POGG Simon Koster les 2: immigratie en veiligheid

• newEditor

Learning objective

'De onderbouwde mening': immigratie

Leerdoelen

1. Ik kan uit bronnen de achterliggende waarden, wetenschap of beide filteren.
2. Ik kan een positie over een vraagstuk innemen vanuit mijn eigen waarden.

3. Ik kan door bronanalyse een onderbouwde stelling opstellen over immigratie en de veiligheid in Nederland.

4. Ik kan vanuit het perspectief van zowel een immigrant als een Nederlander kijken naar veiligheid in Nederland.

Even herhalen: wat zijn waarden?

A

Regels die precies aangeven wat je wel en niet mag doen.

B

Dingen die mensen belangrijk vinden in het leven.

C

Afgesproken straffen als iemand zich niet aan de regels houdt.

D

De manier waarop je je gedraagt in een bepaalde situatie.

Wat heeft jouw eigen positie te maken met jouw waarden?

Waarom hangt het van je waarden af, welke wetenschap je raadpleegt?

A

Omdat elke wetenschap altijd precies hetzelfde antwoord geeft.

B

Omdat mensen informatie zoeken die past bij wat zij belangrijk vinden.

C

Omdat sommige wetenschappen alleen voor volwassenen bedoeld zijn.

D

Omdat je maar één soort wetenschap tegelijk mag gebruiken.

Waarom hangt het van je waarden af welke wetenschap je raadpleegt?

Waarden:

Mensen hebben verschillende waarden. Waarden zijn dingen die jij belangrijk vindt, zoals vrijheid, veiligheid, gezondheid, eerlijkheid.
Omdat iedereen andere waarden heeft, kijken mensen soms naar andere soorten wetenschap om hun mening of keuzes te ondersteunen.

Voorbeeld:

Ieder persoon of vakgebied kijkt met eigen waarden naar onderwerpen. Bijvoorbeeld het onderwerp immigratie.

1. Economen: wat betekent immigratie voor banen, kosten en economie?

2. Sociologen: hoe verloopt samenleven tussen nieuwkomers en bewoners?

3. Politicologen: welke invloed heeft immigratie op beleid en regels?

4. Cultureel: hoe passen mensen zich aan een nieuwe cultuur aan?

Immigratie en veiligheid

In Nederland komen elk jaar mensen uit andere landen wonen, bijvoorbeeld om te werken, te studeren of omdat ze bescherming zoeken tegen oorlog. In 2025 groeide de bevolking vooral door migratie, en het aantal mensen dat in die periode asiel aanvroeg was zelfs ongeveer 25% lager dan in 2024, volgens cijfers van CBS en de IND.

Toch denken sommige mensen bij immigratie al snel aan veiligheid. Dat komt doordat nieuws over conflictgebieden, mensensmokkel of problemen in opvanglocaties veel aandacht krijgt. De overheid houdt daarom streng toezicht aan de grenzen en controleert wie Nederland binnenkomt, als onderdeel van het toezicht op openbare orde en grensveiligheid.

Mensen kunnen immigratie koppelen aan veiligheid omdat het onbekend kan voelen wanneer nieuwe groepen mensen naar een land komen. Soms hebben mensen zorgen of vragen over hoe goed nieuwkomers begeleid en gecontroleerd worden. Tegelijk laten de cijfers zien dat immigratie niet automatisch betekent dat het onveiliger wordt. De overheid verzamelt voortdurend gegevens, bewaakt de grenzen en onderzoekt wat er in verschillende landen gebeurt om risico’s te beperken.

Zo ontstaat het beeld dat immigratie en veiligheid met elkaar te maken hebben: deels door gevoelens en verwachtingen van mensen, en deels doordat de overheid actief werkt aan toezicht en controle om Nederland veilig te houden.

Gebeurtenissen die invloed hebben op de gedachtegang immigratie en veiligheid

Vanaf het begin van deze eeuw vonden er verschillende grote terroristische aanslagen plaats, zoals de aanslagen op het World Trade Center in 2001, de moord op Pim Fortuyn in 2002, de aanval op Charlie Hebdo in 2015 en verschillende IS‑aanslagen in Europese steden. Deze gebeurtenissen zorgden voor veel angst in de samenleving. Omdat een deel van deze aanslagen werd gepleegd door extremisten die zichzelf moslim noemden, begonnen sommige mensen de islam meer te verbinden met geweld en fanatisme. Daardoor gingen sommige Nederlanders migratie zien als een mogelijk risico, omdat ze bang waren dat extremisme mee zou komen naar Nederland.

Aanslag Twin Towers - 2001, Amerika

De aanslag op de Twin Towers gebeurde op 11 september 2001, toen terroristen van de extremistische groep Al‑Qaida twee passagiersvliegtuigen in de torens vlogen. De daders wilden de Verenigde Staten aanvallen omdat zij het Amerikaanse buitenlandbeleid en de westerse invloed als vijandig zagen.

Aanslagen Londen - 2005

De aanslagen in Londen vonden op 7 juli 2005 plaats, toen vier mannen zichzelf opbliezen in de metro en een bus, waardoor tientallen mensen omkwamen. De daders waren Islamitische extremisten die wilden protesteren tegen het Britse buitenlandse beleid en angst wilden zaaien.

Gebeurtenissen die invloed hebben op de gedachtegang immigratie en veiligheid

Pim Fortuyn was een Nederlandse politicus die in 2002 heel bekend werd door zijn opvallende manier van praten en zijn duidelijke meningen. Hij vond dat er te veel immigranten naar Nederland kwamen en dat de overheid niet goed omging met integratie. Fortuyn wilde dat Nederland zijn eigen cultuur beter zou beschermen en dat de politiek eerlijker en minder ingewikkeld moest worden. Veel mensen vonden zijn ideeën vernieuwend, maar anderen vonden ze te hard of gevaarlijk. Op 6 mei 2002 werd hij vermoord door iemand die dacht dat Fortuyn een bedreiging vormde voor kwetsbare groepen. Zijn dood zorgde voor enorme schok en verdriet in heel Nederland. De verkiezingen die kort daarna plaatsvonden verliepen chaotisch, maar zijn partij kreeg toch veel stemmen. Door zijn dood werd het debat over immigratie, integratie en de rol van de politiek nog belangrijker in Nederland.

Aanslag Pim Fortuyn - 2002

De moord op Pim Fortuyn vond plaats op 6 mei 2002, toen hij werd doodgeschoten door Volkert van der Graaf, een Nederlandse milieu‑activist. De dader zei dat hij Fortuyns ideeën gevaarlijk vond voor kwetsbare groepen in de samenleving en daarom geweld gebruikte.

Welke boodschap zou de maker van de bron willen delen?

Aanslag Charlie Hebdo - 2015

De aanslag op Charlie Hebdo vond plaats op 7 januari 2015, toen twee Islamtische extremisten de redactie van het Franse satirische tijdschrift binnenvielen en meerdere mensen doodschoten. De daders wilden wraak nemen omdat het blad spotprenten over de profeet Mohammed had gepubliceerd.

Gebeurtenissen die invloed hebben op de gedachtegang immigratie en veiligheid

Charlie Hebdo is een Frans satirisch tijdschrift dat bekendstaat om zijn scherpe humor en tekeningen over politiek en religie. Het blad maakte soms cartoons die sommige mensen beledigend vonden, vooral omdat ze spotten met belangrijke religieuze figuren. Op 7 januari 2015 vielen twee gewapende mannen de redactie binnen en pleegden een aanslag, omdat ze boos waren over deze cartoons. Bij de aanval kwamen meerdere journalisten en tekenaars om het leven, wat wereldwijd voor enorme schok en verdriet zorgde. De aanslag werd gezien als een aanval op de vrijheid van meningsuiting, het recht om te zeggen en tekenen wat je wilt. Over de hele wereld kwamen mensen samen om steun te betuigen, vaak met de tekst “Je suis Charlie”. De gebeurtenis zorgde ervoor dat veel landen extra gingen nadenken over veiligheid en bescherming tegen extremisme. Ook ontstond er een groot debat over hoe ver satire mag gaan en hoe je vrijheid van meningsuiting moet beschermen.

Aanslag Charlie Hebdo - 2015

De aanslag op Charlie Hebdo vond plaats op 7 januari 2015, toen twee Islamtische extremisten de redactie van het Franse satirische tijdschrift binnenvielen en meerdere mensen doodschoten. De daders wilden wraak nemen omdat het blad spotprenten over de profeet Mohammed had gepubliceerd.

Gebeurtenissen die invloed hebben op de gedachtegang immigratie en veiligheid

Omdat sommige Nederlanders bang waren dat immigratie Islamitische extremisme met zich mee zou brengen, werd er anders gekeken naar immigranten. Zoals jullie weten kwamen er gastarbeiders in 1960 naar Nederland, wat zorgde voor een multiculturele samenleving, waaronder Moslims.

1. Gastarbeiders uit Turkije en Marokko (jaren 60 en 70)
   Veel mensen uit Turkije en Marokko kwamen naar Nederland om te werken in de industrie. Een groot deel van hen was moslim.

2. Gezinsmigratie (vanaf jaren 70)
   Nadat de gastarbeiders hier waren gevestigd, kwamen hun partners en kinderen vaak later naar Nederland. Ook deze gezinnen waren meestal moslim, afhankelijk van hun land van herkomst.

3. Vluchtelingen uit islamitische landen (vanaf jaren 80 en 90)
   Later kwamen vluchtelingen uit landen zoals Afghanistan, Irak, Iran, Somalië en Syrië. Veel van deze vluchtelingen waren eveneens moslim, maar dat verschilt per land en per persoon.

Nederland, een multiculturele samenleving

Tussen 1960 en nu zijn er dus veel immigranten naar Nederland getrokken. Door deze groepen veranderde de bevolking en kwamen er nieuwe gewoontes, keukens, feesten en talen bij. Een gevolg hiervan is dat Nederland een multiculturele samenleving werd: een land waarin mensen met verschillende culturen samenleven. Dit zorgde voor meer diversiteit in muziek, eten en tradities. Soms leidde het ook tot misverstanden of discussies, omdat mensen moesten wennen aan nieuwe manieren van leven. Tegelijkertijd ontstonden er nieuwe kansen om van elkaar te leren. Hierdoor heeft immigratie een blijvende invloed gehad op hoe Nederland er nu uitziet.

Neem een stelling in:
Immigratie zorgt voor onveiligheid in Nederland.

Bron: Quest, 2022

1) Welke mening en argumenten worden er gegeven?

2) Welke waarden, wetenschap of beiden gaat er schuil achter de mening?

Emotioneel of feitelijk argument

Een feitelijk argument is gebaseerd op controleerbare feiten, terwijl een emotioneel argument gebaseerd is op gevoelens of persoonlijke ervaringen.

Oorzaak emotioneel argument:
Een emotioneel argument ontstaat wanneer mensen reageren vanuit hun gevoelens, bijvoorbeeld angst, boosheid of medeleven, in plaats van vanuit informatie of onderzoek.

Sleepvraag

Emotioneel argument

Feitelijke argument

"Ik heb gelezen dat er veel meer mensen op dezelfde banen solliciteren dan een paar jaar geleden. Daardoor is de concurrentie gewoon veel groter geworden, ook voor mijn zoon. Hij komt telkens tussen tientallen kandidaten terecht, en dat maakt het voor hem heel lastig."

"Ik maak me zo’n zorgen om mijn jongen. Hij doet zo zijn best, maar toch krijgt hij nergens een kans, en het voelt voor mij alsof er steeds meer mensen bijkomen waardoor hij achteraan moet sluiten. Het breekt mijn hart om hem zo te zien."

Welke waarden, wetenschap of beide kun je uit onderstaande bron filteren?

In Nederland wonen steeds meer mensen die uit andere landen komen. Sommigen komen hier om te werken, anderen omdat ze op zoek zijn naar veiligheid voor zichzelf of hun gezin. In 2025 kwamen er bijvoorbeeld veel mensen naar Nederland om te werken, en de Nederlandse bevolking groeide dat jaar vooral door migratie. Het aantal mensen dat een asielaanvraag deed, daalde juist: in de periode mei tot en met augustus 2025 waren er ongeveer 25% minder eerste asielaanvragen dan in dezelfde periode een jaar eerder. Dit blijkt uit cijfers van onder andere het CBS en de IND. In Nederland vinden veel mensen het belangrijk dat iedereen eerlijk wordt behandeld. Daarom is er een systeem waarbij mensen die echt bescherming nodig hebben een kans krijgen om veilig te wonen, terwijl de overheid tegelijk zorgt voor duidelijke regels en controle aan de grenzen. Zo wil Nederland ervoor zorgen dat het land veilig blijft voor iedereen die er woont: zowel voor de mensen die hier al lang leven als voor de nieuwe inwoners.

Bron: immigratie in Nederland.

Waarden: In de tekst komt de waarde eerlijkheid en rechtvaardige behandeling van mensen naar voren, omdat Nederland belangrijk vindt dat iedereen die bescherming nodig heeft eerlijk wordt geholpen.

Wetenschap: Uit wetenschappelijke gegevens blijkt dat het aantal eerste asielaanvragen in 2025 ongeveer 25% lager lag dan in dezelfde periode in 2024, volgens cijfers van CBS en IND

Bekijk fragment 40 seconden - 1.30 minuut.

1) Welke mening heeft de vrouw?

2) Welke onderliggende waarden zou ze hebben?

3) Benoemd de vrouw wetenschappelijke feiten?

Welke stelling neemt Olaf (buurtwacht, 3.01) in over:

Immigratie zorgt voor onveiligheid.

Welke waarden liggen er onder de mening van Olaf?

Neem een stelling in:

Immigratie zorgt voor onveiligheid.

Bespreek in tweetallen:
Welke positie heb je ingenomen en welke waarden heb je daarbij?

1

minute

00

second

add30s

Inwoners van een dorp of stad in Nederland kunnen verschillende meningen hebben over immigranten. Ze kunnen bang zijn om minder kans te maken op een baan, minder snel een aanmerking te komen voor een woning of een onveilig gevoel krijgen.

- Wij gaan ons buigen over de invloed van immigranten op de veiligheid in Nederland in 1960 en in het heden.

- Je krijgt in tweetallen een werkblad en verschillende bronnen. Je gaat achterhalen welke waarden, wetenschap of beide achter de bronnen schuilen.

- Met de informatie uit de bronnen ga je een (onderbouwde) mening vormen op de stellingen:
- Immigratie zorgt voor meer onveiligheid.
- Immigratie vormt een bedreiging.

35

minute

00

second

add30s

Reflectie:

Is jouw positie op de eindmeting gelijk of anders dan op de nulmeting?

Hoe komt dat?