Bezoek uit de ruimte: Meteoriet boven Nederland - Nieuws in een kwartier

• newEditor
• Burgerschap
• Mediawijsheid
• +2
• Basisschool
• Middelbare school
• Praktijkonderwijs
• Speciaal Onderwijs
• Voortgezet speciaal onderwijs
• MBO

Bezoek uit de ruimte:
Meteoriet boven NL

1

Ja

2

Nee

3

Een beetje

Heb jij dit nieuws al gezien of gehoord?

Wat weet jij al over het nieuws van

de meteoriet boven Nederland?

Wat is jouw gevoel bij dit nieuws?

Aan het eind

van deze les

• kun je uitleggen wat het verschil is tussen een meteoor en een meteoriet

• kun je vertellen hoe een meteoriet de aarde bereikt en waarom sommige fragmenten schade veroorzaken

• kun je beschrijven welke stappen wetenschappers nemen om een meteoriet te onderzoeken

Wat is er aan de hand?

Waar?

De vuurbol werd waargenomen in de lucht boven Nederland, België en Duitsland.

Wat?

Het was een meteoriet die door de dampkring heen kwam en in Duitsland insloeg. Daken raakten door de brokstukken beschadigd.

Wie?

Veel mensen maakten filmpjes van een vuurbal die ze door de lucht zagen schieten.

1

Ja

2

Nee

Heeft Hugo een meteoriet gevonden?

Achtergrond

Hoe bereikt een meteoor de aarde?

• Meteoren komen de atmosfeer binnen met hoge snelheid.

• Wrijving met de lucht zorgt voor een felle vuurbol.

• Fragmenten die groot genoeg zijn en niet verdampen, bereiken de aarde en worden meteorieten genoemd.

• Kleine fragmenten verbranden vaak volledig, grote brokstukken kunnen schade veroorzaken.

Achtergrond

Hoe onderzoeken wetenschappers een meteoriet?

• Ze verzamelen de fragmenten die bewoners of zijzelf gevonden hebben.

• Om de samenstelling, ouderdom, en type meteoriet (steen, metaal of gemengd) vast te stellen, analyseren ze de fragmenten in het laboratorium.

• Dan vergelijken ze de meteorieten met bestaande meteorieten: zo leren ze over het zonnestelsel en mogelijk gevaarlijke objecten in de toekomst.

Wat is het verschil…

Meteoriet

Een meteoriet is een meteoor die niet volledig verdampt is voordat deze het aardoppervlak bereikt. De meteoriet is wat er na de inslag is overgebleven van de oorspronkelijke meteoroïde.

Meteoroïde

Een meteoroïde is een brok steen, in grootte variërend tussen een stofje, zandkorrel, kiezelsteen of rotsblok, dat door het zonnestelsel beweegt.

Meteoor

Een meteoor is een meteoroïde die toevallig in de aard-atmosfeer terecht is gekomen. De grote snelheid van de meteoroïde zorgt ervoor dat de lucht en de steen verhit worden, waardoor ze gaan gloeien. Dit is 's avond en 's nachts te zien als een lichtflits aan de hemel.

Waarom denk

jij dat dit belangrijk nieuws is?

Waar kun je aan denken?

Grote gevolgen

Veel mensen betrokken

Opvallend / uitzonderlijk

Sluit aan bij eerder nieuws

Wat betekent dit voor…

Overheden en hulpdiensten

Overheden en veiligheidsdiensten moeten in overleg met de wetenschap controleren of er gevaar en schade dreigt wanneer onbekende objecten uit de lucht vallen. Samen proberen zij te achterhalen waar de hulpdiensten paraat moeten staan.

Bewoners in de regio

Voor kleine meteorieten zoals deze is het gevolg voor bewoners vooral schade en verbazing. Bij grotere inslagen kan het levensbedreigend en verwoestend zijn, maar die maken we zelden mee.

Wetenschappers

Iedere dag bereikt gruis uit de ruimte de aarde. Grote brokstukken zijn zeldzaam. Door deze te onderzoeken leren wetenschappers steeds meer over het ontstaan van ons zonnestelsel.

Wat zou een gevolg kunnen zijn?

Meteorieten; wat is (niet) waar?

Waar

Niet waar

Versleep de planeten naar het juiste vak.

Hitte

Een pas gevallen meteoriet is roodgloeiend en gloeiend heet.

Lichtspoor

Het lichtspoor van een vallende meteoriet reikt tot aan de grond.

Hoe vaak

Het is uiterst zeldzaam dat materiaal uit de ruimte onze atmosfeer binnenvliegt. Het gebeurt ongeveer eens per 35 jaar.

Ouderdom

De oudst bekende meteoriet is zo'n 4,56 miljard jaar oud.

Nederland

In Nederland zijn zes gevallen van meteoriet-inslagen bekend.

Snelheid

De snelheid waarmee een meteoriet de atmosfees binnenkomt is 35.000 tot 250.000 km/u (10 tot 70 km/s).

Fabbels:
1. Een pas gevallen meteoriet is gloeiend heet en roodgloeiend in het donker:

Niet waar; een pas gevallen meteoriet is hooguit handwarm. De hitte die bij de tocht door de dampkring ontstaat, wordt direct afgevoerd met het verdampende meteorietmateriaal. Na afremmen en uitdoven maakt de meteoriet nog een vrije val van enkele minuten, waarbij hij, zo hij al heet was, volledig afkoelt.

2.Het lichtspoor van een vallende meteoriet reikt tot aan de grond

Niet waar; de meteoriet remt af in de atmosfeer door de wrijving met de lucht. Op hoogten tussen 10 en 30 km boven het aardoppervlak is de snelheid zo zeer verminderd dat ze uitdooft. Een zichtbare vuurbol die dichtbij de grond lijkt, is eigenlijk bij de horizon. Het eindpunt van de vuurbol is dan nog minstens 200 km verwijderd.

3. Meteorieten worden genoemd naar het dichtstbijzijnde postkantoor.

Niet waar; de officiële naamgeving van meteorieten, die geschiedt door het Meteorite Nomenclature Committee van de Meteoritical Society, is aan strenge regels onderhevig. Een postkantoor komt in die regels helemaal niet voor.

4. Inslagen in Nederland:

12 juni 1840 – bij Uden

2 juni 1843 – bij Utrecht

27 oktober 1873 – bij Diepenveen

28 augustus 1925 – bij Ellemeet

7 april 1990 – bij Glanerbrug

11 januari 2017 – bij Broek in Waterland
5. Hoe vaak
- Kleine meteorieten (meest voorkomend): Elke dag komen duizenden kleine ruimte-steentjes de atmosfeer binnen. De meeste verbranden volledig en zien we als een meteoor.

- Ongeveer 5.000 meteorieten per jaar vallen ergens op aarde. De meeste vallen in zee of op plekken waar niemand woont.

- Eens in de paar jaar tot tientallen jaren valt er een meteoriet die kleine schade kan veroorzaken (zoals een dak).

- Een meteoriet van tientallen meters komt gemiddeld eens per paar honderd jaar voor.

- Een echt grote inslag (kilometers groot) gebeurt eens in miljoenen jaren.

Weetje: De kans dat een mens door een meteoriet geraakt wordt is extreem klein. In de geschiedenis is er maar één goed gedocumenteerd geval van iemand die door een meteoriet werd geraakt (VS, 1954), en die persoon overleefde het.

Kernbegrippen

Meteoor

Een stuk ruimtesteen dat in de aardatmosfeer terechtkomt en een lichtspoor

in de lucht veroorzaakt.

Meteoriet

Een meteoor die niet helemaal verdampt en op het aardoppervlak terechtkomt

Atmosfeer

De laag van gassen die als een soort deken om de aarde heen zit en de aarde beschermt tegen ruimteobjecten en straling en zorgt dat wij kunnen ademen.

Fragmenten

Stukjes van een groter object, zoals bijvoorbeeld een meteoor, die in kleinere deeltjes breekt.

Welke vraag heb jij nog over dit nieuws?

Iedere donderdag om 16.00u een nieuwe NIEUWS in een kwartier.

NIEUWS in een kwartier is een