Groenland & Amerika - Nieuws in een kwartier

• newEditor
• Burgerschap
• Mediawijsheid
• +2
• Basisschool
• Middelbare school
• vmbo, mavo, havo, vwo
• Groep 7,8
• Leerjaar 1-3

Introduction

De president van de Verenigde Staten heeft gezegd dat hij wil dat Groenland Amerikaans wordt. Hij sluit zelfs militair ingrijpen niet uit. Dat betekent: het Amerikaanse leger gebruiken als het nodig is. Groenland is geen leeg eiland, maar een groot gebied met inwoners, een eigen bestuur en het hoort officieel bij Denemarken. Toch speelt het een grote rol in de wereldpolitiek, omdat het strategisch ligt en rijk is aan grondstoffen. Waarom wil Amerika dit? Wat betekent dit voor Europa? En waarom is dit wereldwijd groot nieuws?

Instructions

In 15 minuten brengen we je bij over het belangrijkste nieuws van dit moment. Je leert wat er speelt, waarom het belangrijk is en wie erbij betrokken zijn. In deze les krijg je in 15 minuten:

• de belangrijkste feiten
• wie de hoofdrolspelers zijn
• en de begrippen die je nodig hebt om dit nieuws te begrijpen

Groenland

& Amerika

De president van de Verenigde Staten wil dat Groenland Amerikaans wordt.

Hij sluit zelfs militair ingrijpen niet uit.

1

Ja

2

Nee

3

Een beetje

Heb jij dit nieuws al gezien of gehoord?

Start de les met deze poll om te peilen wat leerlingen al weten.

Laat leerlingen kort toelichten waar ze het nieuws hebben gezien (tv, social media, ouders)

Wat weet jij al over het nieuws van

Groenland & Amerika ?

Laat leerlingen woorden of korte zinnen opschrijven in het woordweb.

Hulpvragen:

Welke landen spelen een rol?

Welke gebeurtenissen herinner je je uit het nieuws?

Moedig aan om feiten en meningen te scheiden.

Wat is jouw gevoel bij dit nieuws?

Waarom voel je je zo bij dit nieuws?

Laat leerlingen een emoji kiezen die hun gevoel laat zien. Bespreek dat gevoelens bij nieuws kunnen verschillen en dat dit oké is.

Aan het eind van

deze les kun je . . .

• uitleggen wat er speelt rond Groenland, de Verenigde Staten en Denemarken
  

• toelichten waarom Groenland zo belangrijk is in de wereldpolitiek
  

• benoemen wie de belangrijkste betrokken landen en leiders zijn

Lees de leerdoelen kort voor. Probeer het te verbinden met eerdere kennis over landen, politiek of wereldnieuws.

Laat de video zien en geef aan dat leerlingen vooral moeten letten op de kern van het nieuws: wie, wat, waar, wanneer, waarom.

Pauzeer eventueel bij moeilijke stukken voor uitleg.

Wat is er aan de hand?

Wat?

De president van de Verenigde Staten heeft gezegd dat hij graag Groenland wil laten horen bij de VS.

Waar?

Het gaat om Groenland, een groot eiland en autonoom* gebied dat nu deel uitmaakt van Denemarken.

Wanneer?

Op zaterdag

10 januari deelde Trump dit nieuws in een persconferentie

in het Witte Huis.

autonoom

dat je zelf beslissingen kunt nemen

Bespreek samen de kernpunten.

Achtergrond

• De VS is al heel lang aanwezig
  in Groenland

• Er staat een Amerikaanse
  militaire basis

• Strategische ligging: vanuit Groenland kan de VS raketten volgen

• Door smeltend ijs worden grondstoffen beter bereikbaar

• Ook China en Rusland willen hierom meer invloed

Leg uit wat “strategische ligging” betekent, en hoe grondstoffen en macht met elkaar te maken hebben.

De VS is al heel lang aanwezig in Groenland
- Wist je dat de VS al sinds de Tweede Wereldoorlog bases in Groenland heeft? Ze wilden toen voorkomen dat Duitsland het eiland zou gebruiken voor militaire doelen. Dat laat zien dat Groenland al heel lang strategisch belangrijk is.

Er staat een Amerikaanse militaire basis
- De belangrijkste basis heet Pituffik Space Base. Vanuit daar kan de VS raketten volgen die misschien uit Rusland of Europa komen. De VS mag de basis uitbreiden, maar moet de Groenlanders wel informeren. Zo zie je dat landen soms afspraken maken over veiligheid.

Vanuit Groenland kan de VS raketten volgen
- Door de hoge ligging kunnen ze raketten van ver weg detecteren. Dit helpt de VS en hun bondgenoten bij de verdediging. Dit is een goed voorbeeld van hoe geopolitiek werkt in de praktijk.

Door smeltend ijs komen grondstoffen beter bereikbaar
- In Groenland zitten zeldzame mineralen en uranium, belangrijk voor technologie en wapens. Door het smeltende ijs zijn deze makkelijker bereikbaar, maar het blijft lastig vanwege de infrastructuur. Dit is een reden waarom landen hier strategisch belang bij hebben.

Ook China en Rusland willen hierom meer invloed
- Niet alleen de VS wil Groenland; ook China en Rusland zijn geïnteresseerd in invloed en grondstoffen. Dit laat zien dat wereldpolitiek vaak gaat over macht, veiligheid én economische belangen tegelijk.

Waarom denk

jij dat dit belangrijk nieuws is?

Waar kun je aan denken?

Grote gevolgen

Veel mensen betrokken

Opvallend / uitzonderlijk

Sluit aan bij eerder nieuws

Laat leerlingen kort hun mening geven.

Wat betekent dit voor…

Nederland?

Spanningen in de NAVO.

Nederland werkt samen met andere landen

om conflicten te voorkomen.

Jongeren?

Grondstoffen uit Groenland zitten in telefoons, laptops en tablets.

Dagelijks leven?

Groenland ligt

op belangrijke scheepvaartroutes

en beïnvloedt

handel en spullen.

Wat zou een gevolg kunnen zijn?

Laat de leerlingen beredeneren waarom ze dit denken. Er is op deze vraag geen goed of fout antwoord.

- Er komt een werkgroep (VS/Den) om op hoog niveau over te situatie te blijven praten

- Verschillende landen sturen militairen naar het gebied

Kernbegrippen

Groenland

Groot eiland, hoort bij Denemarken, belangrijk door ligging en grondstoffen.

Autonomie

De inwoners mogen veel zelf beslissen.

Grondstoffen

Een grondstof is een materiaal dat gebruikt wordt om iets te maken.

Strategische ligging

Belangrijke plek voor veiligheid, scheepvaartroute en/of macht.

Welke vraag heb jij nog over dit nieuws?

Laat leerlingen vragen formuleren over wat ze nog niet begrijpen.

Jeugdjournaal

Volg hier het nieuws verder:

Nu.nl

Kidsweek

Iedere donderdag om 16.00u een nieuwe NIEUWS in een kwartier.

NIEUWS in een kwartier is een