1.4 Hoe ga ik om met verschillen
Hoe ga ik om met verschillen
Onderdelen in deze les
Hoe ga ik om met verschillen
Open met het idee dat verschillen in een samenleving normaal zijn. Sluit aan bij de leefwereld van de studenten: school, buurt, vrienden en online contact.
Dit leer ik vandaag
Ik kan uitleggen hoe in Nederland met verschillen tussen mensen wordt omgegaan.
De andere genoemde doelen komen terug in de les, maar dit is het centrale lesdoel dat de subtopics het best ondersteunt.
Welk verschil merk jij vaak tussen jouw cultuur en die van anderen?
Gebruik dit als activering van voorkennis. Verwachte woorden: eten, taal, geloof, kleding, feestdagen, regels thuis, omgangsvormen. Vraag kort door op overeenkomsten en verschillen.
Verschillen horen bij Nederland
Nederland heeft ruim 17 miljoen inwoners
Ongeveer 1,8 miljoen mensen zijn niet in Nederland geboren
In Nederland leven meer dan 200 nationaliteiten
Daarom komen we vaak mensen tegen met een andere achtergrond, geloof of leefstijl
Benadruk dat verschillen niet alleen gaan over nationaliteit, maar ook over religie, leeftijd, sekse en seksuele voorkeur.
Omgaan met verschillen
Mensen reageren niet allemaal hetzelfde op verschillen tussen anderen en zichzelf.
In deze les staan drie manieren centraal:
acceptatie
tolerantie
uitsluiting
Deze drie begrippen helpen om situaties in het dagelijks leven beter te begrijpen.
Gebruik dit als overzichtsslide vóór de begrippen apart worden uitgelegd.
Acceptatie
Je vindt iemand goed zoals hij of zij is
De ander hoort er helemaal bij
Verschillen zijn geen probleem
Je behandelt de ander als volwaardig onderdeel van de groep
Leg het verschil uit tussen ‘iemand dulden’ en ‘iemand echt erbij laten horen’. Bij acceptatie is de ander volledig welkom.
Voorbeeld van acceptatie
Aya komt uit Syrië en zit nieuw op school in Nederland.
Ze maakt snel vriendinnen. Zij hoort gewoon bij de klas, ook al is haar achtergrond anders. Dat is een voorbeeld van acceptatie.
Laat horen dat acceptatie zichtbaar wordt in gedrag: meedoen, erbij horen, samen optrekken.
Tolerantie
Je respecteert verschillen
Je laat iemand in zijn waarde
Je weet dat je niet bij dezelfde groep hoeft te horen
Je doet je best om goed samen te leven
Maak duidelijk dat tolerantie niet hetzelfde is als volledige overeenstemming. Je kunt verschillen hebben en toch respectvol omgaan met elkaar.
Voorbeeld van tolerantie
Mohamed is moslim. Zijn klasgenoot Avram is Joods.
Zij horen bij verschillende geloofsgroepen, maar kunnen na school goed samenwerken aan een project. Dat is een voorbeeld van tolerantie.
Benadruk dat samenleven mogelijk is zonder dat iedereen hetzelfde denkt of gelooft.
Uitsluiting
Je accepteert verschillen niet
Je ziet de ander als buitenstaander
Je vindt dat iemand er niet bij hoort
Uitsluiting zorgt voor afstand en pijn
Noem dat uitsluiting op school, op werk, in een vriendengroep of online kan gebeuren.
Voorbeeld van uitsluiting
Olivia wil geen vrienden zijn met Nova, omdat Nova op vrouwen valt.
Nova wordt afgewezen om wie zij is. Dat is een voorbeeld van uitsluiting.
Gebruik zorgvuldige taal. Maak duidelijk dat afwijzing op basis van seksuele voorkeur niet oké is.
Van acceptatie tot uitsluiting
Deze drie manieren laten zien hoe mensen met verschillen omgaan:
Acceptatie - de ander hoort er helemaal bij
Tolerantie - je respecteert de ander en leeft samen
Uitsluiting - je wijst de ander af en zet die buiten de groep
Deze samenvatting helpt studenten de begrippen naast elkaar te zetten. Laat vooral de verschillen tussen tolerantie en acceptatie terugkomen.
Welke situatie past het best bij acceptatie?
Je laat iemand met rust
Iemand hoort er echt bij
Je vermijdt contact
Iemand staat apart
Toetst het kernverschil tussen acceptatie en de andere reacties op verschillen. 'Er echt bij horen' is het load-bearing idee van deze subtopic.
Vul de juiste begrippen in
Bij acceptatie hoort iemand er helemaal bij. Bij tolerantie respecteer je verschillen en leef je samen. Bij uitsluiting zet je iemand buiten de groep.
Laat studenten de drie begrippen naast elkaar zetten. De woorden komen letterlijk uit de vorige slides en de samenvattingsslide.
Wat is het verschil tussen acceptatie en tolerantie?
Bespreek dat een goed antwoord laat zien: acceptatie = volledig erbij horen; tolerantie = verschillen respecteren en samenleven; het verschil zit in de mate van erbij horen.
Wat is discriminatie?
Discriminatie betekent dat een persoon of groep ongelijk behandeld wordt.
Dat gebeurt door een kenmerk van iemand, niet door wat iemand doet. Discriminatie is meer dan een mening: het gaat om oneerlijke behandeling.
Benadruk het kernwoord ‘ongelijk behandeld’. Dat helpt studenten het verschil te zien tussen verschil en discriminatie.
Waarop kan discriminatie gebeuren?
Discriminatie kan te maken hebben met verschillen in:
afkomst
sekse
religie
leeftijd
seksuele voorkeur
Mensen krijgen dan niet dezelfde kansen of worden niet gelijk behandeld.
Gebruik voorbeelden uit school, stage of werk als dat past bij de groep, maar houd het veilig en algemeen.
Discriminatie is verboden
In Nederland mag je mensen niet ongelijk behandelen om wie zij zijn.
Het verbod op discriminatie staat in de wet. Dat betekent dat gelijkwaardigheid een belangrijke regel is in onze samenleving.
De input noemt artikel 1 van de wet. Verwijs hier mondeling naar artikel 1 van de Grondwet zonder de slide te vol te maken.
Waarom is dit belangrijk?
Als verschillen leiden tot respect en gelijke behandeling, kan iedereen meedoen.
Als verschillen leiden tot uitsluiting of discriminatie, voelen mensen zich onveilig of ongewenst. Daarom is bewust omgaan met verschillen belangrijk in de klas en in de samenleving.
Verbind dit met burgerschap: samenleven vraagt respect, grenzen en gelijke rechten.
Wat betekent discriminatie?
Ongelijk behandelen
Anders geloven
Niet meedoen
Oneens zijn
Veel studenten verwarren verschil of mening met discriminatie. De kern is oneerlijke, ongelijke behandeling.
Vul de juiste woorden in
Discriminatie betekent dat iemand ongelijk behandeld wordt. Dat kan gebeuren door iemands afkomst, religie of leeftijd. In Nederland is discriminatie verboden.
Controleert de kernwoorden uit de discriminatie-slides: ongelijk behandeld, afkomst en verboden.
Hoe zeker voel jij je over deze begrippen?
Heel zeker
Best zeker
Nog twijfel
Ik vind het lastig
Deze slide heeft geen instructies
Wat is één ding dat jij vandaag hebt geleerd?
Reflectie zonder goed of fout. Laat studenten één begrip of inzicht noemen, bijvoorbeeld acceptatie, tolerantie, uitsluiting of discriminatie.
Welk deel van deze les hielp jou het meest?
Reflectie op het leerproces. Mogelijke antwoorden: voorbeelden hielpen, het verschil tussen acceptatie en tolerantie was lastig, of de wet over discriminatie bleef hangen.
Begrippenlijst
acceptatie - iemand goed vinden zoals hij of zij is en volledig laten meedoen
tolerantie - verschillen respecteren en goed samenleven, ook als je niet hetzelfde bent
uitsluiting - iemand buitensluiten en laten merken dat die er niet bij hoort
discriminatie - iemand of een groep ongelijk behandelen door een kenmerk
afkomst - het land of de groep waar iemand vandaan komt
religie - geloof of levensovertuiging
seksuele voorkeur - op wie iemand verliefd wordt of zich aangetrokken voelt
Deze slide heeft geen instructies
