250 jaar Verenigde Staten: van 13 kolonies naar wereldmacht

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 4-6

Introductie

Hoe werd een groep kolonies de machtigste republiek ter wereld, en wie stonden er aan het roer?

Instructies

Aan het eind van deze les kun je…

• uitleggen waarom de Verenigde Staten onafhankelijk werden van Groot-Brittannië.
• belangrijke gebeurtenissen uit 250 jaar Amerikaanse geschiedenis in de juiste tijd plaatsen.
• verklaren hoe presidenten en gebeurtenissen hebben bijgedragen aan de groei van de VS als wereldmacht.

Verenigde Staten

van 13 kolonies naar wereldmacht

Welk woord past volgens jou het beste bij

de geschiedenis van de VS?

1

Vrijheid

2

Oorlog

3

Wereldmacht

4

Ongelijkheid

5

Iets anders, namelijk . . .

Voorkennisactivatie opdracht:
Laat bij elk gekozen categorie 1 leerling uitleggen waarom hij/zij die heeft gekozen.

Zonder devices
Hang vier A4’tjes in de hoeken van het lokaal: vrijheid, oorlog, wereldmacht en ongelijkheid
Vraag op de slide: Welk woord past volgens jou het beste bij de geschiedenis van de VS?

Leerlingen lopen naar een hoek.

• uitleggen waarom de Verenigde Staten onafhankelijk werden van Groot-Brittannië.
  

• belangrijke gebeurtenissen uit 250 jaar Amerikaanse geschiedenis in de juiste tijd plaatsen.
  

• verklaren hoe presidenten en gebeurtenissen hebben bijgedragen aan de groei van de VS als wereldmacht.

Aan het eind van

deze les kun je…

Waarom kwamen de kolonisten in opstand?

• Britse koning verhoogde belastingen

• Kolonisten hadden geen inspraak

• “No taxation without representation”

• Invloed van de Verlichting

De geboorte van de Verenigde Staten

Leg uit:
Voordat Amerika een wereldmacht was, bestond het uit 13 Britse kolonies aan de oostkust. De kolonisten raakten gefrustreerd door de Britse koning George III. Hun grootste frustratie? “No taxation without representation” (wel belasting betalen, maar geen inspraak in het Britse parlement). Dit leidde tot de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog (1775-1783).

Hulpvragen:
- Waarom zouden mensen belasting zonder inspraak oneerlijk vinden?
- Welke rechten vinden wij tegenwoordig normaal?

Wat maakte de kolonisten het meest boos?

A

Ze mochten geen handel drijven

B

Ze wilden een eigen koning, niet een uit Engeland

C

Ze wilden bij Frankrijk horen

D

Ze moesten belasting betalen zonder inspraak

Zou jij in opstand komen tegen een regering als je geen inspraak had? Waarom wel/niet?

Wat vieren Amerikanen op 4 juli?

• Onafhankelijkheidsverklaring

• Start van een nieuw land

• Ideeën van vrijheid en gelijkheid

4 juli 1776

Op 4 juli 1776 tekenden de Founding Fathers de Onafhankelijkheidsverklaring (Declaration of Independence), hoofdzakelijk geschreven door Thomas Jefferson.

Wat vieren ze? Niet het einde van de oorlog (die duurde nog jaren), maar de geboorte van de Verenigde Staten als onafhankelijk land.

De essentie: Het document stond vol met Verlichtingsidealen. Ieder mens had recht op “Life, Liberty and the pursuit of Happiness”.

1776: Onafhankelijkheidsverklaring

De VS breekt officieel met Groot-Brittannië op basis van Verlichtings-idealen.

1789: De Grondwet (Constitution)

De VS wordt een federale republiek met de Trias Politica (scheiding der machten).

1861-1865: De Amerikaanse Burgeroorlog

Het industriële Noorden vecht tegen het agrarische, slavenhoudende Zuiden. Het Noorden wint. De slavernij wordt afgeschaft.

1917-1918: Eerste Wereldoorlog

De VS verlaat de isolationistische koers (Monroe-doctrine) en grijpt in in Europa.

1929: Wall Street Crash

Grote Depressie. Wereldwijde economische crisis.

1941-1945: Tweede Wereldoorlog

Na Pearl Harbor vecht de VS mee. Einde van de oorlog markeert de start van de Koude Oorlog en de VS als 'super-macht'.

Burgeroorlog: Noorden = industrie
Zuiden = plantages + slavernij

Tweede Wereldoorlog
Na Pearl Harbor verandert de VS in een echte wereldmacht.

Koude Oorlog
Geen directe oorlog tussen VS en Sovjet-Unie, maar strijd tussen kapitalisme en communisme.

1947-1991: De Koude Oorlog

Strijd tussen het kapitalistische Westen (VS) en het communistische Oosten (SU).

2001: Terroristische aanslagen (9/11)

De start van de War on Terror en een omslag in de wereldwijde veiligheidspolitiek.

Zet de gebeurtenissen in de juiste volgorde

Eerste

Wereld-oorlog

Amerikaanse

Burgeroorlog

Tweede

Wereld-oorlog

Onafhan-kelijkheids-verklaring

De

Grondwet

De Koude

Oorlog

Wall

Street

Crash

9/11

1776

1789

1861–1865

1929

2001

1917-1918

1941-1945

1947-1991

Geef leerlingen kaartjes met gebeurtenissen. Laat ze zichzelf op volgorde zetten. Gebeurtenissen:

1. Onafhankelijkheidsverklaring
2. Grondwet
3. Burgeroorlog
4. Eerste Wereldoorlog
5. Beurskrach
6. Tweede Wereldoorlog
7. Koude Oorlog
8. Civil Rights Movement
9. 9/11

De president van de VS is . . .

• staatshoofd én regeringsleider

• opperbevelhebber van het leger

• invloedrijk in binnen- en buitenland

• elke 4 jaar opnieuw verkiesbaar

President

Maar:

• De president heeft niet alle macht.

• De macht is verdeeld.

Koppel dit aan de trias politica:
- President: uitvoerende macht
- Congres: wetgevende macht
- Hooggerechtshof: rechterlijke macht

Hulpvraag: Waarom is het slim om macht te verdelen?

Wie kan een president tegenhouden?

A

Het congres

B

De rechters

C

Beide

D

Niemand

Franklin D. Roosevelt

Ronald Reagan

Abraham Lincoln

Dwight D. Eisenhower

De presidenten die Amerika vormden

George Washington

Hij leidde als generaal het Amerikaanse leger naar de overwinning op de Britten in de Onafhankelijkheidsoorlog. Als allereerste president van de VS schiep hij het ambt en bepaalde hij de blauwdruk voor de Amerikaanse democratie.

Hij loodste de VS door de bloedige Amerikaanse Burgeroorlog en voorkom dat het land definitief uiteenviel. Met de Emancipation Proclamation maakte hij formeel een einde aan de slavernij in de Verenigde Staten.

Hij trok de VS met zijn economische New Deal uit de Grote Depressie van de jaren '30. Vervolgens leidde hij het land (en de geallieerden) door de Tweede Wereldoorlog en legde hij de fundamenten voor de Verenigde Naties. Hij is de enige Amerikaanse president die vier keer werd verkozen.

Als president stabiliseerde Eisenhower de Koude Oorlog door de Koreaanse Oorlog te beëindigen en de containment-politiek (het indammen van het communisme) te versterken. Binnenlands zorgde hij voor enorme economische groei en de aanleg van het Amerikaanse snelwegsysteem.

Reagan veranderde de Amerikaanse economie ingrijpend met zijn marktgerichte politiek (Reaganomics: lagere belastingen, minder overheidsbemoeienis). Daarnaast zette hij de Sovjet-Unie economisch en militair onder zo grote druk dat dit mede leidde tot het einde van de Koude Oorlog en de val van de Berlijnse Muur.

Presidenten Challenge

Wie ben ik?

George Washington

Ronald Reagan

Abraham Lincoln

Franklin D. Roosevelt

Looste de VS door de Grote Depressie (New Deal) en de Tweede Wereldoorlog

De allereerste president en generaal tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog

Zette de Sovjet-Unie militair en economisch zo onder druk dat de Koude Oorlog eindigde

President tijdens de Burgeroorlog, herenigde het land en schafte de slavernij af

Hieronder staan vier omschrijvingen en vier afbeeldingen. Koppel de foto aan de president.
- George Washington: De allereerste president en generaal tijdens de Onafhankelijkheidsoorlog.
- Abraham Lincoln: President tijdens de Burgeroorlog, herenigde het land en schafte de slavernij af (vermoord in 1865).
- Franklin D. Roosevelt (FDR): Looste de VS door de Grote Depressie (New Deal) en de Tweede Wereldoorlog.
- John F. Kennedy (JFK): President tijdens de Cubacrisis en symbool voor de hoopvolle jaren '60 (vermoord in 1963).

Welke president had volgens jou de grootste invloed op de geschiedenis van de VS?

Laat leerlingen eerst individueel kiezen, daarna in duo’s verdedigen om het vervolgens klassikaal te bespreken.

Hoe staat Amerika er nu voor?

• nog steeds wereldmacht

• grote politieke verdeeldheid

• invloed op economie, technologie en cultuur

• discussies over democratie en ongelijkheid

De invloed van de VS zie je in:

• films en series

• muziek

• technologie

• social media

• mode

• fastfood

Bespreek actuele thema’s:
- verkiezingen
- sociale media
- economische macht
- internationale rol

Door heel Amerika:

• grote vuurwerkshows

• speciale museumtentoonstellingen

• naspelen van historische gebeurtenissen

• scholenprojecten

• debatten over vrijheid en democratie

Hoe wordt 250 jaar gevierd?

Niet iedereen kijkt hetzelfde naar 250 jaar VS.

• Sommigen vieren vrijheid en democratie

• Anderen benadrukken slavernij, ongelijkheid en uitsluiting

Een feest voor iedereen?

Kun je een land vieren én kritisch zijn op zijn geschiedenis?

president

oorlog

belangrijk ideaal

gebeurtenis uit
de 20e eeuw

Noem 1. . .

president

oorlog

belangrijk
ideaal

gebeurtenis uit

de 20e eeuw