De rechtstaat uitgelegd: basisbegrippen
De rechtstaat uitgelegd: basisbegrippen
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
De rechtstaat uitgelegd: basisbegrippen
Wat weet je al over de rechtstaat en wetten?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat een rechtstaat is, het verschil met een autoritaire staat noemen en belangrijke begrippen rond wetten en rechten herkennen.
Test je kennis: begrippenquiz
Wat is een rechtstaat?
In een rechtstaat worden burgers beschermd door wetten. De overheid moet zich aan regels houden om eerlijkheid te garanderen.
Wat is een rechtsstaat?
Een land waar één persoon alles bepaalt
Een land waar iedereen zich aan de wet moet houden, ook de overheid
Een land zonder regels
Een land met alleen een koning
Kenmerken van een rechtstaat
- Er zijn duidelijke wetten. - Iedereen is gelijk voor de wet. - Onafhankelijke rechters bewaken de regels.
Wat is een autoritaire staat?
Wat is een autoritaire staat?
Een land waar burgers veel vrijheid hebben
Een land zonder regering
Een land waar de regering veel macht heeft en burgers weinig inspraak hebben
Een land waar iedereen mag stemmen over alles
Wat is een dictatuur?
Een land waar meerdere partijen samenwerken
Een land waar de koning geen macht heeft
Een land waar één persoon alle macht heeft
Een land zonder wetten
Wat is een dictatuur?
In een dictatuur is één persoon of kleine groep de baas en is er weinig vrijheid voor de bevolking.
Wat is een grondwet?
De grondwet is het belangrijkste wetboek van een land. Hierin staan de basisregels en rechten, plichten en vrijheden van burgers.
Ook de overheid moet zich aan de wet houden.
Denk aan:
- Vrijheid van meningsuiting - Recht op gelijke behandeling
- Persvrijheid - Vrijheid van vergadering
- Vrijheid van onderwijs - Vrijheid van godsdienst
- Vrijheid van betoging - Recht op privacy
Wat is een grondwet?
Een wet over verkeer
Een lijst met schoolregels
Een wet die alleen voor ministers geldt
De belangrijkste wetten van een land
Wat staat er in de grondwet?
De openingstijden van winkels
Belangrijke regels over rechten van burgers en de taken van de overheid
Alleen regels voor scholen
Alleen strafregels
Wat staat er in de grondwet?
De grondwet regelt:
- De belangrijkste rechten & plichten van burgers (grondrechten)
- Hoe het bestuur van Nederland werkt.
Wat zijn grondrechten?
Benoem een grondrecht.
Wat zijn mensenrechten?
Mensenrechten zijn rechten die voor iedereen gelden, overal ter wereld. Bijvoorbeeld:
Recht op leven: Ieder mens heeft het recht om te leven en beschermd te worden tegen geweld en doodslag.
Recht op vrijheid: Je bent vrij om te gaan en staan waar je wilt en mag je eigen keuzes maken, zolang je de rechten van anderen niet schaadt.
Recht op veiligheid: Je hebt recht op een veilige leefomgeving en bescherming tegen mishandeling, marteling of willekeurige arrestatie.
Wat zijn mensenrechten?
Rechten die voor alle mensen in de wereld gelden
Regels voor kinderen
Rechten alleen voor rijke mensen
Regels die alleen in Nederland gelden
Wie zijn de wetgevende macht?
De wetgevende macht maakt de wetten.
In Nederland is dat het parlement.
Wie zijn de wetgevende macht?
De eerste kamer
De koning
De tweede kamer
De eerste en tweede kamer
Wie zijn de uitvoerende macht?
De regering
De rechters
Het parlement
De overheid
Wie zijn de uitvoerende macht?
De uitvoerende macht voert de wetten uit.
Dat doet de regering, bijvoorbeeld ministers en ambtenaren.
Wie zijn de rechterlijke macht?
De rechterlijke macht bestaat uit onafhankelijke rechters. Zij controleren of wetten goed worden toegepast.
Waarom is de rechtsstaat zo belangrijk?
Omdat de overheid dan alles mag bepalen
Omdat burgers worden beschermd door wetten en rechten
Omdat er geen verkiezingen nodig zijn
Omdat alleen rijke mensen rechten hebben
Rechtstaat vs. autoritaire staat
Weinig bescherming, macht bij één leider of kleine groep.
Grondrechten en mensen rechten gelden niet voor iedereen.
De overheid heeft veel macht , die niet wordt gecontroleerd.
Je mening uiten in een demonstratie kan gevaarlijk zijn.
Rechtstaat
Wetten beschermen burgers, macht verdeeld over verschillende groepen.
Er wordt opgekomen voor de grondrechten en mensenrechten.
De overheid wordt gecontroleerd.
Je mag je mening uiten in een demonstratie.
Autoritaire staat
Waarom is de rechtstaat belangrijk?
De rechtstaat zorgt voor eerlijkheid, vrijheid en bescherming tegen machtsmisbruik.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
