Variatie en improvisatie (Muziek vmbo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Muziek
• Middelbare school
• vmbo g, t
• Leerjaar 3,4

Introduction

Terugblik met quiz over variatie en improvisatie, met twee luistervragen en vragen over thema, melodie, ritme en akkoordenschema.

LUISTEREN · VARIATIE

QUIZ

Terugblik: Variatie en improvisatie

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: FingerWiki / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Wat is een thema in een stuk met variaties?

A

Het hardste deel van het stuk

B

De solo van de drummer

C

Het laatste akkoord

D

De melodie die je steeds terughoort

Het thema is het gegeven dat wordt gevarieerd. Wie 'de solo' kiest, denkt aan improvisatie.

Video: Mozart: Twaalf variaties op Ah, vous dirai-je maman, K. 265, variatie 2, Lang Lang (piano) (kanaal: LangLangVEVO). Wat hoor je? De melodie klinkt bovenin als in het thema, maar in de linkerhand klinken nu snelle noten eronder. Het blijft majeur en hetzelfde tempo. Goede antwoord: er klinken snelle noten onder de melodie.

Wat is er veranderd ten opzichte van het thema?

A

Het klinkt nu in mineur

B

Er klinken snelle noten onder de melodie

C

Het is een heel ander liedje

D

Het tempo is veel langzamer

De linkerhand speelt snelle noten, terwijl de melodie bovenin herkenbaar blijft. Wie mineur kiest, hoort de lage klank als somber, maar de toonsoort blijft majeur.

Vul in

Een ritmevariatie verandert het ritme van een thema. Een melodievariatie verandert de noten van de melodie.

ritmevariatie

melodievariatie

improvisatie

akkoordenschema

Goed: ritmevariatie en melodievariatie. Veelgemaakte fout: de twee omdraaien.

Een jazzsolist improviseert. Wat staat er van tevoren vast?

A

De hele solo, noot voor noot

B

Niets, alles wordt verzonnen

C

Het thema en de akkoorden

D

De volgorde van de solo's alleen

Bij jazz staat het thema met de akkoorden vast, de solo wordt ter plekke verzonnen. Wie 'niets' kiest, vergeet dat de band een afgesproken nummer speelt.

Video: Mozart: Twaalf variaties op Ah, vous dirai-je maman, K. 265, variatie 12, Lang Lang (piano) (kanaal: LangLangVEVO). Wat hoor je? De melodie klinkt nu in een driedelige maat, je kunt 1-2-3 meetellen, terwijl het thema een tweedelige maat had. Het blijft majeur. Goede antwoord: het is nu een driedelige maat.

Wat is er veranderd ten opzichte van het thema, dat een tweedelige maat had?

A

Het is nu een driedelige maat: 1-2-3

B

Het klinkt nu in mineur

C

Het tempo is veel langzamer

D

Er komt een zangstem bij

Dit is een ritmevariatie: de maat is nu driedelig, je kunt er 1-2-3 bij tellen. Wie mineur kiest, let op de klank en niet op het ritme.

Noem één ding dat je kunt variëren.

Goed: de melodie, het ritme, het tempo, de toonsoort of de maat. Verwachte fout: 'het liedje', dat is te vaag. Vraag door: wat precies?

Een rapper verzint tijdens een battle de tekst ter plekke. Wat is dit?

A

Variatie

B

Improvisatie

C

Een akkoordenschema

D

Een thema

Freestyle rappen is improvisatie: de tekst wordt ter plekke verzonnen. Wie variatie kiest, denkt dat er een bestaand thema wordt veranderd.

Wat doe je als je een gevarieerd thema volgt?

A

Alleen het tempo in de gaten houden

B

Wachten tot het thema stopt

C

Alleen de solist beluisteren

D

Luisteren wat gelijk blijft en wat verandert

Je vergelijkt de variatie met het thema: wat is gelijk, wat is anders? Wie alleen het tempo kiest, mist melodie, ritme, maat en toonsoort.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

♪ LUISTEREN · VARIATIE

GOED GEDAAN!

Je hoort nu of een thema gevarieerd wordt en wanneer een muzikant improviseert. Luister bij je volgende lievelingsnummer: speelt de band een vaste melodie of verzint iemand een solo?