Werkvormen: Terugspoelen

Terugspoelen

Kijk terug op je eigen leren

Werkvormen

Vier sjablonen om de les af te sluiten


1 / 18
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBasisschoolMiddelbare schoolMBOVoortgezet speciaal onderwijs

In deze les zitten 18 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Introductie

Terugspoelen Druk op ◀◀ en kijk terug op je eigen leren Wat is het? Weet je nog hoe je een cassettebandje terugspoelde tot precies het goede nummer? Bij Terugspoelen doen leerlingen dat met de les van vandaag. Ze spoelen terug naar het begin, zetten de band op pauze waar het moeilijk werd, drukken op play bij wat goed ging en nemen een plan op voor de volgende keer. Zo eindigt je les niet bij de bel, maar bij wat leerlingen zelf geleerd hebben. Wanneer zet je het in? In de laatste vijf tot tien minuten van een les met een paar duidelijke onderdelen, zoals uitleg, samen oefenen en zelf aan de slag. Terugspoelen past in elk vak en bij elke leeftijd, van po tot vo, mbo en vso. Het werkt het best als vaste afsluiting: dan wordt terugkijken een gewoonte en komen leerlingen hun plan ook echt weer tegen. Hoe zet je het in? ◀◀ Spoel terug. Loop samen de onderdelen van de les nog één keer langs en noem bij elk onderdeel kort de kern. ⏸ Pauze. Waar werd het moeilijk, en wat deed je toen? Doe het de eerste keer zelf voor: "Bij de derde som liep ik vast. Ik keek terug naar het voorbeeld, en toen lukte het." ▶ Play. Waar ging het goed? Leerlingen benoemen wat ze zelf deden waardoor het lukte. ⏺ Opnemen voor de volgende keer. Leerlingen maken de zin af: "Volgende keer als …, dan ga ik …" en schrijven die ook in hun schrift. Begint de klas weer aan zo'n taak, zeg dan: pak je opname erbij. Wat levert het op? Leerlingen gaan de deur uit met de kern van de les én met woorden voor hun eigen aanpak: wat lastig was, wat werkte en wat ze volgende keer doen. Jij ziet in een paar minuten welke aanpakken je klas gebruikt en welke je nog eens moet voordoen. En je les eindigt op een moment dat je zelf kiest. Waar is het op gebaseerd? Wat leerlingen aan het eind van de les zelf ophalen en samenvatten, onthouden ze beter (Rosenshine, 2012; Lyle & Crawford, 2011). Hoe een ervaring eindigt, kleurt hoe we erop terugkijken, ook bij leertaken van kinderen (Hoogerheide & Paas, 2012). Leerlingen leren hun eigen leren beter sturen als ze binnen het vak oefenen met plannen, bewaken en evalueren (EEF, 2018/2025), en een als-dan-plan helpt om een voornemen echt uit te voeren (Gollwitzer & Sheeran, 2006). Eén keer terugkijken levert weinig op (Soicher & Gurung, 2017): de winst zit in de herhaling. Naar Terugspoelen zelf is geen onderzoek gedaan. Hoe maak je het? In deze les vind je vier sjablonen van vier slides, elk met een eigen gezicht. Cassettedeck: een band als tijdlijn, twee polls en een open vraag. Mixtape: de les als tracklist op een cassettehoesje. Bandlint: een sorteervraag, twee woordwebben en een open vraag. Videoband: het blauwe scherm van een videorecorder, met REW, PAUSE, PLAY en REC. Kies een sjabloon, maak de slides favoriet of kopieer ze naar je eigen les, en vervang de fasen door de onderdelen van jouw les.

Onderdelen in deze les

Terugspoelen

Kijk terug op je eigen leren

Werkvormen

Vier sjablonen om de les af te sluiten


Deze les bevat de werkvorm Terugspoelen in vier sjablonen, elk met een eigen vormgeving: Cassettedeck, Mixtape, Bandlint en Videoband. Elk sjabloon heeft vier slides: de les terugspoelen, pauze bij wat moeilijk was, play bij wat goed ging, en opnemen voor de volgende keer. Kies één sjabloon en voeg die slides los aan je eigen les toe. Hoe je de werkvorm inzet, lees je in de lesbeschrijving.

Zet de werkvorm in de laatste 5 tot 10 minuten van de les. Vervang de stappen op de eerste slide door de onderdelen van jouw les.

Spoel de les terug

Wat deden we vandaag? Loop alle stappen nog één keer langs.

Start van de les

Uitleg

Samen oefenen

Zelf aan de slag

Samenwerken

Sjabloon 1, Cassettedeck. Spoel samen met de klas de les terug. Klik de stappen één voor één tevoorschijn en vraag bij elke stap kort: wat deden we hier, en wat was de kern?

Vervang de fasen door de onderdelen van jouw les, en noem bij elk onderdeel in een paar woorden de kern, bijvoorbeeld “Uitleg: hoofdzaak en bijzaak”. Zo halen leerlingen de stof nog één keer op voordat ze naar hun eigen leren kijken.

1

Start van de les

2

Uitleg

3

Samen oefenen

4

Zelf aan de slag

5

Samenwerken

Pauze! Bij welk moment werd het moeilijk?

Laat elke leerling het moment kiezen waarop het moeilijk werd. Liep iemand nergens vast, dan kiest hij het moment dat de meeste moeite kostte.

Pas de opties aan aan je eigen les, maximaal zes. Laat daarna de uitslag zien: leerlingen merken dat ze niet de enigen zijn die ergens vastliepen.

Vraag een paar leerlingen hardop: wat deed je toen het moeilijk werd, en hielp dat? De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij het zelf oefenen liep ik vast bij opgave 4. Ik ben eerst blijven staren, dat hielp niet. Toen zocht ik het voorbeeld op, en daarmee lukte het.”

1

Start van de les

2

Uitleg

3

Samen oefenen

4

Zelf aan de slag

5

Samenwerken

Play! Bij welk moment ging het goed?

Laat elke leerling het moment kiezen waarop het goed ging of waarop het kwartje viel.

Laat de uitslag zien en vraag een paar leerlingen: wat deed jij toen, waardoor het lukte? De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij de uitleg viel het kwartje toen ik het in mijn eigen woorden aan mijn buurvrouw uitlegde.” Het gaat om wat de leerling zelf deed waardoor het lukte, niet om wat leuk was.

Opnemen voor de volgende keer

Maak de zin af. Zet je plan ook in je schrift.

Volgende keer als …,
dan ga ik …

Leerlingen maken de zin af: Volgende keer als …, dan ga ik … Het plan mag gaan over wat moeilijk was (wat ga ik anders doen?) of over wat goed ging (wat ga ik weer zo doen?).

Laat het plan ook in het schrift zetten, want in LessonUp kunnen leerlingen hun eigen antwoord later niet terugzien. Begint de klas weer aan zo’n taak, zeg dan: pak je plan erbij. Wie heeft het gebruikt, en hielp het?

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

Kant A: de les van vandaag

1   Start van de les

2   Uitleg

3   Samen oefenen

4   Zelf aan de slag

5   Samenwerken

Spoel terug en loop alle nummers van de les nog één keer langs.

Sjabloon 2, Mixtape. De les staat als tracklist op het hoesje van een bandje. Loop de nummers samen langs: wat deden we, en wat was de kern?

Vervang de fasen door de onderdelen van jouw les, en noem bij elk onderdeel in een paar woorden de kern, bijvoorbeeld “Uitleg: hoofdzaak en bijzaak”. Zo halen leerlingen de stof nog één keer op voordat ze naar hun eigen leren kijken.

Pauze

Welk nummer was moeilijk? Wat deed je toen, en hielp dat?

Bijvoorbeeld: ik keek naar het voorbeeld, ik vroeg het aan iemand.

Leerlingen schrijven op bij welk onderdeel het moeilijk werd, wat ze toen deden en of dat hielp.

De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij het zelf oefenen liep ik vast bij opgave 4. Ik ben eerst blijven staren, dat hielp niet. Toen zocht ik het voorbeeld op, en daarmee lukte het.”

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

Play

Welk nummer ging goed? Wat deed jij, waardoor het lukte?

Bijvoorbeeld: ik legde het uit aan mijn buur, ik maakte een tekening.

Leerlingen schrijven op bij welk onderdeel het goed ging en wat ze zelf deden waardoor het lukte.

De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij de uitleg viel het kwartje toen ik het in mijn eigen woorden aan mijn buurvrouw uitlegde.” Het gaat om wat de leerling zelf deed waardoor het lukte, niet om wat leuk was.

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

Opnemen

Voor de volgende keer: maak de zin af en zet hem ook in je schrift.

Volgende keer als …, dan ga ik …

Leerlingen maken de zin af: Volgende keer als …, dan ga ik … Het plan mag gaan over wat moeilijk was (wat ga ik anders doen?) of over wat goed ging (wat ga ik weer zo doen?).

Laat het plan ook in het schrift zetten, want in LessonUp kunnen leerlingen hun eigen antwoord later niet terugzien. Begint de klas weer aan zo’n taak, zeg dan: pak je plan erbij. Wie heeft het gebruikt, en hielp het?

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

1

Uitleg

2

Start van de les

3

Zelf aan de slag

4

Samen oefenen

5

Samenwerken

◀◀  Spoel de les terug: zet de stappen van vandaag op volgorde.

Sjabloon 3, Bandlint. Leerlingen spoelen de les terug door de stappen van vandaag op volgorde te zetten. Bespreek daarna de goede volgorde en vraag bij elke stap: wat was hier de kern?

Zet hier de onderdelen van jouw les neer, in de goede volgorde: leerlingen krijgen ze door elkaar. Noem bij elk onderdeel in een paar woorden de kern, bijvoorbeeld “Uitleg: hoofdzaak en bijzaak”.

❚❚  Pauze: wat vond je vandaag moeilijk? Eén of twee woorden.

Leerlingen typen in één of twee woorden wat ze vandaag moeilijk vonden. De woordweb laat zien wat vaker terugkomt.

Kies daarna een woord en vraag: wie herkent dit? Wat deed je toen het moeilijk werd, en hielp dat? De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij het zelf oefenen liep ik vast bij opgave 4. Ik ben eerst blijven staren, dat hielp niet. Toen zocht ik het voorbeeld op, en daarmee lukte het.”

▶  Play: wat ging vandaag goed? Eén of twee woorden.

Leerlingen typen in één of twee woorden wat vandaag goed ging of makkelijk was.

Vraag een paar leerlingen: wat deed jij, waardoor het lukte? De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij de uitleg viel het kwartje toen ik het in mijn eigen woorden aan mijn buurvrouw uitlegde.” Het gaat om wat de leerling zelf deed waardoor het lukte, niet om wat leuk was.

●  Opnemen voor de volgende keer: Volgende keer als …, dan ga ik … Zet het ook in je schrift.

Leerlingen maken de zin af: Volgende keer als …, dan ga ik … Het plan mag gaan over wat moeilijk was (wat ga ik anders doen?) of over wat goed ging (wat ga ik weer zo doen?).

Laat het plan ook in het schrift zetten, want in LessonUp kunnen leerlingen hun eigen antwoord later niet terugzien. Begint de klas weer aan zo’n taak, zeg dan: pak je plan erbij. Wie heeft het gebruikt, en hielp het?

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

REW

00:45:00

Spoel de les terug

00:00  Start van de les

00:05  Uitleg

00:15  Samen oefenen

00:25  Zelf aan de slag

00:35  Samenwerken

Sjabloon 4, Videoband. Spoel de les terug zoals een videoband: klik de stappen één voor één tevoorschijn en vraag bij elke stap kort wat we deden en wat de kern was.

Pas de tijden en de stappen aan aan je eigen les. Vervang de fasen door de onderdelen van jouw les, en noem bij elk onderdeel in een paar woorden de kern, bijvoorbeeld “Uitleg: hoofdzaak en bijzaak”. Zo halen leerlingen de stof nog één keer op voordat ze naar hun eigen leren kijken.

PAUSE

Hier werd het moeilijk. Welk moment was dat, en wat deed je toen?

Bijvoorbeeld: ik keek naar het voorbeeld, ik vroeg het aan iemand.

Leerlingen schrijven op bij welk onderdeel het moeilijk werd, wat ze toen deden en of dat hielp.

De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij het zelf oefenen liep ik vast bij opgave 4. Ik ben eerst blijven staren, dat hielp niet. Toen zocht ik het voorbeeld op, en daarmee lukte het.”

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

PLAY

Hier ging het goed. Welk moment was dat, en wat deed jij waardoor het lukte?

Bijvoorbeeld: ik legde het uit aan mijn buur, ik maakte een tekening.

Leerlingen schrijven op bij welk onderdeel het goed ging en wat ze zelf deden waardoor het lukte.

De eerste keer doe je hardop voor hoe je terugkijkt, bijvoorbeeld: “Bij de uitleg viel het kwartje toen ik het in mijn eigen woorden aan mijn buurvrouw uitlegde.” Het gaat om wat de leerling zelf deed waardoor het lukte, niet om wat leuk was.

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

REC

Opnemen voor de volgende keer: Volgende keer als …, dan ga ik …

Zet je plan ook in je schrift.

Leerlingen maken de zin af: Volgende keer als …, dan ga ik … Het plan mag gaan over wat moeilijk was (wat ga ik anders doen?) of over wat goed ging (wat ga ik weer zo doen?).

Laat het plan ook in het schrift zetten, want in LessonUp kunnen leerlingen hun eigen antwoord later niet terugzien. Begint de klas weer aan zo’n taak, zeg dan: pak je plan erbij. Wie heeft het gebruikt, en hielp het?

Lees mee terwijl leerlingen schrijven: welke aanpak gebruiken ze, en welke kun je nog eens voordoen?

Spoel door naar de volgende werkvorm

Alle werkvormen van LessonUp vind je op het kanaal WoW.


Meer inspiratie vind je op ons Inspiratiekanaal.

Werkvormen


Deze slide heeft geen instructies