Vuurwerk

• newEditor
• Burgerschapskunde
• Mentorles
• +2
• Basisschool
• Middelbare school
• Praktijkonderwijs
• Speciaal Onderwijs
• Voortgezet speciaal onderwijs
• vmbo, mavo, havo, vwo

Introductie

Vuurwerk is een kant-en-klare les over het ontstaan, het maken en de risico's van vuurwerk. Zonder al te sturend te zijn, worden de leerlingen uitgedaagd na te denken over hoe zij tegen het afsteken van vuurwerk aankijken en wat hun verantwoordelijkheid daarin is.

Instructies

Benodigdheden (voor opdracht slide 26):

• Afgeplakte of matte veligheidsbrillen
• Tape (afplakken van vingers)
• Herriestoppers of gehoorbeschermers

Deze les is kant-en-klaar, maar we raden aan de les eerst door te nemen. Bekijk daarvoor ook de notities bij de slides voor eventuele lessuggesties of verdiepende vragen.

De les inkorten? Dat kan!

Als je een aantal slides niet wilt inzetten, sla de les dan eerst op.

Klik, in de linkerkolom in de editor, op de oogjes rechts naast de miniatuurslides. De slides worden transparant en zullen tijdens je presentatie niet zichtbaar zijn. 

Uitaard kan je ook een enkele slide toevoegen aan je eigen les. Klik daarvoor in het lesoverzicht rechtsboven op het driehoekje van de betreffende slide; Gebruik in mijn les.

Je kunt vervolgens deze slide toevoegen aan jouw les.

VUURWERK

Aan het eind van deze les kan jij...

uitleggen waar de traditie van vuurwerk vandaan komt

1

uitleggen hoe vuurwerk wordt gemaakt

2

benoemen wat de kenmerken zijn van de vuurwerk-categorieën

3

vertellen wat de risico's het afsteken van vuurwerk zijn

4

uitleggen hoe je zelf zorgt voor een veilige jaarwisseling

5

Op welke dagen kun je vuurwerk kopen?

A

30 en 31 december

B

29, 30 en 31 december

C

28, 29 en 30 december

D

het hele jaar door

Wanneer mag je vuurwerk afsteken?

A

31 december van 00:00 tot 1 januari 01:00

B

31 december van 16:00 tot 1 januari 01:00

C

31 december van 16:00 tot 1 januari 02:00

D

31 december van 18:00 tot 1 januari 02:00

Vanaf welke leeftijd mag je vuurwerk kopen?

A

12 jaar

B

16 jaar

C

18 jaar

D

21 jaar

Heb jij wel eens vuurwerk afgestoken?

1

Ja

2

Nee

Benieuwd naar de tussenstand?

KLIK OP DE BEKER!

De traditie van vuurwerk

1

Siervuurwerk

Knalvuurwerk

Grondvuurwerk

Luchtvuurwerk

Voeg hier je vraag toe

Welke soorten vuurwerk ken je?

Schrijf er in een minuut zoveel mogelijk op!

1

minute

00

second

add30s

Hoe wordt vuurwerk gemaakt?

2

Hoe voeg je kleur toe aan vuurwerk?

A

Door pigmenten toe te voegen

B

Door potloodslijpsel toe te voegen

C

Door metaaldeeltjes toe te voegen

D

Door gekleurd papier toe te voegen

Welke kleur vuurwerk krijg je met welk metaal?

Strontium 🔴

Barium 🟢

Koper 🔵

🔴

🟢

🔵

🟡

🟣

Plaats de juiste kleur achter het metaal.

Wat is jouw favoriete vuurwerkkleur?

1

🔴 rood

2

🟢 groen

3

🔵 blauw

4

⚪️ wit

5

🟡 geel

Hoe wordt vuurwerk gemaakt?

2

Uit welke twee gassen bestaat knalgas?

A

Waterstofgas + Stikstofgas

B

Koolstofdioxide + een SAS

C

Zuurstofgas + Lachgas

D

Zuurstofgas + Waterstofgas

Wat vind jij van die harde knallen?

Hoe wordt vuurwerk gemaakt?

2

Met welke stof krijgen we vuurwerk

zo hoog in de lucht?

A

TNT

B

Buskruit

C

Nitroglycerine

D

Dynamiet

We vatten het nog even samen.

Als het lont van het vuurwerk wordt aangestoken komt het eerst bij het buskruit terecht. Daardoor het vuurwerk de hoog de lucht in. Ondertussen belandt het lont bij het ontstekingspoeder, de sas. Hoog in de lucht knalt het vuurwerk dan uit elkaar. De metaaldeeltjes zorgen dan voor de mooie kleuren en

de gassen die vrijkomen voor de harde knallen.

buskruit

sas

metaaldeeltjes

gassen

Zet de woorden op de juiste plek.

Kenmerken van de

vuurwerk-categorieën

3

Leeftijd:

F 3

F 1

F 4

F 2

F 3

F 1

F 4

F 2

Welke vuurwerkcategorie hoort bij de kenmerken?

Klik op de hotspots voor de kenmerken.

Mag alleen door professionals buitenshuis worden afgestoken, met een minimale afstand van

15-25 meter.

Mag alleen door professionals buitenshuis worden afgestoken, met een minimale afstand van

15-25 meter.

Mag alleen door professionals buitenshuis worden afgestoken, met een minimale afstand van

15-25 meter.

Mag alleen door professionals buitenshuis worden afgestoken, met een minimale afstand van

15-25 meter.

Veel gevaar oplevert, hard geluid en alleen bestemt voor professioneel gebruik

Weinig gevaar en laag geluidsniveau

Weinig gevaar en bijna geen geluid

Hoog risico, alleen bestemt voor professioneel gebruik en sinds 2020-2021 verboden voor publiek gebruik

Kindervuurwerk; sterretjes,

knalerwten en Bengaalse

lucifers

Groot vuurwerk zoals

Chinese rollen en single shots

Consumentenvuurwerk,

zoals vuurpijlen, cakeboxen,

knalvuurwerk en astronautjes

Consumentenvuurwerk

Groot vuurwerk zoals Cobra's,

dat alleen gebruikt mag worden

door mensen met

specialistische vuurwerkkennis

Soort:

Categorie:

Gebruik:

illegaal vuurwerk

Waar denk jij aan bij...

Voor de docent:

Legaal vuurwerk:

Op de verpakking staat: ‘Geschikt voor particulier gebruik’, informatie over de fabrikant, het artikeljaar en productiejaar, de CE-markering en een vermelding of afbeelding van de effecten van het vuurwerk na afsteken.

Het bevat een Nederlandstalige handleiding.

Illegaal vuurwerk: 

Voldoet niet aan de wettelijke eisen en kan bij gebruik zeer gevaarlijk zijn. 

Dit vuurwerk bevat teveel kruit en vaak wordt gebruikgemaakt van snel brandend lont. Hierdoor kun je niet altijd op tijd wegkomen. 

Voorbeelden van bekend illegaal vuurwerk zijn: minivuurpijlen (babypijltjes), Romeinse kaarsen, strijkers, Bengaals vuur, mortierbommen, lawinepijlen, cobra’s, vuurpijlen en knalvuurwerk.

Illegaal vuurwerk is niet te koop bij Nederlandse vuurwerk-verkooppunten.

- Kenden de leerlingen deze kenmerken van illegaal vuurwerk?

Één van je vrienden wil illegaal vuurwerk

afsteken. Wat doe jij?

1

Niets, ik blijf erbij staan

2

Ik loop weg

3

Ik zeg er iets van

4

Ik weet niet wat ik zou doen

De risico's van vuurwerk

4

Ervaar het gevolg van vuurwerkletsel.

Voor de docent

Leg voor deze opdracht het volgende klaar:

Oogletsel: (Half) afgeplakte en matgemaakte veiligheidsbrillen

Handletsel: Plak met tape vingers vast, zodat de hand niet volledig gebruikt kan worden

Gehoorletsel: Gehoorbeschermers en/of herriestoppers. 

Opdracht:

Om de beurt zal een leerling 'vuurwerkletsel' ervaren.

Verdeel de klas in vijf groepen

Om de beurt zal een leerling vuurwerkletsel ervaren d.m.v. een van de klaargelegde voorwerpen.

Draai de spinner en bekijk de opdracht.

De teamleden van de leerling die het letsel zal ervaren, mogen bepalen welke handicap ze hun klasgenoot gaan geven. 

Laat de leerling met het letsel de handeling uit de spinner uitvoeren.

Spreek na:

- Hoe ging het?

- Hoe voelde je je tijdens de opdracht?

- Is het je waard om dit risico te lopen door vuurwerk, niet volgens de voorschriften, af te steken?

Hoe steek ik veilig 

vuurwerk af?

5

Ik koop geen illegaal vuurwerk

Ik zorg voor een veilige afsteekplek

Ik gebruik een veiligheidsbril en een

aansteeklont

Ik draag beschermende kleding

Ik lees vooraf de gebruiksaanwijzing

Ik houd een veilige afstand

Ik steek één stuk per keer aan

Ik steek vuurwerk niet opnieuw aan

Sleep de vuurpijlen naar de

maatregelen die jij naleeft als je vuurwerk afsteekt.

Mis je een veiligheidsmaatregel? Zo ja, welke?

Welke veiligheidsmaatregel vind jij het belangrijkst?

Maken deze maatregelen vuurwerk afsteken minder leuk? Waarom wel/niet?

Beantwoord daarna de 

volgende vragen:

Wat doe jij om veilig vuurwerk af te steken?

Stellingen over vuurwerk

Wat vind jij?

6

Mensen die illegaal vuurwerk afsteken,

moeten flink gestraft worden.

1

Eens

2

Oneens

Vuurwerk is gewoon leuk en iedereen moet

voor zijn eigen veiligheid zorgen.

1

Eens

2

Oneens

Vuurwerk is gewoon leuk en iedereen moet

voor zijn eigen veiligheid zorgen.

1

Eens

2

Oneens

1

Eens

2

Oneens

Je mag anderen niet lastig vallen

met jouw vuurwerk.

Vuurwerk moet verboden worden. Het is duur,

milieu-onvriendelijk en zorgt voor veel schade!

1

Eens

2

Oneens

Zonder vuurwerk is Oud & Nieuw

geen feest!

1

Eens

2

Oneens

Noem 3 dingen die je deze les geleerd hebt.

Klik op de hotspots en creëer je eigen vuurwerkshow!

VUURWERK

Klik hier voor de korte les 'Vuurwerk en dieren'.

Op zoek naar meer kant-en-klare themalessen?

Klik hier.