Klimaatverandering
Temperatuur in de Bilt
Temperatuur-stijging is sinds 1900
De dreiging neemt toe
ca. 1,5 graad
Gevolg:
- Meer en intensere neerslag in de vorm van regen!
Klimaatverandering
Temperatuur in de Bilt
Temperatuur-stijging is sinds 1900
De dreiging neemt toe
ca. 1,5 graad
Gevolg:
- Meer en intensere neerslag in de vorm van regen!
Klimaatverandering
Stijging aan Ned.kust
Hoeveel stijgt de zeespiegel per jaar?
ongeveer 2 mm
Klimaatverandering
Hoeveel stijgt de zeespiegel volgens een gematigd scenario van +2° C over ruim 90 jaar?
De zeespiegel stijgt tussen 35 en 60 cm.
Gevolgen:
- Rivieren kunnen moeilijker afwateren in de zee
- De zee dringt bij vloed verder het land in (verzilting)
Klimaatverandering
Wat gebeurt er met de Gletsjers in de Alpen?
Deze trekken zich terug.
Gevolg:
Meer smeltwater in de rivieren!
Klimaatverandering
Regiem
Nu
Toekomst?
Neerslagregiem verandert: Vaker piekafvoer!
Geografische regels:
Klimaatverandering zorgt voor:
Meer regen en smeltwater -> hoger debiet
Onregelmatiger regiem -> vaker piekafvoer
Hogere zeespiegel -> verzilting + minder afvoer
En 1 graad temperatuur stijging veroorzaakt 1 tot 3 procent meer regen
Rijn
Maas
Waterscheiding
Niet alleen zeespiegelstijding
ook
Bodemdaling!
Bodemdaling door kanteling noord/west Europa!
ISOSTATIE!
Bodemdaling door inklinking van klei en veen
Veen en klei “klinken in” door ontwatering (polderen)
1 meter per eeuw
Onomkeerbaar,
maar wel te vertragen!
Bodemdaling door oxidatie
Door ontwatering van veengebieden komen plantenresten in contact met zuurstof -> oxidatie (plantenresten verbranden door chemische reactie) gevolg -> CO2 uitstoot en verdere inklinking!
Overige waterproblemen
•Verzilting in laaggelegen gebieden aan de kust
- door ontwatering van de bodem komt zout uit diepere lagen omhoog
•Verdroging in hoger gelegen gebieden
- irrigatie en drinkwaterwinning
•Moeizame waterafvoer in steden
- verstening van het oppervlak
Vervuiling
- industrie, landbouw en huishoudens
Afmaken alle opdrachten van 4.3
Paragraaf 4 Waterbeleid
Nederlands waterbeleid
Tot 1995: gericht op primaire waterkeringen
(dijken, dammen, keringen in bescherming tegen zee, IJsselmeer en grote rivieren)
1995 : (bijna watersnoodramp)
https://nos.nl/video/2320596-hoogwater-1995-honderdduizenden-op-de-vlucht-voor-het-water
Na 1995 programma Ruimte voor de Rivier (uitgevoerd van 2007 tot 2019)
Afvoercapaciteit rivieren vergroot
Meer ruimte voor het water
Nu: Integraal waterbeheer
- aanpak van verschillende waterproblemen
Verdroging, verzilting, waterkwaliteit, zoetwater beschikbaarheid, bevaarbaarheid en creëren/verbeteren recreatie en natuurgebieden.
- uitvoering: Rijkswaterstaat, waterschappen,
- aandachtspunten:
- aanvoeren zoet water (naar verziltingsgevoelige gebieden)
- vasthouden van water in de bodem (retentie)
- bergen of opslaan
- bevorderen van de afvoer
- sparen (beperken van verlies)
- om verdroging te voorkomen is infiltratie noodzakelijk
- watertoets
Zestig gezinnen raken huis definitief kwijt na hoosbui Enschede
Watertoets: klimaatadaptief bouwen
https://weerproof.nl/projecten/
Maken:
2.2:
2 t/m 5 + 7
https://bodemdalingskaart.portal.skygeo.com/portal/bodemdalingskaart/u1/viewers/basic/?lang=nl
Rivieren: Beleid
Rivieren trekken zich niets aan van landgrenzen. Dus moeten ze op een ander schaalniveau worden bestudeerd en ook beleid moet op dit schaalniveau worden gemaakt.
Fluviaal schaalniveau
Beleid
3 actiepunten na Rijnconferentie:
Drietrapsstrategie
Meer ruimte voor rivier
Waarschuwingssysteem hoogwater
Waarom?
Grotere regiemwisselingen en vaker piekafvoer door klimaatverandering
Grotere piekafvoer door verstedelijking (riolering, verstening, ontbossing)
Drietrapstragetie
1
2
3
1 = retentie/vasthouden
2 = berging
3 = afvoeren/lozen
Vasthouden
Commissie Waterbeheer 21e eeuw verplicht de drietrapsstrategie:
Stap 1 Vasthouden
Opslaan van water
Grondwatervoorraad aangevuld door infiltratie
Scheiding rioolafvoer en regenwater
Voorbeelden:
wadi’s in Vinexwijk Leidsche Rijn
Vledder Aa: herstel oude meanders
- vertraagt afstroming
- vergroot infiltratie-oppervlak
Vasthouden
Wadi in Vinexwijk Leidsche Rijn,
Utrecht
De Vledder Aa kronkelt weer,
Omgeving Appelscha, Friesland
Bergen
Commissie Waterbeheer 21e eeuw verplicht de drietrapsstrategie:
Stap 2 Bergen
Tijdelijk opslaan in open water
Zoektocht naar extra bergingsmogelijkheden →
Combinatie vinden van veiligheid, wonen en recreatie
bijv. bouwen in uiterwaarden: experimenten toegestaan
Afvoeren
Commissie Waterbeheer 21e eeuw verplicht de drietrapsstrategie:
Stap 3 Afvoeren
Wegbrengen naar ander gebied
Is vorm van afwenteling
pas als laatste mogelijkheid
in uiterste noodzaak
WATERTOETS
Bouwactiviteit mag vasthouden, bergen of afvoeren niet in de weg staan
Bouwactiviteit mag nadelige water gevolgen niet afwentelen op naburige gebieden
Als bovenstaande (1 of 2) gebeurd maar het bouwproject toch door moet gaan dan dienen kosten om dit te compenseren door de ontwikkelaar betaald te worden.