Les_02_45min_3T_4T Th2/Th10

1 / 21
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3,4

In deze les zitten 21 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

45 MIN

Les 2 – 3T + 4T

3T • §2.2 Veranderingen in de puberteit

4T • §10.2 Zenuwcellen en zenuwen

ROUTE

Planning van 45 minuten

• 0–3 min SAMEN: korte startvraag

• 3–10 min 3T instructie | 4T startopdracht

• 10–17 min 4T instructie | 3T begint boekwerk

• 17–37 min BEIDE: opdrachten uit Biologie voor jou

• 37–42 min: twee korte kennischecks

• 42–45 min SAMEN: afsluiting / exit-ticket

3 MIN

SAMEN – startvraag

• 3T kijkt naar: §2.2 Veranderingen in de puberteit. blz 86-89

• 4T kijkt naar: §10.2 Zenuwcellen en zenuwen. blz 111-114

• Schrijf één begrip op dat je al kent. Geen lange bespreking: na 3 minuten starten we.

4T ZELF

4T – tijdens de 3T-uitleg

• Bekijk titel, afbeeldingen en tussenkopjes van jouw basisstof. Onderstreep de groen-blauwachtige woorden blz 111-114

• Noteer drie kernbegrippen.

• Meedoen met de uitleg van 3T

3T • 7 MIN

3T – §2.2 Veranderingen in de puberteit

3T – §2.2 Primaire geslachtskenmerken


Primaire geslachtskenmerken zijn kenmerken die al bij de geboorte aanwezig zijn.

Ze hebben te maken met de geslachtsorganen.

Voorbeelden:

  • bij jongens: penis en balzak;

  • bij meisjes: vagina en schaamlippen.

De inwendige geslachtsorganen, zoals zaadballen, eierstokken en baarmoeder, zijn ook al aanwezig.


💡 Primair = vanaf de geboorte aanwezig


3T – §2.2 Secundaire geslachtskenmerken


Tijdens de puberteit verandert je lichaam.

Er ontstaan secundaire geslachtskenmerken.

Bij jongens bijvoorbeeld:

  • lagere stem;

  • baardgroei;

  • bredere schouders;

  • meer lichaamsbeharing.

Bij meisjes bijvoorbeeld:

  • ontwikkeling van borsten;

  • bredere heupen;

  • meer lichaamsbeharing.





Bij iedereen kunnen ook veranderingen optreden zoals:

  • schaam- en okselhaar;

  • groeispurt;

  • vettere huid en puistjes;

  • meer transpireren.

💡 Secundair = ontwikkelt zich vooral tijdens de puberteit.

3T – §2.2 Hormonen en puberteit


De veranderingen tijdens de puberteit worden vooral geregeld door hormonen.

Hormonen zijn signaalstoffen die via het bloed door het lichaam worden vervoerd.


Ze zorgen onder andere voor:

  • groei en lichamelijke veranderingen;

  • het rijpen en functioneren van de geslachtsorganen;

  • veranderingen in gevoelens en gedrag.

Tijdens de puberteit kun je bijvoorbeeld:



  • sterker wisselende emoties ervaren;

  • je meer bewust worden van jezelf en anderen;

  • verliefde of seksuele gevoelens krijgen.



👉 Iedereen ontwikkelt zich in zijn eigen tempo. Het moment waarop veranderingen beginnen en hoe snel ze verlopen, verschilt per persoon.

KENNISCHECK
👉 Zijn borsten een primair geslachtskenmerk?

Nee. Borsten ontwikkelen zich vooral tijdens de puberteit en zijn dus een secundair geslachtskenmerk.

MEERKEUZE
👉 Welk kenmerk is een secundair geslachtskenmerk?

A. Baarmoeder
B. Penis
C. Baardgroei
D. Eierstokken

C – baardgroei

DENKVRAAG
Waarom begint de puberteit niet bij iedereen op precies dezelfde leeftijd?

Antwoord: Omdat de ontwikkeling en hormoonproductie per persoon verschillen.

3T ZELF

3T – tijdens de 4T-uitleg

• Start met de opdrachten uit jouw basisstof. Blz 86-92
Opdracht 1 t/m 5 in je boek
Opdracht 6 t/m 9 in je schrift

• Onderstreep de groen-blauwachtige woorden + uitleg op blz 86-89

• Werk stil door tot de gezamenlijke werkfase. Bij vragen steek je vinger op of sla de vraag even over.


4T • 7 MIN

4T – §10.2 Zenuwcellen en zenuwen

4T – §10.2 Bouw van een zenuwcel


Een zenuwcel is gespecialiseerd in het ontvangen en doorgeven van informatie.

Een zenuwcel bestaat uit:

  • Cellichaam → bevat de celkern.

  • Korte uitlopers → ontvangen impulsen van andere cellen.

  • Lange uitloper → geleidt impulsen verder naar andere zenuwcellen, spieren of klieren.

Sommige uitlopers kunnen heel lang zijn, bijvoorbeeld van je ruggenmerg tot aan je voet.

💡 Zenuwcellen geven informatie snel door.

4T – §10.2 Wat is een impuls?


Een impuls is een elektrisch signaal dat door een zenuwcel wordt geleid.

Bijvoorbeeld:

🔥 Je raakt iets heets aan.


Prikkel → zintuigcel → impuls → zenuw → CZS

Het centrale zenuwstelsel verwerkt de informatie.

Daarna kan een nieuwe impuls naar een spier gaan:


CZS → impuls → zenuw → spier → reactie

👉 Zo kan je lichaam snel reageren op een prikkel.

4T – §10.2 Drie soorten zenuwen


Een zenuw bestaat uit een bundel uitlopers van zenuwcellen.

Er zijn drie soorten:

1. Gevoelszenuwen
→ vervoeren impulsen van zintuigen naar het CZS.

2. Bewegingszenuwen
→ vervoeren impulsen van het CZS naar spieren of klieren.

3. Gemengde zenuwen
→ bevatten zowel uitlopers van gevoelszenuwcellen als van bewegingszenuwcellen.
→ vervoeren impulsen dus in beide richtingen.

KENNISCHECK
👉 Welk deel van een zenuwcel kan een impuls over een grote afstand vervoeren?

Antwoord: de lange uitloper.

DENKVRAAG
Waarom is het belangrijk dat impulsen snel door zenuwcellen worden geleid?

Antwoord: Zodat je lichaam snel kan reageren, bijvoorbeeld bij gevaar.

KENNISCHECK

👉 Je voelt dat je telefoon trilt en pakt hem vervolgens op. Welke zenuwen gebruik je?

Antwoord:
📱 Trilling voelen → gevoelszenuwen
💪 Telefoon pakken → bewegingszenuwen

Extra: In bijvoorbeeld je arm lopen gemengde zenuwen, waarin beide soorten uitlopers bij elkaar zitten.

20 MIN

WERKFASE – beide groepen

• ±20 minuten voor de opdrachten uit Biologie voor jou.

  • 3t Bs2 blz 86-92 opdr 1 t/m 5 in boek, 6 t/m 9 in schrift

  • 4t bs2 blz 111- 120 opdr 1 t/m 4 in boek, 5 t/m 8 in schrift

Vergeet niet de groen-blauwachtige woorden + uitleg te onderstrepen

•Vragen? Vinger opsteken helpt voor hulp

20

minute

00

second

3T/4T

KENNISCHECK 3T

• Noem één primair en één secundair geslachtskenmerk.

Primair: bij geboorte aanwezig; secundair: ontstaat vooral in puberteit.

KENNISCHECK 4T

• Wat vervoert een zenuwcel?

Impulsen.

3 MIN

SAMEN – afsluiting

• Noem per groep één begrip dat je vandaag hebt geleerd.

• Exit-ticket: schrijf één ding dat je nu kunt uitleggen.