Werknemerschap en recht les 5 - Ethisch Dilemma

• Beroepsorientatie
• MBO
• Studiejaar 1

Werknemerschap en recht

Les 5 Ethische Dilemma

Aanwezigheidsregistratie

Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan. 

Ben je te laat? Geef dit dan door aan het einde van de les aan de docent. Dit is jouw verantwoordelijkheid. 

Programma deel 1

1. AWR

2. Lesdoelen

3. Terugblikken

4. theorie deel 1

5. Oefening

6. theorie deel 2

7. Oefening 

8.  Uitleg leeractiviteit 8

9. Lesdoelcheck en afronding

Deel 2: Uitwerken LA 8 

90 minuten - terugblik - leerdoelen - theorie - oefenen - theorie - uitleg en vragen leeractiviteit 8 - check lesdoelen en afrondingen om de laatste 45 minuten........

45 minuten - uitwerken leeractiviteit 8

Lesdoelen

Aan het einde van de lessen  kun jij :

• het verschil tussen normen en waarden uitleggen.

• uitleggen wat er wordt bedoelt met micro-, meso- en macroniveau uit en past deze perspectieven toe.

• herken jij een ethisch dilemma 

• past jij het ethisch stappenplan toe en kan passende argumenten geven bij de verschillende onderdelen

Terugblik 

1. Noteer voor jezelf de 6 kernkwaliteiten van de Maatschappelijke zorg
2. Noteer welke kernkwaliteit jij al bezit en geef een voorbeeld
3. Noteer welke kernkwaliteit je nog hoopt te ontwikkelen tijdens de studie
4. Bespreek dit met je buurman/ vrouw

Korte klassikale terugkoppeling waarbij elke kernkwaliteit wordt besproken!

Eindopdracht

Je rondt de module af met een eindopdracht.  Als je de eindopdracht hebt behaald, heb je deze module afgesloten. 

De eindopdracht lever je 13 november om 23.59 in!

Herkansing is 27 november voor 23.59!

Check: Opbouw portfolio voor werknemerschap en recht!

Theorie

Maak aantekeningen voor jezelf, zodat je straks aan de slag kan met de eindopdracht!

Waar denk je aan als je het woord ethiek hoort?

Hoe denk je dat je in je toekomstige baan te maken krijgt met ethiek?

Ethiek

 Ethiek: 'kritisch nadenken over wat goed is om te doen'.

Je moet een keuze maken over een bepaalde dilemma's. Daarin spelen belangen mee van: 

• de cliënt(en)
• andere direct betrokkenen
  
• indirect betrokkenen
  
• de organisatie
  
• van jezelf, als professional en als mens.

Waarden 

Waarden: zijn opvattingen over wat belangrijk is. Ze worden uitgedrukt in één woord. 

Bijvoorbeeld: veiligheid, rechtvaardigheid, vrijheid, eerlijkheid et cetera. 

Elk mens heeft zijn eigen persoonlijke waarden en ook groepen, culturen en samenlevingen hebben hun eigen kenmerkende waarden.

In Nederland is vrijheid een belangrijke waarde, die is opgenomen in de grondwet. Bijvoorbeeld in artikel 6: 'Ieder heeft het recht zijn godsdienst of levensovertuiging, individueel of in gemeenschap met anderen, vrij te belijden, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet'. Daarmee is de norm gesteld dat mensen in Nederland vrijheid van godsdienst hebben.

Eventueel nog een filmpje dat je kunt gebruiken:

https://www.youtube.com/watch?v=i8dC46L6wLU&t=382s

Normen 

Normen: zijn regels over hoe je je hoort te gedragen.

Ze laten zien wat goed of fout gedrag is in een bepaalde groep of samenleving.

Normen ontstaan vanzelf in groepen, in de vorm van ongeschreven regels, normen komen voort uit de waarden.

Een video ter verduidelijking! 

Klassikale oefening

Tine (43) woont op een psychiatrische zorglocatie. Samen met vijf anderen deelt ze een woning, waar ook begeleiding aanwezig is. Tine ergert zich aan een nieuwe bewoner, die in zijn kamer muziek draait. Ze vindt het asociaal. Van jongs af aan heeft zij geleerd dat je rekening met elkaar hoort te houden. Dat iemand op een nieuwe afdeling zo de rust verstoort vindt ze onbegrijpelijk.

De nieuwe bewoner, Gerard (34), draait muziek omdat hij dan minder last heeft van sombere gedachten. Hij heeft van jongs af aan alles alleen moeten doen en vindt het vanzelfsprekend dat iedereen zich met zichzelf bemoeit. Hij voelt er niets voor om zich te laten beperken en vindt Tine maar een vervelend mens met dat gezeur.

Welke waarden en normen zijn voor Tine en Gerard belangrijk? 

Tine

Waarde: Solidariteit 

norm: het is vanzelfsprekend om rekening te houden met elkaar. 

Gerard

Waarde: autonomie

Norm: is dat je je met je eigen zaken bemoeit, en anderen hun gang laat gaan.

Ethisch dilemma

Een dilemma is een situatie waarin het lastig is om te beslissen wat je het best kunt doen, omdat:

 

- er sprake is van een zwaarwegend belang

- er meerdere handelingswijzen mogelijk zijn

- elke optie zowel voordelen als nadelen heeft.

Bij ethische dilemma's gaat het om botsende waarde.

Denk hierbij aan dat jij een begeleider bent van een dementerende vrouw die angstig is voor de kapper (jouw waarde veiligheid)  en haar dochter die wil dat haar moeder er verzorgt uitziet (waarden dochter- verzorging)

Ethisch stappenplan

Stap 1: Gegevensverzameling of analyse van de feiten.

Stap 2: Verhelderen van de beleving van de betrokkenen.

Stap 3: Verhelderen van de normen en waarden die in het geding zijn.

Stap 4: De argumentatie van het besluit met de afweging van die normen en waarden.

Casus Van Dongen

Meneer Van Dongen is een man van 78 jaar die sinds een jaar in een woonzorgcentrum woont. Hij heeft beginnende dementie en gebruikt verschillende medicijnen, waaronder antidepressiva. De laatste weken merk je als begeleider dat hij zijn medicatie niet altijd wil innemen. Hij zegt: “Ik voel me er beroerd van. Ik wil dat spul niet meer.”

De arts heeft aangegeven dat stoppen niet wenselijk is, omdat meneer Van Dongen zonder medicatie somberder wordt en eerder in paniek raakt. 

Zijn dochter, die regelmatig langskomt, zegt: “Mijn vader moet die medicijnen gewoon nemen. Anders gaat het mis.” 

Tijdens jouw avonddienst weigerde meneer Van Dongen opnieuw. Hij werd boos en sloeg de medicatie uit je hand.

Later op de avond is hij erg teruggetrokken en zit hij alleen op zijn kamer. 

Jij staat nu voor de keuze: Dwing je de medicatie op een andere manier af of respecteer je zijn wens om niet te slikken, ondanks de risico’s?

Oefenen ethisch stappenplan

Werk als groep de casus uit door de stappen te volgen van het ethisch stappenplan. 

Gebruik hiervoor het uitgedeelde A3 blad - verdeel deze in 4 en beantwoord de vragen. 

Stap 1: Gegevensverzameling of analyse van de feiten.

Stap 2: Verhelderen van de beleving van de betrokkenen.

Stap 3: Verhelderen van de normen en waarden die in het geding zijn.

Stap 4: De argumentatie van het besluit met de afweging van die normen en waarden.

Ethisch handelen

Ethisch handelen betekent dat je niet alleen je werk goed doet, maar in je werk ook het goede doet!

3 niveaus:

microniveau: bij jezelf

mesoniveau: in kleinere groepen

macroniveau: op samenlevingsniveau.

Microniveau - bij jezelf

Op microniveau gaat het om je eigen waarden en normen. Om het luisteren naar je geweten, naar je hart. 

Stel dat een cliënt vertelt een eind te willen maken aan zijn leven. Of abortus wil plegen. Of weg wil gaan bij zijn kinderen. Of jou een hand wil geven terwijl dat strijdig is met de religieuze voorschriften die je wilt volgen. 

Er zijn allerlei situaties waarin je als begeleider in een persoonlijk gewetensconflict kunt komen. De vraag is dan, hoe ga je daarmee om? Houd je vast aan je eigen behoeften, normen en waarden of ga je mee in wat de cliënt van je vraagt?

Op mesoniveau - in kleine groepen

Op mesoniveau gaat het om de waarden en normen in groepen zoals je familie, collega's of de organisatie. 

Welke normen en waarden, regels en voorschriften en protocollen heeft de instelling waar je werkt? Botst dit soms met de begeleiding die je wil geven of de vraag van je client?

Delen casus Van Dongen: 

1 groep deelt de feiten van de casus

1 groep deelt de beleving van alle betrokkenen

1 groep deelt de waarden en normen van alle betrokkenen 

1 groep benoemt er overeenkomsten/verschillen die ze gehoord hebben 

Op macroniveau - de samenleving

Op macroniveau gaat het om de waarden en normen in de samenleving. 

Denk aan wetten en regelgeving. Hoewel in Nederland abortus wettelijk is toegestaan (ook hier zijn regels voor) kan het zo zijn dat hier op micro en mesoniveau anders over wordt gedacht. 

Delen Casus van Dongen: 

1. Ieder groepje presenteert kort welke beslissing zij als team hebben genomen. 

2. Welke waarden/normen horen we terug vanuit de beslissingen? 

3. Komen deze overeen met typische Nederlandse kernwaarden? 

Leeractiviteit 8 - Casus Henk

- Lees casus en opdracht bij casus Henk

- Zoek de woorden op waarvan je de betekenis niet weet.

- Vragen? Onduidelijkheden? 

- Kun je aan de slag met casus Henk?

Bespreek de moeilijke woorden uit de casus!!!!!

Zijn de lesdoelen behaald? Kun jij........

• omschrijven wat een ethisch dilemma is
• uitleggen wat het verschil is tussen normen en waarden
• benoemen wat een ethisch stappen plan is
• een ethisch stappen plan in toepassen aan de hand van een casus

Programma Deel 2

1. Werk leeractiviteit 8 uit

2. Klaar: Werken aan leeractiviteiten 1 tot 7

3. Klaar: Werk aan ander vak/ module

4. Klaar: Stem af met de docent - feedback op leeractiviteiten? Iets voor jezelf doen?

5. Vragen en Afsluiting

Deel 3: 45 min

- Zelfstandig uitwerken opdrachten

- Afsluiting: Vragen?

Werken aan leeractiviteiten 1 tot 8

De komende 45 minuten heb je de tijd om voor jezelf leeractiviteit 1 tot 8 uit te werken!

Les gemist? Lees de Lesson up les nog eens door en pak het "Voorbeeld van de eindopdracht werknemerschap" erbij en maakt de openstaande opdrachten!

Klaar? Werk rustig verder aan een ander vak/ module

Daarmee klaar? Overleg even met de docent en doe wat voor jezelf -

denk ook aan het vragen van feedback bijvoorbeeld over 1 van de LA!

We werken in stilte - oortjes kunnen in!! Zorg dat je je tijd nuttig gebruikt!

Huiswerk

- Werk de leeractiviteiten 1 tot 8 verder uit als je deze nog niet af hebt!

Afsluiting

Vragen?

Tot volgende week!