BS 4 De mens

De mens: groeien en veranderen

1 / 23
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 1

In deze les zitten 23 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De mens: groeien en veranderen

De gebruiker vraagt liefst afbeeldingen uit het boek; in deze output kan alleen een zoekterm worden opgenomen. Kies bij uitwerking waar mogelijk boekafbeeldingen die de levensfasen en ontwikkeling tonen.

Leerdoel

Ik kan verschillende typen ontwikkelingen bij de mens beschrijven en ik kan de levensfasen van de mens noemen met de leeftijden en kenmerken.

Deze slide heeft geen instructies

Welke veranderingen horen volgens jou bij opgroeien?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Stuur eventueel door naar soorten ontwikkeling zoals lichaam, denken, gevoelens en gedrag.

Ontwikkeling bij de mens

  • Een mens verandert van baby tot oudere

  • Die veranderingen noem je ontwikkeling

  • Ontwikkeling gebeurt niet op één manier

  • Je kunt kijken naar lichaam, denken, gevoel en gedrag

Open met de brede betekenis van ontwikkeling: niet alleen groter worden, maar ook veranderingen in mogelijkheden en gedrag.

Lichamelijke ontwikkeling

  • Groei in lengte en gewicht

  • Verandering van verhoudingen van het lichaam

  • Ontwikkeling van spieren en motoriek

  • In de puberteit ontstaan secundaire geslachtskenmerken

Noem voorbeelden zoals leren lopen, sterker worden en de groeispurt in de puberteit.

Geestelijke ontwikkeling

  • Leren denken, onthouden en problemen oplossen

  • Taalontwikkeling speelt een grote rol

  • Kinderen begrijpen steeds meer van de wereld om zich heen

Leg uit dat verstandelijke ontwikkeling zichtbaar is in schoolse vaardigheden, taal en zelfstandig nadenken.

Sociaal-emotionele ontwikkeling

  • Leren omgaan met gevoelens

  • Contact maken met anderen

  • Steeds beter samenwerken en rekening houden met anderen

  • Ontwikkelen van een eigen identiteit

Benadruk dat sociaal-emotionele ontwikkeling ook gaat over zelfbeeld, vriendschappen en omgaan met regels.

Ontwikkelingen lopen niet gelijk

Niet iedereen ontwikkelt zich in hetzelfde tempo. Iemand kan lichamelijk al ver zijn, maar sociaal-emotioneel of verstandelijk nog in een andere fase zitten. Ontwikkeling verloopt dus ongelijk en is bij ieder mens anders.

Belangrijke nuance: leeftijd geeft een algemene fase aan, maar individuele verschillen zijn normaal.

Welke ontwikkeling gaat vooral over denken en leren?

A

Lichamelijke

B

Verstandelijke

C

Levensfase

D

Sociaal-emotionele

Toetst het onderscheid tussen de drie soorten ontwikkeling. 'Levensfase' is bewust opgenomen als verwarringsterm uit het volgende blok.

Soorten ontwikkeling

Bij de mens zie je verschillende soorten ontwikkeling. Lichamelijke ontwikkeling gaat over groei, spieren en motoriek. Verstandelijke ontwikkeling gaat over denken, taal en onthouden. Bij sociaal-emotionele ontwikkeling leer je omgaan met gevoelens en anderen.

ontwikkeling
Lichamelijke
Verstandelijke
sociaal-emotionele
puberteit
identiteit
levensfasen
zelfstandigheid

Alleen kernbegrippen uit dit subtopic zijn weggelaten. Laat leerlingen hardop verwoorden waaraan ze elk type ontwikkeling herkennen.

Waarom verlopen ontwikkelingen niet bij iedereen gelijk?

Bespreek dat ontwikkeling ongelijk kan verlopen: iemand kan lichamelijk voorlopen, maar verstandelijk of sociaal-emotioneel nog anders ontwikkelen. Individuele verschillen zijn normaal.

Levensfasen van de mens

  • Het leven wordt ingedeeld in levensfasen

  • Elke fase heeft een globale leeftijd

  • Elke fase heeft typische kenmerken

  • De grenzen zijn niet exact, maar geven een handige indeling

Introduceer nu de indeling als overzicht van de menselijke levensloop.

Levensfasen 1

Kleuter (4–6 jaar)

  • Spelend leren

  • Grove en fijne motoriek verbeteren

  • Fantasie en taal groeien


Schoolkind (6–12 jaar)

  • Groei verloopt geleidelijk

  • Veel verstandelijke ontwikkeling

  • Vriendschappen en regels worden belangrijker

Baby (0–1,5 jaar)

  • Zeer snelle groei

  • Volledig afhankelijk van verzorging

  • Ontwikkeling van zintuigen en motoriek


Peuter (1,5–4 jaar)

  • Leren lopen en praten

  • Steeds zelfstandiger

  • Ontdekken van de omgeving

Kleuter en schoolkind

Baby en peuter

Gebruik indien mogelijk een boekafbeelding met meerdere kinderleeftijden naast elkaar.

Levensfasen 2

Volwassene en oudere

Puber en adolescent

Puber (12–16 jaar)

  • Puberteit en groeispurt

  • Verandering in uiterlijk

  • Meer zelfstandigheid en emoties


Adolescent (16–21 jaar)

  • Verdere ontwikkeling naar volwassenheid

  • Keuzes over opleiding en toekomst

  • Identiteit wordt verder gevormd

Volwassene (21–65 jaar)

  • Lichaam is uitgegroeid

  • Vaak werk, relaties en verantwoordelijkheid

  • Ontwikkeling gaat door in ervaring en gedrag


Oudere (vanaf 65 jaar)

  • Lichamelijke achteruitgang kan optreden

  • Ervaring en levenskennis zijn groot

  • Veranderingen in gezondheid en zelfstandigheid

De exacte leeftijdsgrenzen kunnen per methode iets verschillen; houd de lijn van het gebruikte boek aan als die afwijkt.

Van fase naar fase

  • Elke levensfase bouwt voort op de vorige

  • Kenmerken veranderen stap voor stap

  • Sommige veranderingen gaan snel, andere langzaam

Leg de samenhang tussen ontwikkeling en levensfasen expliciet: fasen zijn een manier om ontwikkeling te ordenen.

Ontwikkeling en levensfasen samen

In elke levensfase veranderen mensen lichamelijk, verstandelijk en sociaal-emotioneel. De soort verandering en het tempo verschillen per fase. Zo helpt de indeling in levensfasen om menselijke ontwikkeling beter te begrijpen.

Dit is de landingsslide van de les: meerdere soorten ontwikkeling komen in elke levensfase terug.

Welke levensfase hoort bij 12–16 jaar?

A

Puber

B

Peuter

C

Schoolkind

D

Adolescent

Controleert of leerlingen de leeftijdsindeling van de levensfasen beheersen.

Levensfasen op volgorde

Een baby is 0–1,5 jaar en is nog sterk afhankelijk van verzorging. Een peuter leert lopen en praten. Daarna komt het schoolkind, waarbij verstandelijke ontwikkeling en regels belangrijker worden. In de fase van de adolescent worden keuzes over opleiding en toekomst steeds belangrijker.

baby
peuter
schoolkind
adolescent
kleuter
puber
oudere
volwassene

De volgorde en kenmerken sluiten aan op de overzichtsslides over levensfasen.

Welke levensfase vind jij het lastigst om te onthouden?

1

Baby/peuter

2

Kleuter/schoolkind

3

Puber/adolescent

4

Volwassene/oudere

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb je vandaag geleerd over de mens?

Deze slide heeft geen instructies

Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?

Deze slide heeft geen instructies

Welk deel vond jij nog lastig?

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

ontwikkeling - veranderingen die een mens doormaakt tijdens het leven

lichamelijke ontwikkeling - veranderingen in bouw, groei en werking van het lichaam

verstandelijke ontwikkeling - ontwikkeling van denken, leren en onthouden

sociaal-emotionele ontwikkeling - ontwikkeling in omgaan met gevoelens en met andere mensen

levensfase - een periode in het leven met bepaalde leeftijd en kenmerken

puberteit - periode waarin het lichaam geslachtsrijp wordt

identiteit - het beeld dat iemand van zichzelf ontwikkelt

Deze slide heeft geen instructies