Zenuwstelsel: jullie vragen!
Zenuwstelsel: jullie vragen!
Onderdelen in deze les
Zenuwstelsel: jullie vragen!
- signalen worden gevuurd aan 360 km/h (ter vergelijking, in de F1 gaan auto’s aan 300-360km/u)
Slaap
Autonoom parasympatisch
ZS actief
Sympathisch ZS té actief
- hoe val je in slaap
- hoe werken dromen, waarom dromen we
Slide titel
Neurotransmitters
melatonine: aanmaak bij donker
GABA: verlaag activiteit
Adenosine: bouwt op tot slaaptijd
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Drugs & alcohol
Stimulerend
Verdovend
Hallucinogeen
Deze slide heeft geen instructies
neuron activeren (meer NT)
bv. nicotine: dopamine
receptor blokkeren
bv. koffie: adenosine
neuron stilleggen
bv. heroine: inhiberend neuron
verwijderen NT blokkeren
bv. cocaine: dopamine
! Brein past zich aan -> verslavingen
Deze slide heeft geen instructies
Slide titel
Slide tekst
Deze slide heeft geen instructies
Andere systemen
Learning objective
Text
Deze slide heeft geen instructies
Spiergroei en hormonen (meer in H4)
Snel & gericht
Via
zenuwcellen
neurotrans-mitters
Traag & verspreid
Via
bloedbaan
hormonen
- spiergroei
- testosteron
- steroïden
Endocrien systeem = traag, verspreid, via bloed -> langduriger, groei
Neuronaal systeem = snel, gericht -> kort, beweging
- wat zijn steroïden -> testosteron is één van
Ziektes en aandoeningen
Multiple sclerose
Herseninfarct
Epilepsie
Impact afhankelijk van locatie
Text
ALS
Ziektes aan zenuwstelsel
- meningitis (infectie)
- MS (autoimmuun, eigen imuunsysteem valt myelineschedes aan in CZS)
- hartaanval, herseninfarct (vasculair) -> neuronen kunnen afsterven, je kan bepaalde dingen niet meer. Kan wel zijn dat je lichaam blijft verderwerken (autonoom, hersenstam)
- epilepsie (aanval) -> abnormale elektrische activiteit, veel neuronen vuren tegelijk — erfelijk/beschadiging (bv tumor)
- paralyse, fantoompijnen (structureel)
- misregulaties in neurotransmitters
- degeneratief (Parkinson -> dopamineproduceerders sterven af, je verliest controle + norepinephrine: automatische processen zoals bloeddruk, ALS: motorische neuronen, sterven af -> kan niet meer bewegen, slikken, praten)
- stoornissen (depressie, schizofrenie, adhd)
Kanker
Deze slide heeft geen instructies
De tong
Smaakpapillen = (chemo)receptoren!
Elke papil kan alle basissmaken onderscheiden
Signalen gaan naar het brein via de 12e hersenzenuw
Deze slide heeft geen instructies
Spraak
Moedertaal bepaalt de ontwikkeling van de spieren in je tong, mond en kaak
Andere taal leren = moeilijk!
Onze spieren zijn dat niet gewoon
- tong als spier
- neurale pathways zorgen ervoor dat je bepaalde klanken wel of niet kan maken
Deze slide heeft geen instructies
De darmen als ‘2e brein’
Enterisch zenuwstelsel = deel van autonoom zenuwstelsel
Invloed van bacterieën op je mood!
Je bent wat je eet
Dopamine
Serotonine
- hartaanval
