Module 3 - keuze onderwerp 'Bijna 18: wat nu?'
1 / 25
Lesduur is: 45 minInstructies
- Start de les door op de button Start les te klikken
- De link Printen biedt mogelijkheid om de slides en notities van de les te printen
Onderdelen in deze les
Slide 1 - Tekstslide
Vorm: woordweb, filmpje, poll, quizvraag en opdracht.
Leerdoel:
Na deze les
- kunnen studenten benoemen welke belangrijke zaken zij rond hun 18e moeten regelen op het gebied van DigiD, zorg, studie en wonen.
- Ze weten waar ze deze zaken kunnen regelen en kiezen één concrete actie die zij zelf na de les kunnen uitvoeren.
Overgang: Maar wat verandert er nou echt van de ene op de andere dag? Daar beginnen we mee.
Stel je wordt morgen 18.
Wat verandert er dan voor jou?
Wat verandert er dan voor jou?
Slide 2 - Woordweb
Stel je wordt morgen 18: Wat verandert er dan voor jou?
- Vraag wat er verandert als ze 18 worden. Laat ze 1 ding noemen.
- Vanaf je 18e word je voor steeds meer zaken zelf verantwoordelijk. Geef aan dat we vandaag zorgen dat ze weten wat ze moeten regelen.
Mogelijke antwoorden van studenten:
- OV jaarkaart
- DigiD
- Zorgverzekering
- Zorgtoeslag
- Studiefinanciering
- Inschrijven huurwoning
- Donorregistratie
- Legitimeren bij bank
Vraag ook:
- Waar kijk je naar uit als je 18 wordt?
- Waar zie je tegenop?
- Wat denk je dat veel geld gaat kosten?
Benadruk dat volwassen worden niet alleen meer vrijheid betekent, maar ook meer verantwoordelijkheid.
Overgang: Er verandert dus best veel. In dit korte filmpje zie je welke dingen je in ieder geval moet regelen.
Slide 3 - Video
Filmpje
Laat het filmpje zien en vertel dat je op 4 zaken hierna ingaat:
- Digid
- Zorg(zorgverzekering en zorgtoeslag)
- Studie (DUO/OV)
- Wonen & Geldzaken
Overgang: Er verandert dus best veel. In dit korte filmpje zie je welke dingen je in ieder geval moet regelen.
Slide 4 - Tekstslide
Wat moet je regelen?
Noemen de punten kort op en geef aan dat we hierna op de punten ingaan.
Onder de bolletjes staan linkjes naar relevante website. Deze kun gebruiken.
Vraag:
Welk van deze vier onderwerpen lijkt jou het lastigst om zelf te regelen?
Overgang: Om veel zaken online te kunnen regelen, heb je een DigiD nodig. Laten we daar eens mee beginnen.
Slide 5 - Tekstslide
DigiD
We gaan in dit onderdeel in op het hebben van een DigiD.
Overgang: Laten we eerst kijken hoeveel van jullie er al één hebben.
DigiD = jouw sleutel tot alles
Heb jij er al één?
Heb jij er al één?
Ja
Nee
Weet ik niet
Ik heb hem, maar weet mijn gegevens niet
Slide 6 - Poll
DigiD = jouw sleutel tot alles. Heb jij er al één?
Leg uit wat een DigiD is:
- Zonder Digid kun je veel zaken niet regelen. Het is een digitale sleutel voor de overheid. Als je inlogt wil de overheid ook graag weten dat jij ook bent wie je zegt dat je bent. Daarom moet je dus een DigiD aanvragen als je dit nog niet gedaan hebt. Je kunt het aanvragen via computer of telefoon. Verder heb je je BSN nummer, geboortedatum, postcode en huisnummer nodig. Je kunt het aanvragen via www.digid.nl
Vragen:
- Wat is het verschil tussen een DigiD hebben en hem ook echt kunnen gebruiken?
- Waarom is het handig dit vóór je 18e al op orde te hebben?
Overgang: Maar waarvoor heb je DigiD eigenlijk allemaal nodig?
Waarvoor heb je DigiD nodig??
Slide 7 - Woordweb
Waarvoor heb je DigiD nodig?
Vraag waarvoor ze het nodig hebben.
- Zorgverzekering inloggen
- Zorgtoeslag aanvragen
- Studiefinanciering aanvragen
- Gemeentezaken
- Pensioenoverzicht
Reflectie:
- Welke van deze zaken zou jij binnenkort zelf nodig kunnen hebben?
- Wat gebeurt er als je iets pas probeert te regelen op het moment dat je DigiD nodig hebt?
Overgang: Eén van de eerste financiële zaken die verandert rond je 18e is je zorgverzekering.
Slide 8 - Tekstslide
Zorgverzekering/Zorgtoeslag
In dit onderdeel gaan we op zorgverzekering en zorgtoeslag nader in. De volgende slide laat zien wat er verandert ten aanzien van de zorgverzekering als je 18 wordt.
Vraag:
Wie weet wat het verschil is tussen een zorgverzekering en zorgtoeslag?
Niet meteen corrigeren, gebruik dit als voorkennischeck.
Overgang: Eerst kijken we naar de verzekering: wat verandert er precies als je 18 wordt?
Slide 9 - Tekstslide
Zorgverzekering: wat verandert er als je 18 wordt.
Leg uit dat je tot je 18e meestal bij je ouders verzekerd bent. Daarna moet je het zelf regelen en zelf betalen. Je kan of een eigen verzekering afsluiten of op de polis van je ouders blijven. In beide gevallen moet je dit zelf betalen. Het bedrag dat je iedere maand betaalt heet premie.
Reflectievraag
- Wat zou er gebeuren als je géén zorgverzekering afsluit?
- Wat vind jij belangrijk aan een zorgverzekering: vooral prijs of ook wat er vergoed wordt?
- Waarom zou de goedkoopste verzekering niet altijd de beste zijn?”
Verdiepingsvraag
Waarom denk je dat zorgverzekering verplicht is in Nederland?
Op de vraag 'wat vind je belangrijk' gaan we later middels een opdracht op in.
Overgang: Bij een zorgverzekering betaal je niet alleen premie. Je krijgt ook te maken met het eigen risico. Maar wat betekent dat eigenlijk?
Wat is een eigen risico?
Maak de zin af:
Het bedrag dat ...
Maak de zin af:
Het bedrag dat ...
A
... je betaalt als het je eigen
schuld is.
B
... je per maand betaalt.
C
... je eerst zelf betaalt voordat de verzekering betaalt
D
... de verzekering maximaal betaalt.
Slide 10 - Quizvraag
Wat is een eigen risico? Maak de zin af: Het bedrag dat je ...
Het juiste antwoord is C:
Wanneer je een zorgverzekering hebt, betaalt de verzekeraar veel zorgkosten.
Maar sommige kosten betaal je eerst zelf.
Dat noemen we het eigen risico.
In Nederland is het verplichte eigen risico op dit moment € 385 per jaar.
Dat betekent:
-krijg je een rekening van € 100? dan betaal je zelf € 100
-krijg je een rekening van € 385? dan betaal je zelf € 385
- krijg je een rekening van € 600? dan betaal je eerst € 385, de verzekeraar betaalt de resterende € 215
-krijg je een rekening van € 385? dan betaal je zelf € 385
- krijg je een rekening van € 600? dan betaal je eerst € 385, de verzekeraar betaalt de resterende € 215
Vertel erbij dat een bezoek aan de huisarts niet onder het eigen risico valt.
Veel jongeren denken dat zij voor een huisartsrekening moeten betalen.
Dat is meestal niet zo.
Vragen:
- Waarom denken mensen vaak dat ‘eigen risico’ betekent dat iets je eigen schuld is?
- Is premie hetzelfde als eigen risico?
Overgang: We testen meteen of je het begrijpt met Yara.
Slide 11 - Tekstslide
Opdracht: eigen risico
Laat de studenten rekenen.
Yara betaalt € 385.
De verzekering betaalt € 215.
Vraag
- Waarom denk je dat er een eigen risico bestaat?
- Waarom betaalt de verzekering niet alles?
- Wat zou er gebeuren als er geen eigen risico bestond?
Persoonlijke situatie
- Heb jij al eens onverwachte zorgkosten gehad?
- Wie betaalt dat nu?
- Denk je dat je op je 18e altijd € 385 achter de hand hebt?
Financieel gedrag
- “Stel dat iemand geen € 385 achter de hand heeft: wat kan diegene doen?” Hoe kun je jezelf voorbereiden op onverwachte zorgkosten? Waarom kan een financiële buffer hierbij helpen?”
- Heb jij op dit moment genoeg spaargeld om dat te betalen?
- Hoe kun je je voorbereiden op onverwachte kosten?
Overgang: Je weet nu wat premie en eigen risico betekenen. Maar hoe kies je dan een verzekering die bij jou past?
Slide 12 - Tekstslide
Opdracht: kies een zorgverzekering!
Laat de studenten in tweetallen deze opdracht maken. Laat ze dan op basis van een van hun keuzes uitzoeken wat hun verzekering kost. Help ze op weg door aan te geven waar ze verzekeringen kunnen vergelijken: Independer.nl, zorgkiezer.nl en dat de goedkoopste niet altijd de beste is. Je kunt op een apart tabblad een van deze vergelijkingssite open zetten door op het plusje te klikken en daarna op de link.
Je kunt ook als het niet lukt via het bord een casus gemeenschappelijk uitwerken. Zet in een tabblad een vergelijkingssite open en vraag aan twee studenten gegevens en kijk wat er uit komt.
Vraag aan een aantal groepjes naar hun keuze en waarom ze die hebben gemaakt en wat de verzekering kost. Let op: studenten gaan dit wellicht in Chat GTP zoeken. Geef aan dat ze altijd moeten checken of die uitkomst klopt.
Vragen:
- Waarom koos je juist deze drie?
- Zou jouw keuze veranderen als je vaak naar de fysio gaat?
- Waarom is goedkoop niet automatisch voordelig?
De conclusie is: De goedkoopste is niet altijd de beste. Het hangt af van wat jij nodig hebt.
Overgang: Welke verzekering je ook kiest: hij kost iedere maand geld. Daar kan zorgtoeslag bij helpen.
Zorgverzekering kost dus geld. Zorgtoeslag
helpt om te betalen. Krijgen alle
studenten zorgtoeslag?
helpt om te betalen. Krijgen alle
studenten zorgtoeslag?
Ja
Nee
Weet ik niet
Slide 13 - Poll
Zorgverzekering kost dus geld. Zorgtoeslag helpt om te betalen. Krijgen alle studenten zorgtoeslag?
Je hebt recht op zorgtoeslag wanneer je 18 jaar of ouder bent.
De belangrijkste voorwaarde is inkomen. Het eigen jaarinkomen mag niet hoger zijn dan ongeveer EUR 41.000. Dit bedrag wordt per jaar aangepast dus check dit ieder jaar.
Reflectievraag
- Ken jij iemand die geld misloopt doordat hij of zij geen toeslagen aanvraagt?
- Waarom is zorgtoeslag volgens jou afhankelijk van inkomen?
Stelling
Zorgtoeslag aanvragen zou automatisch moeten gaan. Vraag: Wat zou een voordeel zijn? En een nadeel?
Overgang: Als je er wel recht op hebt maar niets aanvraagt, kan dat behoorlijk veel geld schelen.
Slide 14 - Tekstslide
Opdracht: even rekenen!
Laat de studenten rekenen.
De regels verschijnen hier 1 voor 1. Klik 2 keer met pijltje naar rechts. Laat de studenten dan rekenen. Als je nog een keer met pijltje naar rechts klikt zie je het antwoord.
Dit maakt het belang meteen duidelijk. Is serieus geld.
Vragen:
Stel dat je dit geld wel ontvangt.
Waar zou jij dat aan besteden?
Vind je € 1.440 veel?
Wat zou het voor je maandbudget betekenen als je dit bedrag mist?
Waarom laten mensen geld liggen waar ze wel recht op hebben?
Overgang: Weten dat je er recht op hebt is stap één. Daarna moet je het nog aanvragen.
Slide 15 - Video
Hoe vraag je zorgtoeslag aan?
Laat het filmpje zien. Het filmpje duurt 1:23. In dit filmpje zien de studenten hoe ze een zorgtoeslag moeten aanvragen.
Vragen:
- Wat heb je nodig om zorgtoeslag aan te vragen?
- Welke stap zou je zelf nog lastig vinden?
Overgang: Zorg is één groot onderwerp als je 18 wordt. Voor jullie als mbo-studenten is er nog een tweede: DUO en je studentenreisproduct.
Slide 16 - Tekstslide
Studiefinanciering/OV
Tot nu toe hebben we gekeken naar zorgzaken. Een ander belangrijk onderwerp is studiefinanciering.
Vraag:
Wie weet welke onderdelen je via DUO kunt krijgen?
Overgang: De regels verschillen per mbo-niveau. Daarom gebruiken we een ander filmpje voor niveau 1/2 en niveau 3/4.
Slide 17 - Video
Filmpje: Studiefinanciering mbo 1 en 2
Laat dit filmpje zien als je voor een mbo niveau 1 of 2 klas staat. Voor niveau 3 en 4 ga naar de volgende slide.
Het filmpje stopt automatisch bij 1.04 min.
Noem na het filmpje één ding dat je moet onthouden. Wat was nieuw?
Overgang: Eens kijken of jullie de belangrijkste regels nu kunnen toepassen op drie studenten.
Slide 18 - Video
Filmpje: Studiefinanciering mbo 3 en 4
Laat dit filmpje zien als je voor een klas staat met mbo niveau 3 of 4.
In het filmpje wordt uitgelegd hoe de studiefinanciering is opgebouwd.
Het filmpje stopt automatisch bij 1.11 min.
Noem na het filmpje één ding dat je moet onthouden. Wat was nieuw?
Overgang: Eens kijken of jullie de belangrijkste regels nu kunnen toepassen op drie studenten.
Slide 19 - Tekstslide
Opdracht: Studiefinanciering: Wat geldt?
Laat de studenten per situatie hand omhoog doen bij Ja. Je kunt ze ook in een hoek laten staan. Ja links en Nee rechts.
Marlies:
Je moet minimaal 18 jaar zijn om recht te hebben op studiefinanciering. Vraag bijvoorbeeld nog of ze wel ergens anders recht op heeft. Ja, studentenreisproduct.
Faisal: In beginsel moet hij de studiefinanciering terugbetalen tenzij hij binnen 10 jaar zijn diploma haalt. Dan wordt de studiefinanciering een gift.
Als hij geen diploma haalt? Dan wordt het volledige bedrag van de basisbeurs, het studentenreisproduct en de aanvullende beurs (met uitzondering van de eerste 12 maanden) een lening die je mét rente moet terugbetalen. Heeft hij extra geld geleend? De 'rentedragende lening' en het collegegeldkrediet moet hij altijd terugbetalen, of hij nu wel of geen diploma haalt.
Yara: Ja ze mag bijverdienen, studenten mogen onbeperkt bijverdienen.
Bij studiefinanciering is vooral het verschil tussen mbo niveau 1/2 en niveau 3/4 belangrijk. Bij niveau 1 en 2 zijn basisbeurs, aanvullende beurs en studentenreisproduct een gift. Bij niveau 3 en 4 is het een prestatiebeurs.
Vragen:
- Welke informatie over Faisal moet je weten vóórdat je antwoord kunt geven?
- Waarom maakt mbo-niveau hier verschil?
- Wat betekent ‘gift’ eigenlijk?
Overgang: Naast geld van DUO krijg je mogelijk ook het studentenreisproduct. Maar ook daar hoort een verantwoordelijkheid bij.
Stel je stopt met je studie maar vergeet je studentenreisproduct stop te zetten. Wat zijn de gevolgen?
A
Niets
B
Waarschuwing
C
Je krijgt een schuld
D
Je reist gratis
Slide 20 - Quizvraag
Stel je stopt met je studie maar vergeet je studentenreisproduct stop te zetten. Wat zijn de gevolgen.
Het juiste antwoord is C:
Als je stopt met je studie, stopt je recht op een studentenreisproduct (hierna:OV). Je moet je OV zelf uiterlijk op de 10e dag van de maand volgend op de maand waarin je gestopt bent met je studie stopzetten. Dit kan bij een oplaadautomaat. Doe je dit niet, dan riskeer je hoge boetes voor onterecht reizen.
De boete is de 1e maand € 96,09 per halve maand. Daarna is het € 192,21 per halve maand. Deze bedragen worden ieder jaar verhoogd.
Reflectievragen:
- Waarom denk je dat studenten dit vergeten?
- Welke herinnering zou jij voor jezelf kunnen instellen?
- Wat zou je als eerste doen als je onverwacht zo’n schuld krijgt?
Slide 21 - Tekstslide
Wonen & Overige zaken
Wat kun je nog meer regelen als je 18 wordt?
Vraag:
Wie denkt dat je pas naar een woning hoeft te zoeken als je uit huis wilt?
Overgang: Voor sommige woningen telt hoe lang je ingeschreven staat. Dus wachten tot je een kamer nodig hebt, kan te laat zijn.
Slide 22 - Tekstslide
Wonen? Regel het op tijd!
Noem de punten op waar ze zich kunnen inschrijven. Op tijd inschrijven is belangrijk omdat in sommige steden de wachttijd meerdere jaren bestrijkt.
Laat ze opzoeken waar ze zich kunnen inschrijven:
Hieronder een paar opties:
- Landelijke organisaties (DUWO, SSH, Studentenwoningweb)
- Gemeente (Woningcorporaties)
- Particulier (Kamernet)
- Facebook en Whatsapp groepen
Vragen:
- Waar heb je het gevonden?
- Kun je je nu al inschrijven?
- Waarom is vroeg inschrijven handig, ook als je voorlopig thuis blijft wonen?
In sommige steden kan het 10 jaar duren voordat je aan je beurt bent. Als je je vroeg inschrijft sta je hoger op de wachtlijst als je op zoek naar een woonruimte bent.
Let op: maak onderscheid tussen een officiële inschrijfplek en een plek waar je alleen advertenties/kamers kunt vinden.
Overgang: Wonen is één ding om vooruit te plannen. Er zijn nog een paar zaken die veranderen of belangrijker worden vanaf je 18e.
Slide 23 - Tekstslide
Overige zaken
Niet alles wat verandert als je 18 wordt heeft direct met geld te maken. Toch kunnen deze zaken veel invloed hebben op je leven en soms ook op je financiën.
Loop de punten één voor één kort door.
1. Legitimeren bij de bank
Vanaf 18 jaar moet de bank zeker weten dat jouw gegevens kloppen. Soms vraagt een bank daarom opnieuw om identificatie.
Ook krijgen ouders vaak geen toegang meer tot jouw rekening.
Vragen:
- Weten jouw ouders wat er op jouw rekening staat?
- Vind je dat prettig of juist niet?
- Waarom kan financiële zelfstandigheid prettig én lastig zijn?
2. Begin met sparen
Vragen:
- Waarvoor zou jij de komende twee jaar moeten sparen?
- Welke grote uitgave verwacht je de komende twee jaar?
Laat enkele voorbeelden noemen:
- rijbewijs
- scooter
- auto
- vakantie
- kamer
- studie
Volwassen worden betekent ook dat onverwachte kosten vaker voor eigen rekening komen.
3. Check je verzekeringen
Welke verzekeringen kennen jullie al naast de zorgverzekering ?
Mogelijke antwoorden:
- reisverzekering
- aansprakelijkheidsverzekering
- inboedelverzekering
Leg uit dat niet iedere verzekering noodzakelijk is, maar dat het slim is te weten waarvoor je verzekerd bent.
Welke verzekering zou relevant worden als je op kamers gaat?
4. Donorregistratie
Vanaf je 18e sta je geregistreerd in het Donorregister. Je kunt zelf je keuze bekijken of wijzigen.
Benadruk dat iedereen hierin zijn eigen keuze maakt.
5. Stemmen
Wie zou gaan stemmen zodra dat mag of wie heeft al gestemd?
Stemmen is een recht waarmee je invloed hebt op beslissingen die ook gevolgen kunnen hebben voor onderwijs, wonen, zorg en geldzaken.
Reflectievraag
Welk onderwerp van deze slide is voor jou op dit moment het belangrijkst?
Waarom?
Overgang: We hebben nu veel dingen genoemd. Je hoeft ze niet allemaal vandaag te regelen. Maar welk ding ga jij als eerste doen?
Wat ga je na deze les doen?
Kies één actie.
Wanneer ga je dit doen?
Kies één actie.
Wanneer ga je dit doen?
Slide 24 - Woordweb
Wat ga je na deze les doen?
Kies een actie. Wanneer ga je dit doen?
Opties:
- DigiD aanvragen of checken
- Zorgverzekering vergelijken
- Zorgtoeslag aanvragen/checken
- Studiefinanciering bekijken
- Studentenreisproduct aanvragen
- Bankzaken controleren
- Inschrijven voor woning
- Met ouder/verzorger bespreken wat ik zelf moet betalen
Wat ga ik doen? Wanneer? Wat heb ik daarvoor nodig? Bijvoorbeeld: ‘Vanavond check ik of mijn DigiD werkt.’
Doorvragen: Wat kan ervoor zorgen dat je het toch niet doet? Hoe kun je jezelf eraan herinneren? Kun je het nu meteen in je agenda zetten?
Sluit af: 18 worden betekent niet dat je alles direct perfect moet kunnen. Het belangrijkste is dat je weet wat er op je afkomt, waar je informatie kunt vinden en dat je stap voor stap verantwoordelijkheid leert nemen voor je eigen zaken.
Overgang: Afsluiting of volgend keuzeonderwerp
Slide 25 - Tekstslide
Keuzeonderwerpen
- Klik op het keuzeonderwerp dat tijdens de vorige les veel stemmen kreeg.
- Hebben jullie inmiddels 2 of 3 onderwerpen gehad en heb je nog ongeveer 10 minuten de tijd tot het einde van de les? Klik dan op 'Door naar 'Gouden tips en afsluiting'.