2

5.5.2 Diagonaal en afstanden berekenen

3

5.5.3 Stelling toepassen in situaties

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

5.5

Klik hier

Image credit: LessonUp