Fictie 2
Fictie 2
Personages
Hoofdpersoon
Belangrijkste persoon uit het verhaal
Je leest (vaak) de gevoelens en gedachtes van de hoofdpersoon.
Je leert de hoofdpersoon echt goed kennen.
De hoofdpersoon maakt een verandering door. Hij/zij verandert.
Je kunt meeleven of je inleven in de hoofdpersoon.
Bijpersoon
Minder belangrijk personage in het verhaal.
Je leest niet de gedachtes en gevoelens van de bijpersoon.
Je leert de bijpersoon nauwelijks kennen.
De bijpersoon maakt nauwelijks een verandering door. Hij/zij blijft hetzelfde.
Je leeft niet mee met de bijpersoon.
Uiterlijk
Innerlijk
Wat je voelt en denkt (karaktereigenschappen)
Rustig
Betrouwbaar
Serieus
Maakt zich snel zorgen
Uiterlijk
Hoe iemand er aan de buitenkant uitziet.
Bruine ogen
Bruin, krullend haar
Gestreept T-shirt
Relaties
Familierelaties
Stamboom
Vader, moeder, broer, zus, neef, nicht, oom, tante, opa, oma
Emotionele relaties
Relatieschema
Hoe dicht staan mensen bij je, of juist hoe ver weg?
Wordt de relatie tijdens het verhaal beter of juist slechter?
Voorbeeld stamboom
Voorbeeld relatieschema
Ik-perspectief
De ik-verteller is een personage in het verhaal.
Je volgt als lezer de gebeurtenissen door de ogen van de ik-verteller; wat hij voelt, denkt, meemaakt.
De andere personages zie je alleen door de ogen van de ik-verteller.
Personaal perspectief
De personale verteller is niet merkbaar aanwezig in het verhaal.
Hij kruipt als het ware in een personage.
Hij vertelt de gebeurtenissen vanuit dat personage.
Je krijgt dus als lezer alleen informatie via dit personage en leert hem zo goed kennen.
Alwetende verteller
Ook wel auctoriaal perspectief genoemd.
De alwetende verteller is geen personage.
Hij weet wat alle personages denken, voelen, wat er gaat gebeuren of gebeurd is (hij is dus alwetend).
Hij spreekt de lezer soms rechtstreeks aan.
Verteltijd en vertelde tijd
Verteltijd: de tijd die je nodig hebt om het verhaal te lezen.
Vertelde tijd: de tijd van alle gebeurtenissen in het verhaal bij elkaar.
Tijdversnelling en tijdvertraging
Tijdversnelling/verdichting: dingen die minder interessant zijn worden overgeslagen of heel kort verteld.
Tijdvertraging: een belangrijke gebeurtenis wordt heel uitvoerig beschreven.
Chronologie, tijdsprong, in medias res
Chronologie: een verhaal dat chronologisch wordt verteld, volgt precies de volgorde van alle gebeurtenissen.
Tijdsprong: de chronologie van een verhaal wordt doorbroken door terug of vooruit te gaan in de tijd.
In medias res: een verhaal begint middenin de gebeurtenissen. Pas later krijg je te horen wat eraan vooraf is gegaan.
Terugblik, flashback, flashforward
Terugblik: in het verhaal wordt in een paar zinnen kort naar het verleden verwezen. De chronologie wordt daarmee niet onderbroken.
Flashback: in het verhaal wordt een langere periode uit het verleden beschreven. Met een flashback is het verhaal niet chronologisch meer.
Flashforward: in het verhaal wordt in een paar zinnen naar de toekomst verwezen. Dit kan alleen met een alwetende verteller.
Actiespanning en psychologische spanning
Actiespanning: er gebeurt iets, er is actie.
Psychologische spanning: hierbij gaat het om de gedachten en gevoelens van de hoofdpersoon. De hoofdpersoon denkt dat er iets gaat gebeuren. Dat hoeft niet echt zo te zijn.
Cliffhanger en open plek
Cliffhanger: het verhaal wordt op een spannend moment afgebroken, het vervolg wordt uitgesteld.
Open plek: ergens in het verhaal ontstaat bij jou als lezer een vraag. Die vraag wordt pas later beantwoord. (bijv: wie is de moordenaar?)
Ruimte
Ruimte: spanning ontstaat ook door personages in een gevaarlijke situatie of ruimte te plaatsen.
Opbouw, verhaallijn en plot
Opbouw: de structuur van het verhaal. Is het verhaal verdeeld in hoofdstukken? Hebben de hoofdstukken titels? Vertelt de schrijver het verhaal in chronologische volgorde?
Verhaallijn: een aantal gebeurtenissen dat met elkaar samenhangt. Een verhaal kan uit meer verhaallijnen bestaan.
Plot: een aantal gebeurtenissen die de schrijver expres zo achter elkaar heeft geplaatst.
Thema, motief, motto
Thema: het thema is de hoofdgedachte van het verhaal. Wat wil de schrijver met zijn verhaal? Wat is de kern van zijn boodschap? Wat wil de schrijver jou duidelijk maken?
Motief: een motief is het herhalen van een bepaald woord, gedachte of uitspraak van een personage, of een concreet voorwerp.
Motto: soms staat er voorin het verhaal een motto: een citaat uit een boek, film, gedicht of songtekst. Het motto kan verwijzen naar het thema van het verhaal.
Proloog en epiloog, gesloten en open einde
Proloog: een inleiding op een verhaal, of wat vooraf is gegaan aan het verhaal.
Epiloog: wat er na het verhaal met de personages is gebeurd, of nader uitleg geven over het verhaal.
Gesloten einde: het probleem van de hoofdpersoon is opgelost.
Open einde: het probleem van de hoofdpersoon is niet opgelost. Je weet dus niet hoe het verhaal zal aflopen.