Wereldsteden in de VS (Aardrijkskunde vwo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introduction

Examentraining met vier vraagtypen over wereldsteden: vergelijken, functies en geleding, etnische kaarten en beargumenteren.

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Examentraining

Wereldsteden in de VS: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: King of Hearts / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Wat ga je kunnen?

Ik kan examenvragen over wereldsteden in de VS beantwoorden met de juiste dimensies, begrippen en verbanden.

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: welke stad of steden staan centraal en wat vraagt de opdracht (geef, verklaar, vergelijk, beargumenteer)?

• 2. Zoek: welke dimensie of welk begrip uit de syllabus hoort bij de bron of kaart?

• 3. Schrijf: noem het begrip, leg het verband met de stad en rond af met het gevolg.

• 4. Check: heb je het gevraagde aantal kenmerken of argumenten gegeven en de stad bij naam genoemd?

Het Hollywood Sign boven de stad Los Angeles

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Vraagtype 1: steden vergelijken

• Bij vergelijken noem je steeds een overeenkomst of verschil per dimensie.

• Werkwijze: kies de dimensie, noem per stad de functie en trek dan de conclusie.

• Voorbeeld: Los Angeles heeft wel filmindustrie en haven, maar geen centrale rol in de wereldpolitiek.

Image credit: Downtowngal / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Vergelijk Washington en Los Angeles als knooppunt vanuit de politieke dimensie.

Goed antwoord: Washington is een politiek knooppunt (regering, Congres, internationale instellingen, ambassades, lobby), Los Angeles niet of nauwelijks. Verwachte fout: alleen een van de steden beschrijven of economische kenmerken noemen.

Welke stad is in de syllabus knooppunt in alle drie dimensies?

A

Washington

B

Los Angeles

C

New York

D

Boston

Verwachte fout: Washington kiezen omdat dat de hoofdstad is.

Century City en Downtown Los Angeles, gezien vanaf het Getty Center

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Vraagtype 2: functies en ruimtelijke geleding

• Je legt een relatie tussen een functie van de stad en waar die functie ligt.

• Werkwijze: noem de functie, de eis aan de locatie (bereikbaarheid, prestige, kosten) en de plek.

• Voorbeeld: bedrijven in Century City liggen ver van Downtown en dichter bij woonwijken en snelwegen.

Image credit: Svebert / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Leg uit waarom een bank haar hoofdkantoor in het CBD van New York vestigt.

Goed antwoord: dichtbij andere banken, de beurs en dienstverleners (cluster), goede bereikbaarheid en prestige, ondanks hoge grondprijzen. Verwachte fout: alleen noemen dat het centraal ligt, zonder het clustervoordeel.

Waarom ontstaan edge cities bij Amerikaanse steden?

A

De overheid verplicht bedrijven om te verhuizen

B

Bedrijven volgen bewoners en profiteren van snelwegen

C

Het CBD wordt een woonwijk voor rijke migranten

D

Havens verplaatsen naar de rand van de stad

Verwachte fout: denken dat edge cities door planning van de overheid zijn aangelegd.

Mott Street in Chinatown, Manhattan, New York

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Vraagtype 3: kaarten van etnische spreiding

• Op een stippenkaart of choroplethenkaart zie je waar etnische groepen wonen.

• Werkwijze: beschrijf eerst het patroon (concentratie of menging), verklaar het daarna.

• Verklaring: kettingmigratie, uitsluiting en woningprijzen, gebruik die begrippen.

Image credit: Frank Schulenburg / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Op een kaart hebben groepen elk een eigen vlak, zonder menging. Wat toont dit?

A

Sterke sociale polarisatie

B

Een hub-and-spoke-netwerk

C

Een gelijke spreiding van groepen

D

Sterke ruimtelijke segregatie

Segregatie is een ruimtelijk patroon, polarisatie gaat over inkomens en kansen. Verwachte fout: polarisatie kiezen.

Een kaart toont een Chinese buurt in New York. Verklaar dit met kettingmigratie.

Goed antwoord: pioniers vestigen zich, familie en bekenden volgen en kiezen dezelfde buurt, daar vinden ze onderdak, werk en bekende voorzieningen. Verwachte fout: alleen zeggen dat de buurt goedkoop is.

Straatverkoper met eten bij een supermarkt in Del Rey, Los Angeles

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Vraagtype 4: beargumenteren en waarderen

• Bij beargumenteren geef je een oordeel met argumenten uit meerdere dimensies.

• Werkwijze: noem een argument vóór, een argument tegen en een voorbehoud.

• Gebruik begrippen als sociale polarisatie, informele sector en gated community.

Image credit: Jengod / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Beargumenteer of de informele sector migranten in Los Angeles helpt.

Goed antwoord: voor: inkomen en onderdak zonder toegang tot de formele sector. Tegen: weinig zekerheid, lage inkomens, grotere polarisatie. Voorbehoud: hangt af van verblijfsstatus en kansen op doorstroming. Verwachte fout: alleen één kant belichten.

Wat is een argument dat gated communities polarisatie vergroten?

A

Ze trekken vooral mensen uit lagere inkomensgroepen aan

B

Ze verminderen de verschillen in voorzieningen

C

Ze maken buurten gemengder naar herkomst

D

Ze scheiden rijke bewoners af van de rest van de stad

Verwachte fout: de gevolgen omdraaien, terwijl gated communities de scheiding juist versterken.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Steden vergelijken

2

Functies en ruimtelijke geleding

3

Kaarten van etnische spreiding

4

Beargumenteren en waarderen

Herhaal het gekozen type klassikaal met een extra voorbeeld.

WERELD · WERELDSTEDEN VS

Tips voor op het examen

• Noem bij een vergelijking altijd de dimensie en beide steden bij naam.

• Beschrijven is niet verklaren: bij 'verklaar' noem je een oorzaak of principe.

• Segregatie gaat over wonen, polarisatie over kansen en inkomen: haal ze niet door elkaar.