De mens: groeien en veranderen
De mens: groeien en veranderen
De gebruiker vraagt liefst afbeeldingen uit het boek; in deze output kan alleen een zoekterm worden opgenomen. Kies bij uitwerking waar mogelijk boekafbeeldingen die de levensfasen en ontwikkeling tonen.
Leerdoel
Ik kan verschillende typen ontwikkelingen bij de mens beschrijven en ik kan de levensfasen van de mens noemen met de leeftijden en kenmerken.
Deze slide heeft geen instructies
Welke veranderingen horen volgens jou bij opgroeien?
Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Stuur eventueel door naar soorten ontwikkeling zoals lichaam, denken, gevoelens en gedrag.
Ontwikkeling bij de mens
Een mens verandert van baby tot oudere
Die veranderingen noem je ontwikkeling
Ontwikkeling gebeurt niet op één manier
Je kunt kijken naar lichaam, denken, gevoel en gedrag
Open met de brede betekenis van ontwikkeling: niet alleen groter worden, maar ook veranderingen in mogelijkheden en gedrag.
Lichamelijke ontwikkeling
Groei in lengte en gewicht
Verandering van verhoudingen van het lichaam
Ontwikkeling van spieren en motoriek
In de puberteit ontstaan secundaire geslachtskenmerken
Noem voorbeelden zoals leren lopen, sterker worden en de groeispurt in de puberteit.
Geestelijke ontwikkeling
Leren denken, onthouden en problemen oplossen
Taalontwikkeling speelt een grote rol
Kinderen begrijpen steeds meer van de wereld om zich heen
Leg uit dat verstandelijke ontwikkeling zichtbaar is in schoolse vaardigheden, taal en zelfstandig nadenken.
Sociaal-emotionele ontwikkeling
Leren omgaan met gevoelens
Contact maken met anderen
Steeds beter samenwerken en rekening houden met anderen
Ontwikkelen van een eigen identiteit
Benadruk dat sociaal-emotionele ontwikkeling ook gaat over zelfbeeld, vriendschappen en omgaan met regels.
Ontwikkelingen lopen niet gelijk
Niet iedereen ontwikkelt zich in hetzelfde tempo. Iemand kan lichamelijk al ver zijn, maar sociaal-emotioneel of verstandelijk nog in een andere fase zitten. Ontwikkeling verloopt dus ongelijk en is bij ieder mens anders.
Belangrijke nuance: leeftijd geeft een algemene fase aan, maar individuele verschillen zijn normaal.
Welke ontwikkeling gaat vooral over denken en leren?
Lichamelijke
Verstandelijke
Levensfase
Sociaal-emotionele
Toetst het onderscheid tussen de drie soorten ontwikkeling. 'Levensfase' is bewust opgenomen als verwarringsterm uit het volgende blok.
Soorten ontwikkeling
Bij de mens zie je verschillende soorten ontwikkeling. Lichamelijke ontwikkeling gaat over groei, spieren en motoriek. Verstandelijke ontwikkeling gaat over denken, taal en onthouden. Bij sociaal-emotionele ontwikkeling leer je omgaan met gevoelens en anderen.
Alleen kernbegrippen uit dit subtopic zijn weggelaten. Laat leerlingen hardop verwoorden waaraan ze elk type ontwikkeling herkennen.
Waarom verlopen ontwikkelingen niet bij iedereen gelijk?
Bespreek dat ontwikkeling ongelijk kan verlopen: iemand kan lichamelijk voorlopen, maar verstandelijk of sociaal-emotioneel nog anders ontwikkelen. Individuele verschillen zijn normaal.
Levensfasen van de mens
Het leven wordt ingedeeld in levensfasen
Elke fase heeft een globale leeftijd
Elke fase heeft typische kenmerken
De grenzen zijn niet exact, maar geven een handige indeling
Introduceer nu de indeling als overzicht van de menselijke levensloop.
Levensfasen 1
Kleuter (4–6 jaar)
Spelend leren
Grove en fijne motoriek verbeteren
Fantasie en taal groeien
Schoolkind (6–12 jaar)
Groei verloopt geleidelijk
Veel verstandelijke ontwikkeling
Vriendschappen en regels worden belangrijker
Baby (0–1,5 jaar)
Zeer snelle groei
Volledig afhankelijk van verzorging
Ontwikkeling van zintuigen en motoriek
Peuter (1,5–4 jaar)
Leren lopen en praten
Steeds zelfstandiger
Ontdekken van de omgeving
Kleuter en schoolkind
Baby en peuter
Gebruik indien mogelijk een boekafbeelding met meerdere kinderleeftijden naast elkaar.
Levensfasen 2
Volwassene en oudere
Puber en adolescent
Puber (12–16 jaar)
Puberteit en groeispurt
Verandering in uiterlijk
Meer zelfstandigheid en emoties
Adolescent (16–21 jaar)
Verdere ontwikkeling naar volwassenheid
Keuzes over opleiding en toekomst
Identiteit wordt verder gevormd
Volwassene (21–65 jaar)
Lichaam is uitgegroeid
Vaak werk, relaties en verantwoordelijkheid
Ontwikkeling gaat door in ervaring en gedrag
Oudere (vanaf 65 jaar)
Lichamelijke achteruitgang kan optreden
Ervaring en levenskennis zijn groot
Veranderingen in gezondheid en zelfstandigheid
De exacte leeftijdsgrenzen kunnen per methode iets verschillen; houd de lijn van het gebruikte boek aan als die afwijkt.
Van fase naar fase
Elke levensfase bouwt voort op de vorige
Kenmerken veranderen stap voor stap
Sommige veranderingen gaan snel, andere langzaam
Leg de samenhang tussen ontwikkeling en levensfasen expliciet: fasen zijn een manier om ontwikkeling te ordenen.
Ontwikkeling en levensfasen samen
In elke levensfase veranderen mensen lichamelijk, verstandelijk en sociaal-emotioneel. De soort verandering en het tempo verschillen per fase. Zo helpt de indeling in levensfasen om menselijke ontwikkeling beter te begrijpen.
Dit is de landingsslide van de les: meerdere soorten ontwikkeling komen in elke levensfase terug.
Welke levensfase hoort bij 12–16 jaar?
Puber
Peuter
Schoolkind
Adolescent
Controleert of leerlingen de leeftijdsindeling van de levensfasen beheersen.
Levensfasen op volgorde
Een baby is 0–1,5 jaar en is nog sterk afhankelijk van verzorging. Een peuter leert lopen en praten. Daarna komt het schoolkind, waarbij verstandelijke ontwikkeling en regels belangrijker worden. In de fase van de adolescent worden keuzes over opleiding en toekomst steeds belangrijker.
De volgorde en kenmerken sluiten aan op de overzichtsslides over levensfasen.
Welke levensfase vind jij het lastigst om te onthouden?
Baby/peuter
Kleuter/schoolkind
Puber/adolescent
Volwassene/oudere
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je vandaag geleerd over de mens?
Deze slide heeft geen instructies
Welk onderdeel hielp jou het meest om dit te begrijpen?
Deze slide heeft geen instructies
Welk deel vond jij nog lastig?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
ontwikkeling - veranderingen die een mens doormaakt tijdens het leven
lichamelijke ontwikkeling - veranderingen in bouw, groei en werking van het lichaam
verstandelijke ontwikkeling - ontwikkeling van denken, leren en onthouden
sociaal-emotionele ontwikkeling - ontwikkeling in omgaan met gevoelens en met andere mensen
levensfase - een periode in het leven met bepaalde leeftijd en kenmerken
puberteit - periode waarin het lichaam geslachtsrijp wordt
identiteit - het beeld dat iemand van zichzelf ontwikkelt
Deze slide heeft geen instructies