Televisie en computer (Geschiedenis vwo), les 2: Examentraining

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 4-6

Introduction

Oefen examenvragen over tijdvak 10: ordenen, aspect in een bron, oorzaken en gevolgen en verandering.

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Examentraining

Televisie en computer: zo pak je examenvragen aan

Les 2 van 3. Laat leerlingen in tweetallen overleggen bij de open vragen. Image credit: Evert F. Baumgardner / Wikimedia Commons, publiek domein

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Wat ga je kunnen?

Ik kan examenvragen over tijdvak 10 beantwoorden: ordenen, een aspect herkennen in een onbekende bron, oorzaken en gevolgen en verandering.

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Zo pak je een examenvraag aan

• 1. Lees: bestudeer bron en vraag, let op jaartal, maker en context

• 2. Zoek: welk kenmerkend aspect (45 tot en met 49) en welke context past?

• 3. Schrijf: antwoord met een begrip uit de stof en een verwijzing naar de bron

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Vraagtype 1: ordenen en periodiseren

• Tijdvak 9: tijd van wereldoorlogen. Tijdvak 10: tijd van televisie en computer, vanaf 1950

• Gebruik ankers uit de contexten: 1949, 1953, 1961, 1972, 1976 en 1989

Zet op volgorde, van vroeg naar laat

1

Dood van Mao

2

Cubacrisis

3

Studentenprotest op het Plein van de Hemelse Vrede

4

Wederzijdse erkenning van BRD en DDR

5

Opstand in de DDR

1953, 1962, 1972, 1976, 1989.

Welke Duitse gebeurtenis valt vóór de grens tussen tijdvak 9 en 10?

A

Oprichting van de BRD en de DDR in 1949

B

Bouw van de Berlijnse muur in 1961

C

Wederzijdse erkenning in 1972

D

Hereniging van Duitsland in 1990

Tijdvak 10 begint rond 1950. Fout: de muur, omdat die in het Duitse verhaal een vroeg symbool lijkt.

Nixon en Chroesjtsjov in debat, Moskou, 24 juli 1959

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Vraagtype 2: aspect in een onbekende bron

• Je krijgt een onbekend voorbeeld en kiest welk kenmerkend aspect erin zit

• Signaalwoorden: Hongkong, Taiwan, kernwapens, euro, televisie, consumptiecultuur

Image credit: Thomas J. O'Halloran / Wikimedia Commons, publiek domein

Een bron meldt dat Hongkong en Macao eind jaren 1990 aan China worden overgedragen. Welk aspect?

A

De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken

B

De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie

C

De eenwording van Europa

D

De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen

KA 46, zo gekoppeld in de context China. Fout: KA 45, omdat China communistisch was.

Duitse studenten protesteren in 1968 tegen consumptiecultuur en beperkte denazificatie. Welk aspect?

A

De dekolonisatie

B

De wapenwedloop

C

De eenwording van Europa

D

Sociaal-culturele veranderingen door toenemende welvaart

KA 48. Fout: KA 45, omdat de DDR het terrorisme steunde, maar de kern is de kritiek op welvaart.

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Vraagtype 3: oorzaken en gevolgen

• Onderscheid directe en indirecte oorzaken, korte en lange termijn en een aanleiding

• Soorten: politiek-bestuurlijk, sociaaleconomisch, cultureel-mentaal

Gorbatsjov liet de Brezjnevdoctrine los. Welk soort oorzaak voor de val van de muur?

A

Politiek-bestuurlijk

B

Sociaaleconomisch

C

Cultureel-mentaal

D

Aanleiding op korte termijn

Een besluit van de Sovjetleiding is politiek-bestuurlijk. Fout: aanleiding, omdat de muur snel viel, maar dit besluit lag eraan ten grondslag.

Leg uit hoe de economie van de DDR bijdroeg aan de val van de muur.

Goed: slecht functionerende planeconomie en herstelbetalingen, ontevreden burgers die via de televisie het Westen zagen, vlucht en protest in 1989. Verwachte fout: alleen noemen dat de DDR arm was.

Reagan en Gorbatsjov ondertekenen het INF-verdrag, Washington, 8 december 1987

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Vraagtype 4: continuïteit en verandering

• Welke zaken veranderden en welke bleven gelijk? Let op tempo, duur en schaal

• Voorbeeld: in 1987 tekenden Reagan en Gorbatsjov het INF-verdrag over kernwapens

Image credit: White House Photographic Office / Wikimedia Commons, publiek domein

De Koude Oorlog verdween in 1989-1991 in enkele jaren uit heel Europa. Hoe typeer je dit?

A

Een langzame verandering op grote schaal

B

Een snelle verandering op kleine schaal

C

Een snelle verandering op grote schaal

D

Een langzame verandering op kleine schaal

Tempo snel, schaal groot. Fout: langzaam, omdat de détente al in de jaren zestig begon, maar de omwenteling zelf was snel.

Noem een continuïteit en een verandering in de verhouding tussen de blokken rond 1987.

Goed: continuïteit, de blokken en kernwapens bleven bestaan; verandering, onderhandelen en wapenbeperking in plaats van opbouw. Verwachte fout: alleen een verandering noemen.

Welk vraagtype vind jij het lastigst?

1

Ordenen en periodiseren

2

Aspect in een onbekende bron

3

Oorzaken en gevolgen

4

Continuïteit en verandering

TIJDVAK 10 · VANAF 1950

Tips voor op het examen

• Koppel elk voorbeeld aan één aspect (45 tot en met 49) en noem de context erbij

• Leer de ankers 1949, 1953, 1961, 1972, 1976, 1989 en 2001

• Gebruik in je antwoord altijd een begrip uit de stof en verwijs naar de bron