§1.3 Steelbladdiagram (leerjaar 4)

1

Statistiek en kans

Paragraaf 1.3

Steelbladdiagram

Een staafdiagram waarin je elk getal nog kunt zien: het steelbladdiagram. Hoe lees en teken je zo'n diagram?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 4, vmbo-kgt (mavo)

1 / 15
suivant
Slide 1: Slide
newEditorWiskundeMiddelbare schoolvmbo t

Cette leçon contient 15 diapositives, avec quiz interactifs et diapositives de texte.

Signaler cette leçon

Introduction

Leerlingen lezen en tekenen een steelbladdiagram met een sleutel en halen er modus, mediaan, spreidingsbreedte en gemiddelde uit. Les bij Getal & Ruimte vmbo-kgt (mavo) leerjaar 4, hoofdstuk 1 Statistiek en kans, paragraaf 1.3. Met startvraag, theorie, opdrachten Kennis en Toepassing, een Verderkijker en de checklist leerdoelen.

Éléments de cette leçon

1

Statistiek en kans

Paragraaf 1.3

Steelbladdiagram

Een staafdiagram waarin je elk getal nog kunt zien: het steelbladdiagram. Hoe lees en teken je zo'n diagram?

Gemaakt bij Getal & Ruimte, leerjaar 4, vmbo-kgt (mavo)

Les bij Getal & Ruimte, leerjaar 4, hoofdstuk 1 Statistiek en kans, paragraaf 1.3 Steelbladdiagram. Ongeveer 40 minuten, mavo. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

1.3  Steelbladdiagram

Leerdoelen

1.3.1

Je kunt een steelbladdiagram lezen en de sleutel gebruiken.

1.3.2

Je kunt een steelbladdiagram tekenen met stelen en bladeren op volgorde.

1.3.3

Je kunt modus, mediaan en gemiddelde uit een steelbladdiagram halen.

De leerdoelen staan in het boek bovenaan de paragraaf. Aan het eind van de les komen ze terug in de checklist. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Startvraag

Reistijd naar school

Het steelbladdiagram toont de reistijd van 20 leerlingen. Hoeveel leerlingen reizen langer dan 40 minuten?

A

4

B

6

C

5

D

7

Laat leerlingen eerst zelf aflezen: de bladeren bij steel 4 zijn 1, 2, 5 en 7 (41, 42, 45, 47) en bij steel 5 staat 2 (52). Dat zijn 5 leerlingen. Wie 4 kiest, vergeet de 52. Wie 6 of 7 kiest, telt een steel mee die er niet bij hoort. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Steel en bladeren

In een steelbladdiagram staan de tientallen links van de streep (de steel) en de eenheden rechts (de bladeren). Bij 2 | 3 hoort 23. De sleutel vertelt hoe je het leest. De bladeren staan op volgorde, zodat je mediaan en modus snel vindt.

Laat zien dat het diagram twee dingen tegelijk doet: alle waarden staan erin en je ziet de verdeling, net als bij een liggend staafdiagram. Vraag: wat is de kortste reistijd? (12 minuten) Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Wat haal je eruit?

Uit een steelbladdiagram lees je de belangrijkste maten direct af.

Modus

Het getal dat het vaakst voorkomt: zoek een blad dat in een steel herhaald wordt.

Mediaan

Tel de bladeren. Bij een even aantal: het gemiddelde van de twee middelste.

Spreidingsbreedte

Grootste min kleinste: lees ze af aan het eerste en laatste blad.

Laat leerlingen bij elke kaart een situatie noemen waarin je de maat gebruikt. Let op: de modus is een getal (23), niet de steel (2). Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Voorbeeldopdracht 1

Bepaal de mediaan en de modus van de reistijden in het steelbladdiagram.

gegeven

20 reistijden, een even aantal

10e waarde: 29 en 11e waarde: 31

uitwerking

mediaan = (29 + 31) : 2 = 30

modus: 23 komt twee keer voor

antwoord

mediaan 30 minuten, modus 23 minuten

Tel samen de bladeren af tot de 10e en 11e waarde: steel 1 heeft 3, steel 2 heeft 7 (samen 10) en steel 3 begint met 31. Dus de 10e is 29 en de 11e is 31. Wie 29 of 31 noemt, vergeet het gemiddelde bij een even aantal. Wie 2 als modus noemt, kijkt naar de steel. Image credit: Eigen figuur, LessonUp Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Opdrachten Kennis

1

Bij een steelbladdiagram geldt: 12 | 5 betekent 125. Welk getal hoort bij 11 | 8?

A

11,8

B

1.180

C

19

D

118

De sleutel bepaalt de betekenis: de steel 11 stelt de honderdtallen en tientallen voor en het blad de eenheden, dus 118. 11,8 en 1.180 verzetten de komma. 19 is 11 + 8: wie dat kiest, telt steel en blad op in plaats van ze achter elkaar te zetten. Lees dus altijd eerst de sleutel.

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Zo teken je het diagram

Zo maak je een steelbladdiagram:

  • zet alle getallen op volgorde

  • schrijf de stelen onder elkaar, ook een steel zonder bladeren

  • zet de bladeren per steel op volgorde

  • schrijf de sleutel erbij

Laat leerlingen dit zelf doen met de gegevens van de klas, bijvoorbeeld hun reistijd of schermtijd. Veelgemaakte fouten: een steel overslaan, bladeren niet op volgorde zetten, de sleutel vergeten. Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Opdrachten Toepassing

2

Bepaal de mediaan van deze 15 quizscores.

Bij 15 scores is de mediaan de 8e waarde. Tel: steel 0 heeft 1, steel 1 heeft 4 (samen 5), steel 2 heeft 5 (samen 10). De 8e waarde is dus het derde blad bij steel 2: 23. Wie 26 antwoordt, noemt de modus. Wie 24 antwoordt, noemt het gemiddelde. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Opdrachten Toepassing

3

Bereken het gemiddelde van de 15 scores in het diagram.

A

26

B

24

C

23

D

22,5

De som van alle scores is 360, gedeeld door 15 geeft 24. 26 is de modus, 23 de mediaan en 22,5 komt uit delen door 16 in plaats van 15. Doorvraag: waarom ligt het gemiddelde hier boven de mediaan? (de hoge scores trekken het gemiddelde omhoog) Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Vul de ontbrekende woorden in.

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Opdrachten Toepassing

4

Bij een even aantal is de mediaan het gemiddelde van de twee middelste waarden.

Het getal dat het vaakst voorkomt, heet de modus.

De sleutel vertelt hoe je steel en blad leest.

gemiddelde
modus
sleutel
som
spreiding

De afleider som is een veelgemaakte fout: de twee middelste waarden optellen zonder te delen door 2. Spreiding gaat over het verschil tussen grootste en kleinste waarde, niet over het midden.

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Opdrachten Toepassing

★ 5

Bereken het gemiddelde van deze 20 reistijden. Rond af op 1 decimaal.

Tel alle reistijden op: 616. 616 : 20 = 30,8 minuten. Vergelijk met de mediaan van 30: het gemiddelde ligt iets hoger, door de langere reistijden van 41 tot 52 minuten. Wie 30 antwoordt, noemt de mediaan. Wie 616 antwoordt, vergeet te delen. Image credit: Eigen figuur, LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

V E R D E R K I J K E R

Twee groepen naast elkaar

Wil je twee groepen vergelijken, dan maak je een dubbel steelbladdiagram: de steel staat in het midden, de bladeren van groep 1 links en die van groep 2 rechts. Zo zie je in één oogopslag welke groep hogere waarden heeft.

Laat leerlingen de reistijden van fietsers en bus-reizigers op die manier naast elkaar zetten. Vraag: waarom is dit handiger dan twee losse diagrammen? Image credit: LessonUp

Hoofdstuk 1

Paragraaf 1.3

Checklist leerdoelen

Welk leerdoel vind je nog het lastigst?

1

1.3.1 Steelbladdiagram lezen

2

1.3.2 Steelbladdiagram tekenen

3

1.3.3 Modus, mediaan en gemiddelde

4

Ik kan ze allemaal

In het boek sluit elke paragraaf af met de checklist leerdoelen. Gebruik de uitslag om te kiezen wat je de volgende les herhaalt.

1.3

Klik hier

Image credit: LessonUp