Programmeren: systemen laten doen wat jij bedenkt
Programmeren: systemen laten doen wat jij bedenkt
Open met de workshopcontext: pabo-studenten verkennen hoe programmeren met LEGO Education ingezet kan worden in het basisonderwijs.
Lesdoel
Ik kan in teamverband een LEGO Spike Prime-robot zo programmeren met woordblokken dat deze zelfstandig een vooraf bepaalde route correct aflegt door te ontwerpen, testen en verbeteren.
Deze slide heeft geen instructies
Bouwen in 1 minuut
Bouw, met 10 legoblokjes in 1 minuut hoe jij je voelt als je gaat programmeren met Lego Spike...
Wat weet jij er al over?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is LEGO Education Spike?
onderwijsprogramma voor techniek en programmeren
combineert bouwen, onderzoeken en probleem oplossen
inzetbaar in het basisonderwijs
beschikbaar in varianten zoals Spike Essential en Spike Prime
Houd het praktisch: benadruk dat het niet alleen om coderen gaat, maar om leren door ontwerpen en experimenteren.
Ga bij de toren staan die het beste jouw mate van
expertise weergeeft met (blok)programmeren en/of
Lego Education.
Geen ervaring met programmeren
Voorkennis van programmeren
Weinig ervaring met programmeren
Veel ervaring met programmeren
Verbind dit aan de korte bouwopdracht met 10 blokjes en aan het zichtbaar maken van de mate van ervaring in de groep.
Waarom past dit in het onderwijs?
techniek: bouwen en begrijpen hoe een robot werkt
programmeren: instructies geven met woordblokken
probleem oplossen: fouten opsporen en verbeteren
samenwerken: overleggen, rollen verdelen en keuzes maken
21e-eeuwse vaardigheden: creatief denken, analyseren en doorzetten
-> LEGO® Education Computer Science & AI (meer AI, andere lessen)
Deze slide heeft geen instructies
Te koppelen aan schoolvakken
rekenen: stappenplannen, meten, volgorde
wereldoriëntatie: toepassingen van techniek in de wereld
digitale geletterdheid: logisch denken en programmeren
techniek: ontwerpen, bouwen en testen
Mogelijke vakken
De meerwaarde zit niet alleen in het product, maar in het proces: leerlingen leren bedenken wat nodig is, proberen het uit en verbeteren hun aanpak.
Noem eventueel dat integratie met meerdere vakken de drempel verlaagt om het in de klas te gebruiken.
Confronteren & Verkennen
De robot moet zelfstandig van blauw naar rood rijden, maar het programma is nog niet af.
Ontwerpvraag
De opdracht is om het programma compleet te maken zodat de robot de finish haalt.
Sluit hier aan op de demonstratie van de robot en laat de route letterlijk zien.
Probleem oplossen als cyclus
Ontwerpen → uitvoeren → testen → verbeteren
Deze cyclus staat nu centraal. Een eerste oplossing hoeft niet meteen goed te zijn; juist het herhalen van testen en aanpassen brengt de robot dichter bij de juiste route.
Benadruk dat fouten informatief zijn: ze laten zien welk onderdeel nog aandacht nodig heeft.
Hoe een robot reageert
input → verwerking → output
input: de robot neemt iets waar
verwerking: het programma beslist wat er moet gebeuren
output: de robot voert een actie uit, zoals rijden of stoppen
Een programma koppelt een voorwaarde aan een actie.
ALS DAN
Wacht tot: rood = Stoppen
Robot voert precies uit wat in de woordblokken is vastgelegd.
Dit is een kernslide: koppel het direct aan wat studenten straks in blokken gaan programmeren.
Wat neemt de robot waar?
Sensoren
kleurensensor
afstandssensor
drukknop
Op basis van die invoer kan de robot bijvoorbeeld:
rijden
sturen
stoppen
opnieuw een volgende stap uitvoeren
geluid produceren
licht produceren
Acties
Houd de koppeling steeds concreet: sensor = waarnemen, blokken = beslissen, motor = handelen.
Woordblokken als programmeertaal
blokken beschrijven stappen en voorwaarden
de volgorde van blokken bepaalt het gedrag
kleine wijzigingen kunnen een groot effect hebben
een duidelijk blokkenschema maakt testen makkelijker
Gebruik hier eventueel een screenshot of voorbeeldstructuur van een eenvoudig programma.
Denkproces van computational thinking
Computational thinking begint met het opdelen van een groter probleem in kleinere stukken.
afzonderlijke delen herkennen (decompositie)
bedenken welke stappen nodig zijn (algoritmisch denken)
Ontdekken van overeenkomsten (patronen herkennen)
Debuggen, verbeteren en testen.
Leg de link met rekenen: ook daar worden complexe opgaven vaak stap voor stap opgebroken.
Samen ontwerpen
Overleg kort met elkaar welke elementen van de route je al voorgeprogrammeerd ziet en noteer wat er nog volgt.
Doorloop het denkproces van Computational thinking.
decompositie > algoritmisch denken > patronen herkennen
> debuggen & testen
Verbind dit aan samenwerkend leren: analyseren vóór uitvoeren voorkomt willekeurig proberen.
Presenteren
Laat jullie route zien
Welke is het snelst?
Welke keuzes hebben jullie gemaakt?
Deze slide heeft geen instructies
Van workshop naar basisschool
LEGO Spike is geschikt om leerlingen uit te dagen om zelf iets te ontwerpen, te testen en te verbeteren. Daarmee leren zij niet alleen programmeren, maar ook hoe techniek kan bijdragen aan oplossingen voor vragen uit de samenleving.
Noem dat de geschiktheid per groep afhangt van variant en begeleiding: Spike Essential en Spike Prime sluiten aan bij verschillende leeftijden en niveaus in het basisonderwijs.
Welk maatschappelijk probleem zouden leerlingen hiermee kunnen verkennen?
Gebruik antwoorden als brug naar toepasbaarheid in de basisschool. Verwachte richtingen: ontwerpen voor verkeer, duurzaamheid, zorg, veiligheid, slimme stad of toegankelijkheid.
Wat neem jij mee uit deze workshop?
Nodig studenten uit om één concreet leerpunt te noemen, bijvoorbeeld over sensoren, woordblokken, testen of samenwerken.
Wat vond jij het lastigst aan programmeren met LEGO Spike?
Stuur op eerlijke reflectie over drempels zoals volgorde van blokken, sensoren instellen, foutanalyse of samenwerken onder tijdsdruk.
Begrippenlijst
LEGO Education Spike - onderwijsprogramma waarin bouwen, techniek en programmeren samenkomen
Spike Prime - LEGO-set waarmee leerlingen en studenten robots kunnen bouwen en programmeren
woordblokken - programmeerblokken met begrijpelijke opdrachten in plaats van code in tekst
input - informatie die de robot waarneemt
verwerking - het deel waarin het programma bepaalt wat de robot moet doen
output - de actie die de robot uitvoert
sensor - onderdeel waarmee de robot informatie uit de omgeving opvangt
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
kleurensensor - sensor die kleuren kan herkennen
afstandssensor - sensor die meet of iets dichtbij of verder weg is
algoritme - geordende reeks stappen om een probleem op te lossen
decompositie - het opdelen van een probleem in kleinere delen
patronen herkennen - overeenkomsten zien die helpen bij het vinden van een oplossing
debuggen - fouten opsporen en verbeteren in een programma
computational thinking - manier van denken waarbij je problemen systematisch analyseert en oplost
Deze slide heeft geen instructies