Steden en burgers 1602-1700 (Geschiedenis vwo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introduction

Terugblikquiz over oorlogseconomie, regenten en stadhouders, stapelmarkt, grachtengordel, mercantilisme, Johan de Witt en het Rampjaar.

STEDEN EN BURGERS · 1602-1700

Quiz

Terugblik: Steden en burgers 1602-1700

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Gerrit Berckheyde / Wikimedia Commons, publiek domein

Wat is een confederatie?

A

Een staat die door één vorst wordt bestuurd

B

Een bond van zelfstandige gewesten

C

Een bestuur door een kleine kring regenten

D

Een handelsbond van steden zonder gewesten

De Republiek was een bond van zelfstandige gewesten. Verwachte fout: confederatie met oligarchie verwarren.

Waar streefden de stadhouders naar?

A

Meer zelfstandigheid voor elke stad

B

Het afschaffen van de oorlogseconomie

C

Het verdrijven van de arbeidsmigranten

D

Meer eenheid en aanzien

Stadhouders wilden meer eenheid en aanzien en moesten de vrijheden van steden respecteren. Verwachte fout: dat zij particularisme wilden; dat was juist het streven van de regenten.

Vul in

Rijke kooplieden investeerden in droogmakerijen en lieten buitens bouwen om hun status te verhogen.

droogmakerijen

buitens

tussenhandel

stapelmarkt

Droogmakerijen en buitens. Verwachte fout: stapelmarkt, een functie van Amsterdam en geen investering van individuele kooplieden.

Welke gewesten kregen een ring van steden met openbaar vervoer?

A

Zeeland en Friesland

B

Groningen en Drenthe

C

Gelderland en Overijssel

D

Holland en Utrecht

Syllabus: Holland en Utrecht. Verwachte fout: Zeeland; ook een zeegewest, maar de ring van steden met openbaar vervoer lag in Holland en Utrecht.

Zet op volgorde, van vroeg naar laat

1

Londen neemt de rol van Amsterdam over

2

Mercantilisme in Engeland en Frankrijk (na 1648)

3

Tussenhandel en wereldhandel in handen van de Republiek

4

Oorlogseconomie tegen de Habsburgers

5

Het Rampjaar (1672)

Eerst de oorlogseconomie, dan de bloei van de tussenhandel, na 1648 het mercantilisme, in 1672 het Rampjaar en daarna de overname door Londen.

Wie vormden de grote markt voor kunstenaars als Rembrandt?

A

De Habsburgers

B

Rijke kooplieden

C

De stadhouders

D

Het gemeen

Onder rijke kooplieden vonden kunstenaars een enorme markt. Verwachte fout: het gemeen, dat minder profiteerde van de welvaart.

Wat is mercantilisme?

A

Het recht van burgers om vrij te geloven

B

Het opslaan en doorverkopen van goederen

C

Beleid dat de eigen handel beschermt

D

Bestuur door een kleine kring regenten

Engeland en Frankrijk beschermden hun eigen handel. Verwachte fout: stapelmarkt, omdat beide met handel te maken hebben.

Welke positie nam Johan de Witt in?

A

Staatsgezind: tegen de Oranjes

B

Oranjegezind: voor de stadhouder

C

Aanvoerder van het gemeen

D

Voorstander van een sterke vorst

Regenten als Johan de Witt waren staatsgezind. Verwachte fout: Oranjegezind, de positie van het gemeen.

Waarom trok de Republiek arbeidsmigranten aan?

Goed: door de welvaart en de groeiende steden was er werk en kansen. Verwachte fout: alleen 'vanwege de gewetensvrijheid'; die speelde mee, maar werk was de basis.

Wat deden veel regenten na 1648 met hun geld?

A

Zij investeerden het in extra droogmakerijen

B

Zij leenden het uit aan buitenlandse ondernemers

C

Zij gaven het aan het gemeen

D

Zij kochten er de stapelmarkt mee op

Veel regenten leenden hun geld uit aan buitenlandse ondernemers en machthebbers. Verwachte fout: dat zij juist meer investeerden in de eigen economie.

Vul in

Het Rampjaar luidde het einde in; daarna nam oligarchisering toe.

Rampjaar

oligarchisering

mercantilisme

tussenhandel

Rampjaar en oligarchisering. Verwachte fout: mercantilisme, dat al na 1648 speelde.

Hoe zeker voel je je over dit onderwerp?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

STEDEN EN BURGERS · 1602-1700

Goed gedaan!

Je kent nu de rol van de burgerij in de Republiek in de Gouden Eeuw, van oorlogseconomie tot het Rampjaar 1672. Zo beantwoord je de leidende vraag: in hoeverre bepaalde de burgerij de ontwikkelingen?