Leren leren: les 5: Dubbel in je brein

• newEditor
• Leren leren
• Secundair onderwijs
• Technisch secundair onderwijs

LEREN LEREN

LEREN PLANNEN - LEREN LEREN – LEREN LEVEN

Dubbel in je brein

Hoe maak ik leerstof zichtbaar én zorg ik dat ik mijn leerwerk echt uitvoer?

Vandaag rond je de vier leerstrategieën af en zet je de stap naar een haalbare planning.

LEREN LEREN • LES 5

Vandaag onderzoeken we…

Van leerstrategie naar echte aanpak.

1

Wat is Dubbel in je brein?

2

Welk beeld past bij mijn leerstof?

3

Welke strategie kies ik zelf?

4

Hoe maak ik een goede planning?

Lesdoel

Ik kan een betekenisvol beeld kiezen bij leerstof, een passende leerstrategie kiezen en mijn leerwerk concreet plannen.

LEREN LEREN • LES 5

BLIK TERUG • LES 4

Zonder terug te kijken.

Stap 1

Wat betekent actief ophalen?

Stap 2

Leg Switch & Hussel uit met een voorbeeld.

Stap 3

Waarom werkt Spreid in de tijd beter dan alles op één avond leren?

LEREN LEREN • LES 5

LEERSTRATEGIE 4 • DUBBEL IN JE BREIN

Maak betekenis zichtbaar met woorden én een eenvoudig beeld.

1

Een beeld helpt alleen wanneer het de leerstof verduidelijkt.

2

Kies kernwoorden en toon verbanden met pijlen, symbolen of een schema.

3

Een tijdlijn, stappenplan, mindmap of eenvoudige tekening kan betekenis zichtbaar maken.

4

Versieren alleen helpt niet.

Dubbel coderen is niet hetzelfde als je cursus versieren.

Het beeld moet de betekenis, opbouw of verbanden duidelijker maken.

LEREN LEREN • LES 5

WELK BEELD PAST BIJ MIJN LEERSTOF?

Cursus p. 22 • kies een vorm die past bij wat je moet begrijpen.

Volgorde of ontwikkeling

→ TIJDLIJN

Verschillende stappen

→ STAPPENPLAN / STROOMDIAGRAM

Oorzaken en gevolgen

→ OORZAAK-GEVOLGSCHEMA

Overeenkomsten en verschillen

→ VERGELIJKINGSTABEL

Begrippen en verbanden

→ MINDMAP / BEGRIPPENWEB

Eén moeilijk begrip

→ TEKENING / SYMBOOL / METAFOOR

Vraag: bij welk vak of onderwerp dat je nu ziet, zou jij dit kunnen gebruiken?

LEREN LEREN • LES 5

VOORBEELDEN • WELK BEELD KIES IK?

Het beeld volgt de leerstof, niet andersom.

NEDERLANDS

Literaire termen zoals verteller, personage, ruimte, tijd en thema.

→ begrippenweb

CHEMIE

Een reactie of proef met opeenvolgende stappen.

→ stappenplan / stroomdiagram

FYSICA

Kracht, versnelling en beweging met onderlinge verbanden.

→ schema met pijlen

Een goed beeld helpt je de leerstof later opnieuw uitleggen zonder de oorspronkelijke tekst erbij.

LEREN LEREN • LES 5

WERKBLAD • DUBBEL IN JE BREIN

Cursus p. 23

STAP 1

Kies enkele belangrijke begrippen uit je leerstof.

STAP 2

Bedenk bij elk begrip een eenvoudig beeld of symbool.

STAP 3

Leg uit waarom het beeld bij het begrip past.

STAP 4

Sluit je cursus en leg de begrippen uit met alleen je beelden als hulp.

Niet mooi tekenen is het doel. Kies beelden die je helpen begrijpen én onthouden.

LEREN LEREN • LES 5

7

INGEVULD VOORBEELD • DUBBEL IN JE BREIN

Voorbeeld • biologie

BEGRIP

Kleine bloedsomloop

BEELD / SYMBOOL

CO₂ uit bloed

O₂ in bloed

longen

hart

WAAROM PAST DIT?

De tekening laat zien welke weg het bloed aflegt en wat er in de longen gebeurt. Zo helpt het beeld om de kleine bloedsomloop te onthouden én uit te leggen.

Controle: kan ik met alleen mijn beeld het begrip correct uitleggen?

LEREN LEREN • LES 5

zuurstofrijk bloed

zuurstofarm bloed

WERKVORM • VOORBEELDIG

Cursus p. 24 • eerst woorden, daarna hetzelfde idee zichtbaar maken.

SCHRIJVEN MAAR

Kies één begrip, proces of verband.

Leg het eerst kort uit in je eigen woorden.

Welke kernwoorden zijn onmisbaar?

TEKENEN MAAR!

Zet dezelfde informatie om in een eenvoudige tekening, tijdlijn, stappenplan of schema.

Gebruik kernwoorden, pijlen en symbolen.

→

Controleer: geeft je beeld dezelfde betekenis weer als je uitleg?

LEREN LEREN • LES 5

9

INGEVULD VOORBEELD • VOORBEELDIG

Voorbeeld • economie

SCHRIJVEN MAAR

Vraag en aanbod

De prijs van een product wordt beïnvloed door vraag en aanbod. Als de vraag stijgt en het aanbod gelijk blijft, stijgt de prijs. De evenwichtsprijs ligt waar vraag en aanbod gelijk zijn.

TEKENEN MAAR!

hoeveelheid

prijs

vraag

aanbod

evenwichtsprijs

evenwichtshoeveelheid

Controle: geeft mijn tekening hetzelfde economische verband weer als mijn uitleg?

LEREN LEREN • LES 5

INGEVULD VOORBEELD • VOORBEELDIG

Voorbeeld • gedragswetenschappen

SCHRIJVEN MAAR

Klassieke conditionering

Bij klassieke conditionering wordt een neutrale prikkel herhaaldelijk gekoppeld aan een prikkel die vanzelf een reactie uitlokt. Na herhaalde koppeling kan de neutrale prikkel alleen dezelfde reactie oproepen.

TEKENEN MAAR!

1 • IN HET BEGIN

2 • KOPPELEN

3 • NA HERHALING

hond kwijlt

+

kwijlt

hond kwijlt

Controle: kan ik met alleen mijn tekening klassieke conditionering correct uitleggen?

LEREN LEREN • LES 5

WERKEN MET BEGRIPPEN

Cursus p. 25 • twee manieren om begrippen te ordenen en verbinden.

BEGRIPPENLIJST

Maak kaartjes van 20-30 begrippen.

Groepeer ze in betekenisvolle clusters.

Geef ieder cluster een duidelijke titel.

Voeg verbindingswoorden toe.

Vergelijk je ordening met die van iemand anders.

DE ULTIEME MATCH

Maak twee kolommen met elk 6-8 begrippen.

Vorm inhoudelijke koppels.

Leg bij elk koppel het verband uit.

Laat bewust één begrip over: de vreemde eend.

Verklaar waarom het minder goed past.

LEREN LEREN • LES 5

10

AI ALS LEERCOACH • DUBBEL IN JE BREIN

Cursus p. 22 • AI helpt je denken, maar tekent niet in jouw plaats.

1

Probeer eerst zelf te bepalen welk beeld of schema past.

2

Vraag AI om het concept kort uit te leggen.

3

Laat AI stap voor stap beschrijven hoe jij het zelf kunt tekenen.

4

Teken het schema zelf en leg het daarna zonder AI uit.

Belangrijk: laat AI geen kant-en-klare afbeelding maken. Het doel is dat jij het schema zelf maakt én begrijpt.

LEREN LEREN • LES 5

11

JE KENT NU VIER LEERSTRATEGIEËN.

Maar weten hoe je kunt leren, betekent nog niet dat je het ook gaat doen.

Wanneer ga je het doen?

ACTIEF OPHALEN

SWITCH & HUSSEL

SPREID IN DE TIJD

DUBBEL IN JE BREIN

Volgende stap: kies wat bij jouw echte leerstof past.

LEREN LEREN • LES 5

12

MIJN AANPAK VOOR ECHTE LEERSTOF

Cursus p. 26 • kies één echte taak die je thuis uitvoert.

VAK EN ONDERWERP

Wat moet ik leren?

MIJN STRATEGIEËN

Welke één of twee strategieën passen hierbij? Waarom?

MIJN CONCRETE ACTIE

Wat ga ik precies doen?

MIJN MOMENTEN

Wanneer voer ik dit uit en wanneer haal ik het opnieuw op?

MIJN CONTROLE

Hoe weet ik dat ik het zelfstandig ken?

LEREN LEREN • LES 5

13

VOORBEELD • MIJN AANPAK VOOR ECHTE LEERSTOF

Zo concreet wil je uiteindelijk kunnen plannen.

VAK EN ONDERWERP

Nederlands • literaire termen

STRATEGIEËN

Actief ophalen + Dubbel in je brein

CONCRETE ACTIE

Begrippenweb maken en daarna zonder cursus alle termen uitleggen.

MOMENTEN

Dinsdag 18.30 u • donderdag opnieuw 10 minuten ophalen.

CONTROLE

Leeg blad nemen en de termen opnieuw uitleggen zonder cursus.

LEREN LEREN • LES 5

14