1
Ruimtefiguren
Paragraaf 1.5
Piramide en driehoek
De piramiden in Egypte zijn duizenden jaren oud. Waaruit bestaat zo'n piramide eigenlijk?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
1
Ruimtefiguren
Paragraaf 1.5
Piramide en driehoek
De piramiden in Egypte zijn duizenden jaren oud. Waaruit bestaat zo'n piramide eigenlijk?
Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, vmbo-kgt (mavo)
Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 1, hoofdstuk 1 Ruimtefiguren, paragraaf 1.5 Piramide en driehoek. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
1.5 Piramide en driehoek
Leerdoelen
1.5.1
Je kunt de eigenschappen van een piramide noemen en zijn hoekpunten, ribben en vlakken tellen.
1.5.2
Je kunt de omtrek van een driehoek berekenen.
De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Startvraag
De piramide
Welke vorm hebben de zijvlakken van een piramide?
Rechthoeken
Cirkels
Vierkanten
Driehoeken
Alle zijvlakken lopen naar één punt, de top, en dat geeft driehoeken. Wie rechthoeken kiest, denkt aan een balk of prisma. Vraag door: wat voor vorm kan het grondvlak hebben?
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
De piramide
Een piramide heeft een grondvlak, bijvoorbeeld een vierkant of een rechthoek. De zijvlakken zijn driehoeken en komen samen in de top T.
Laat leerlingen in de figuur het grondvlak (ABCD), de zijvlakken en de top T aanwijzen. Het grondvlak mag ook een driehoek of vijfhoek zijn; het aantal zijvlakken is dan gelijk aan het aantal zijden van het grondvlak. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Opdrachten Kennis
1
Hoeveel zijvlakken heeft deze piramide?
4
3
5
8
Het grondvlak is een vierkant met 4 zijden. Bij elke zijde hoort één driehoekig zijvlak: 4 zijvlakken. Wie 5 kiest, telt het grondvlak mee. Wie 8 kiest, telt de ribben. Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Tellen bij een piramide
Een piramide met een vierkant als grondvlak.
5 hoekpunten
4 in het grondvlak en 1 top.
8 ribben
4 rond het grondvlak en 4 naar de top.
5 vlakken
1 grondvlak en 4 driehoekige zijvlakken.
Laat leerlingen de tellingen controleren aan een tekening. Een veelgemaakte fout is het grondvlak vergeten bij het tellen van de vlakken. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
De driehoek
Een driehoek heeft 3 zijden en 3 hoeken. Driehoek ABC heeft zijden van 3 cm, 4 cm en 5 cm en een rechte hoek in A. De omtrek is 3 + 4 + 5 = 12 cm.
Benoem dat de omtrek de som van de drie zijden is: 3 + 4 + 5 = 12 cm. De rechte hoek in A zie je aan het vierkantje. De maten zijn gegeven, niet gemeten. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Voorbeeldopdracht 1
Een driehoek heeft zijden van 7 cm, 5 cm en 6 cm. Wat is de omtrek?
gegeven
Zijden van 7 cm, 5 cm en 6 cm
uitwerking
De omtrek is alle zijden samen
7 + 5 + 6 = 18
antwoord
De omtrek is 18 cm
Laat leerlingen eerst schatten en dan optellen. Wie 12 antwoordt, telt maar twee zijden mee. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Opdrachten Kennis
2
Een driehoek heeft zijden van 9 cm, 12 cm en 15 cm. Wat is de omtrek?
De omtrek is 9 + 12 + 15 = 36 cm. Wie 27 antwoordt, laat de langste zijde weg.
Vul de kloppende aantallen en woorden in.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Opdrachten Toepassing
3
Een piramide met een vierkant grondvlak heeft 5 hoekpunten en 8 ribben.
De zijvlakken zijn driehoeken, het grondvlak is een vierkant.
Let op dat de afleider 6 het aantal vlakken is van een balk, een bekende verwarring. De afleider cirkel past niet bij een veelhoekige piramide.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Opdrachten Toepassing
4
Een piramide heeft een driehoek als grondvlak. Hoeveel vlakken heeft hij?
6
3
4
5
Het grondvlak is 1 vlak en de 3 zijvlakken zijn driehoeken: 3 + 1 = 4 vlakken. Wie 3 kiest, vergeet het grondvlak. Wie 5 kiest, denkt aan een piramide met vierkant grondvlak. Wie 6 kiest, telt de ribben.
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Opdrachten Toepassing
★ 5
Grondvlak: 4 ribben van 6 cm. Naar de top: 4 ribben van 8 cm. Hoeveel cm zijn alle ribben samen?
4 · 6 = 24 cm voor het grondvlak en 4 · 8 = 32 cm voor de ribben naar de top. Samen 24 + 32 = 56 cm. Wie 14 antwoordt, telt maar twee ribben. Doorvragen: welke berekening kun je op één regel zetten? Image credit: Eigen figuur, LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
V E R D E R K I J K E R
De piramiden van Gizeh
De Grote Piramide van Gizeh in Egypte is ruim 4500 jaar oud. Het grondvlak is een vierkant van ruim 230 meter bij 230 meter.
De bouwers maakten vier driehoeken die allemaal in één punt samenkomen.
Laat leerlingen schatten hoe lang het duurt om langs de ribben van het grondvlak te lopen (omtrek is ruim 4 · 230 = 920 m). Dat is een mooie koppeling met omtrek. Image credit: LessonUp
Hoofdstuk 1
Paragraaf 1.5
Checklist leerdoelen
Welk leerdoel vind je nog het lastigst?
1.5.1 Eigenschappen van de piramide
1.5.2 Omtrek van een driehoek berekenen
Ik kan ze allemaal
In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.
Image credit: LessonUp